close Đăng nhập

"Công nghệ máu": Phần mềm giám sát gây tranh cãi của Israel lọt vào hệ thống cảnh sát Anh ra sao?

Bất chấp việc công khai phản đối các hành động của Israel, chính phủ Anh vẫn đang đầu tư vào các phần mềm gián điệp được phát triển và thử nghiệm trên người Palestine ở Gaza và khu Bờ Tây.

Israel ngày càng sử dụng nhiều hơn công nghệ trí tuệ nhân tạo để kiểm soát người Palestine. Ảnh: Anadolu.
Israel ngày càng sử dụng nhiều hơn công nghệ trí tuệ nhân tạo để kiểm soát người Palestine. Ảnh: Anadolu.

Ngoài công nghệ nhận diện khuôn mặt Corsight được sử dụng để theo dõi, truy vết và bắt giữ hàng nghìn dân thường Palestine đi qua các trạm kiểm soát ở Gaza và Bờ Tây, chính phủ Anh còn phớt lờ những quan ngại mà chính họ từng nêu về cuộc chiến của Israel tại Gaza và việc sáp nhập trên thực tế Bờ Tây, khi mua spyware từ ít nhất hai nhà sản xuất có liên hệ với Israel khác là Cellebrite và BriefCam.

Cellebrite

Cellebrite là một công ty Israel có mối liên hệ chặt chẽ với quân đội nước này. Hãng đã phát triển phần mềm có thể vượt qua mật khẩu và các giao thức bảo mật trên điện thoại thông minh và máy tính, đồng thời truy cập dữ liệu từ các thiết bị đó.

Phần mềm này đã được quân đội Israel sử dụng rộng rãi đối với người Palestine trên khắp Gaza và Bờ Tây, bao gồm việc thu thập dữ liệu từ điện thoại của hàng nghìn người Palestine bị giam giữ, nhiều người trong số họ bị tra tấn có hệ thống, theo một báo cáo của American Friends Service Committee.

Cellebrite cũng nhận được hỗ trợ từ Bộ Quốc phòng Mỹ để phát triển công nghệ nhằm lập bản đồ các đường hầm ngầm ở Dải Gaza.

Dù công khai bày tỏ lo ngại về hành động của Israel tại Gaza và Bờ Tây, hồ sơ cho thấy Anh đã ký nhiều thỏa thuận nhằm tận dụng công nghệ mà Israel sử dụng tại lãnh thổ Palestine.

Theo hồ sơ công khai, một số lực lượng cảnh sát Anh đã mua quyền truy cập vào phần mềm Cellebrite, bao gồm Cảnh sát Thành phố London, đơn vị đã gia hạn hợp đồng 1 năm với công ty Israel này với giá hơn 95.000 bảng Anh (128.600 USD) vào tháng 6 năm ngoái. Cảnh sát Leicestershire cũng gia hạn hợp đồng vào tháng 3 với trị giá 328.688 bảng Anh (445.300 USD). Cảnh sát Giao thông Anh, Văn phòng Chống gian lận nghiêm trọng của Anh, cảnh sát Kent và Essex, cùng cảnh sát Northumbria cũng đã ký hợp đồng với Cellebrite.

Khi từ chối bình luận về “các mối quan hệ khách hàng hoặc hợp đồng cụ thể”, ông Victor Cooper, Giám đốc truyền thông doanh nghiệp cấp cao của Cellebrite, bác bỏ việc mô tả hoạt động của công ty là “hack”, và cho biết: “Giải pháp của Cellebrite là các công cụ pháp y được sử dụng trong các cuộc điều tra được pháp luật cho phép và yêu cầu phải có quyền sở hữu thiết bị. Chúng không cho phép truy cập từ xa”.

Các tổ chức nhân quyền đã bày tỏ lo ngại về việc Cellebrite xuất khẩu công nghệ của mình tới một số quốc gia, nơi công nghệ này có thể được sử dụng để trích xuất thông tin từ điện thoại của các nhân vật đối lập, nhà báo và nhà hoạt động.

cong-nghe-mau-phan-mem-giam-sat-gay-tranh-cai-cua-israel-lot-vao-he-thong-canh-sat-anh-ra-sao-2.jpg
Các sĩ quan cảnh sát được triển khai tại Đông Jerusalem, nơi công nghệ giám sát được sử dụng rộng rãi. Ảnh: EPA.

BriefCam

Công ty BriefCam, do Israel thành lập, được Canon mua lại năm 2018 và sau đó được công ty Đan Mạch Milestone Systems mua lại vào năm ngoái, đã cung cấp phần mềm giám sát cho Cảnh sát Cumbria của Anh ít nhất từ năm 2022.

Một công bố bổ sung của Cảnh sát Scotland vào tháng 6 xác nhận rằng lực lượng này cũng đang cân nhắc sử dụng dịch vụ.

BriefCam được thành lập năm 2007 bởi Shmuel Peleg, Gideon Ben-Zvi và Yaron Caspi dựa trên công nghệ phát triển tại Đại học Hebrew của Israel.

Công ty cung cấp các chương trình tóm tắt video cho các cơ quan thực thi pháp luật, chính phủ và doanh nghiệp. Các lực lượng cảnh sát và công ty tư nhân có thể sử dụng nền tảng Protect & Insights của BriefCam để lọc và rút gọn hàng giờ video CCTV và camera gia đình, giúp dễ dàng tìm kiếm.

Hệ thống bao gồm công cụ nhận diện khuôn mặt và tìm kiếm biển số xe, đồng thời cho phép cảnh sát xây dựng “danh sách theo dõi” các khuôn mặt hoặc biển số cụ thể.

Công nghệ này đã được sử dụng tại Đông Jerusalem, lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng trái phép.

Theo các tài liệu không ghi ngày tháng được trung tâm nghiên cứu Who Profits tiếp cận, một tài liệu mời thầu do Bộ Xây dựng và Nhà ở Israel công bố yêu cầu bên trúng thầu phải có khả năng bảo trì phần mềm BriefCam cho 98 hệ thống an ninh tại Đông Jerusalem. Hồ sơ công khai của Israel cũng cho thấy năm 2021, cảnh sát Israel đã ký hợp đồng trị giá 1 triệu USD cho các hệ thống phân tích video của BriefCam.

Báo cáo tháng 5/2023 của tổ chức nhân quyền Amnesty International ghi nhận rằng công nghệ giám sát như của BriefCam đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự kiểm soát của Israel đối với người Palestine.

Theo báo cáo, việc sử dụng phần mềm giám sát là yếu tố quan trọng trong việc duy trì “sự thống trị liên tục đối với người Palestine…”. Dù không nêu đích danh BriefCam, báo cáo tiếp tục: “Nhà chức trách Israel có thể sử dụng phần mềm nhận diện khuôn mặt – đặc biệt tại các trạm kiểm soát – để củng cố các hoạt động trị an mang tính phân biệt đối xử, phân tách và hạn chế quyền tự do đi lại, vi phạm các quyền cơ bản của người Palestine”.

Theo công ty, phần mềm cũng có thể lọc video dựa trên nhiều đặc điểm, bao gồm giới tính, nhóm tuổi, trang phục, mô hình di chuyển và thời gian ở tại một địa điểm cụ thể.

Và chính những khả năng này, bất chấp mối liên hệ của công nghệ với việc đàn áp người Palestine, khiến nó trở nên hấp dẫn đối với các lực lượng cảnh sát Anh.

Cảnh sát Cumbria cho biết hiện họ không sử dụng khả năng nhận diện khuôn mặt của công nghệ BriefCam.

Người phát ngôn của Cảnh sát Cumbria cũng làm rõ rằng lực lượng này đã sử dụng BriefCam “trong vài năm” và trước khi triển khai công nghệ, họ đã “tham vấn Hội đồng Đạo đức và Liêm chính độc lập của Cumbria cùng Nhóm Tư vấn Chiến lược Độc lập”.

Corsight

Công ty Israel Corsight, thông qua hợp đồng phụ với công ty Anh Digital Barriers, cũng đã được Bộ Nội vụ Anh lựa chọn để đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch mở rộng xe tuần tra sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt.

Tháng 3/2024, trước khi chính phủ Anh quyết định đưa Corsight vào chương trình triển khai công nghệ nhận diện khuôn mặt, tờ New York Times tiết lộ rằng những nghi ngại về công nghệ nhận diện khuôn mặt của Corsight tại Gaza đã khiến nhiều thành viên quân đội Israel phản đối việc Đơn vị 8200 – nhánh tình báo mạng của Israel – sử dụng nó.

Việc mở rộng các hệ thống do Corsight, Cellebrite và BriefCam tiếp thị là một phần của hoạt động thương mại do thám của Israel trên toàn cầu – những công nghệ được phát triển và tinh chỉnh thông qua quá trình giám sát kéo dài đối với người Palestine, nay được xuất khẩu ra khắp thế giới.

Các tổ chức nhân quyền cảnh báo rằng những kỹ thuật tiên phong tại Israel đang được các chính phủ sử dụng để nhắm mục tiêu vào nhà hoạt động, nhà báo và đối thủ chính trị, trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng về sự lan rộng của các công cụ chiến tranh mạng không được kiểm soát.

“Chính phủ và cảnh sát không nên ký hợp đồng với các công ty phần mềm do thám của Israel trong bất kỳ hoàn cảnh nào”, bà Ryvka Barnard, Phó Giám đốc chiến dịch Palestine Solidarity Campaign, nói. “Những công ty này phát triển và thử nghiệm sản phẩm thông qua chế độ chiếm đóng quân sự của Israel đối với người Palestine”.

Theo AJ

Thế giới