Những hình ảnh vừa xuất hiện trên mạng xã hội Trung Quốc đã hé lộ một trong những đợt tập trung tàu ngầm hạt nhân lớn nhất từng được ghi nhận của Hải quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc. Trong bức ảnh được lan truyền, giới quan sát nhận thấy sự hiện diện của 4 tàu ngầm tên lửa đạn đạo Type 094A cùng 5 tàu ngầm tấn công hạt nhân Type 093B.
Hình ảnh này xuất hiện không lâu sau khi có thông tin xác nhận Trung Quốc hiện sở hữu tới ba cơ sở đóng tàu ngầm hạt nhân. Bên cạnh nhà máy truyền thống tại Huludao thuộc tỉnh Liêu Ninh đã được mở rộng quy mô, hai cơ sở mới gồm xưởng đóng tàu của Tập đoàn Công nghiệp Đóng tàu Vũ Hán (Wuchang Shipbuilding Industry Group) và xưởng đóng tàu Giang Nam tại Thượng Hải cũng đã tham gia sản xuất tàu ngầm hạt nhân.
Việc bổ sung thêm hai dây chuyền sản xuất mới được đánh giá đã giúp năng lực chế tạo tàu ngầm hạt nhân của Trung Quốc tăng mạnh, mở đường cho quá trình mở rộng hạm đội với tốc độ chưa từng có.
Các lớp tàu Type 093 và Type 094 vốn được xem là bước nhảy vọt lớn của công nghiệp tàu ngầm Trung Quốc so với các thế hệ trước đó là Type 091 và Type 092. Nếu như những tàu ngầm đời đầu chủ yếu mang ý nghĩa xây dựng nền tảng công nghệ và tích lũy kinh nghiệm, thì Type 093 và Type 094 đã trở thành những nền tảng tác chiến thực thụ.
Theo nhiều đánh giá gần đây, quy mô đội tàu ngầm hạt nhân của Trung Quốc có thể đã vượt Nga từ năm 2025 hoặc sớm hơn, đưa nước này trở thành quốc gia sở hữu lực lượng tàu ngầm hạt nhân lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Mỹ.
Ước tính hiện nay cho thấy Hải quân Trung Quốc đang vận hành khoảng 32 tàu ngầm hạt nhân, gồm 9 tàu Type 093/093A, 14 tàu Type 093B và 9 tàu ngầm tên lửa đạn đạo Type 094/094A. Trong khi đó, quy mô hạm đội tàu ngầm hạt nhân của Nga được cho là dao động khoảng 25-28 chiếc.
Một trong những động lực chính giúp Trung Quốc mở rộng lực lượng là chương trình đóng mới tàu ngầm tấn công Type 093B. Giới phân tích cho rằng đã có khoảng 16 tàu thuộc lớp này được khởi đóng hoặc hoàn thành ở các giai đoạn khác nhau.
Sự phát triển nhanh chóng của hạm đội tàu ngầm Trung Quốc từ lâu đã trở thành mối quan tâm lớn đối với Hải quân Mỹ. Washington đánh giá rằng tốc độ đưa vào biên chế các thế hệ tàu ngầm và hệ thống vũ khí mới của Bắc Kinh đang diễn ra với quy mô và nhịp độ hiếm thấy.
Một trong những cải tiến quan trọng nhất của Type 093 và Type 094 nằm ở khả năng giảm độ ồn. Các tàu ngầm Type 091 và Type 092 trước đây thường bị đánh giá là rất dễ bị phát hiện do độ rung động lớn của hệ thống máy móc, công nghệ động lực lạc hậu và khả năng cách âm hạn chế.
Trên các thế hệ mới, hệ thống động lực hạt nhân đã được nâng cấp đáng kể với các lò phản ứng hiệu quả hơn, giúp tăng độ tin cậy, kéo dài thời gian hoạt động dưới biển và cải thiện tốc độ hành trình liên tục.
Các tiêu chuẩn chế tạo cũng được nâng cao, giúp giảm nhu cầu bảo dưỡng và tăng độ tin cậy trong các chuyến tuần tra dài ngày. Nhờ đó, các tàu ngầm mới không còn mang tính thử nghiệm như thế hệ đầu mà đã trở thành lực lượng chiến đấu tuyến đầu.
Song song với động cơ, hệ thống cảm biến cũng được cải thiện mạnh. Về hỏa lực, Type 093 được tích hợp các loại tên lửa hành trình hiện đại, và gần đây còn được cho là có khả năng mang tên lửa đạn đạo chống hạm siêu vượt âm YJ-21.
Trong khi đó, các tàu Type 094 đã được nâng cấp để triển khai tên lửa đạn đạo xuyên lục địa JL-3, loại vũ khí được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những thiết kế tên lửa chiến lược tiên tiến nhất hiện nay.
Quá trình hiện đại hóa tiếp tục diễn ra theo từng giai đoạn. Biến thể Type 093A được cải tiến về thiết kế tháp chỉ huy và khả năng giảm tiếng ồn, còn Type 093B mới nhất được cho là đã áp dụng hệ thống đẩy phản lực bơm (pump-jet propulsion), công nghệ giúp giảm hiện tượng tạo bọt khí và nâng cao khả năng tàng hình dưới nước ở tốc độ cao.
Type 093B cũng được cho là sử dụng nhiều biện pháp giảm âm tiên tiến hơn, giá đỡ máy móc mới, thiết kế khí động thủy lực tối ưu và thân tàu được tinh chỉnh sâu. Nhiều đánh giá cho rằng đây là lớp tàu ngầm tấn công hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc đạt mức độ sống sót và khả năng ẩn mình đủ sức cạnh tranh với các thiết kế hiện đại của Mỹ và Nga.
Đối với lớp Type 094, các lô sản xuất sau cũng được cải tiến về hình dáng thân tàu và giảm số lượng lỗ thoát nước trên thân nhằm hạn chế tiếng ồn thủy động học. Điều này phản ánh triết lý phát triển theo hướng nâng cấp liên tục mà Trung Quốc đang áp dụng cho các chương trình tàu ngầm chiến lược.
Những cải tiến này đã giúp Hải quân Trung Quốc sử dụng lực lượng tàu ngầm hạt nhân với cường độ cao hơn đáng kể. Các tàu Type 094 hiện thường xuyên thực hiện các chuyến tuần tra răn đe hạt nhân, trong khi Type 093 tham gia nhiều nhiệm vụ viễn dương, hộ tống hạm đội và các cuộc diễn tập kéo dài tới Tây Thái Bình Dương cũng như Ấn Độ Dương.
Nhiều chuyên gia cho rằng việc sản xuất Type 093 và Type 094 có thể đã bước vào giai đoạn kết thúc khi các nhà máy đang chuyển sang đóng thế hệ tàu ngầm mới gồm Type 095 và Type 096, những thiết kế được kỳ vọng sẽ đưa năng lực tác chiến dưới nước của Trung Quốc lên một cấp độ hoàn toàn mới.
Theo MW
