Thông thường, mỗi khi thế giới rơi vào khủng hoảng, giá vàng sẽ tăng mạnh khi nhà đầu tư tìm đến kim loại quý này như một nơi trú ẩn an toàn trước lạm phát và bất ổn. Thế nhưng lần này, quy luật quen thuộc dường như không còn đúng.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, mở ra một cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng, giá vàng liên tục chịu áp lực giảm. Từ mức đỉnh 5.303 USD/ounce vào ngày 28/1, giá vàng đã lùi xuống còn khoảng 4.235 USD/ounce theo ghi nhận trong hôm 12/6.
Nguyên nhân chính nằm ở nỗi lo lạm phát tăng cao khiến các ngân hàng trung ương khó có thể cắt giảm lãi suất như kỳ vọng trước đó. Thậm chí, một số nhà hoạch định chính sách có thể buộc phải nâng lãi suất để kiềm chế đà tăng giá.
Gốc rễ của làn sóng lạm phát mới được cho là xuất phát từ eo biển Hormuz. Để đáp trả Mỹ và Israel, Iran đã phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này kể từ khi chiến sự nổ ra, làm gián đoạn một trong những huyết mạch vận chuyển dầu khí quan trọng nhất thế giới. Giá năng lượng tăng vọt kéo theo áp lực lạm phát lan rộng trên toàn cầu.
Tại Mỹ, lạm phát hiện đã lên mức 4,2%, cao nhất trong 3 năm qua. Trong khi đó, thị trường lao động vẫn duy trì sự ổn định, khiến kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm hạ lãi suất gần như biến mất.
Mặc dù vàng thường được xem là công cụ phòng ngừa lạm phát, môi trường lãi suất cao lại tạo ra áp lực lớn đối với kim loại quý này.
Theo ông Justin Cardwell, chuyên gia phân tích quyền chọn tại trang tài chính OptionSpreaders.com, vàng là loại tài sản không tạo ra dòng tiền như cổ tức hay lãi suất. Nhà đầu tư chỉ kiếm lời khi giá vàng tăng lên.
“Vàng gần như là dạng tiền thật nhất trong các loại tài sản. Nó không mang lại cổ tức, cũng không tạo ra lợi nhuận cho đến khi giá tăng. Người ta mua vàng chủ yếu vì kỳ vọng giá trị của nó tăng theo thời gian,” ông Cardwell nói với Al Jazeera.
Điều đó khiến vàng phải cạnh tranh trực tiếp với lãi suất.
“Khi lãi suất cao, sức hấp dẫn của vàng giảm đi vì nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang nắm giữ đồng USD và các tài sản sinh lời khác,” ông Cardwell nhận định.
Xung đột Iran cũng đang hỗ trợ đồng USD tăng giá. Do vàng được định giá bằng USD nên hai tài sản này thường diễn biến theo chiều ngược nhau.
Ông Collin Plume, Giám đốc điều hành Noble Gold Investments, cho biết: “Khi đồng USD mạnh lên, vàng thường chịu áp lực. Ngược lại, khi USD suy yếu, vàng có xu hướng đi lên. Hiện tại đồng bạc xanh đang khá mạnh và vàng đang cảm nhận rõ sức ép đó.”
Tuy nhiên, ông Plume cho rằng triển vọng của cả vàng lẫn USD trong thời gian tới vẫn rất khó dự đoán.
“Theo tôi, câu hỏi lớn nhất của phần còn lại năm nay và có thể cả vài năm tới là điều gì sẽ xảy ra tiếp theo,” ông nói. “Vài tháng trước, thị trường còn tin rằng Fed sẽ giảm lãi suất, vì vậy giá tài sản đồng loạt tăng. Nhưng bây giờ tình thế đã thay đổi. Chúng ta đang đối mặt với khả năng lãi suất tiếp tục tăng. Sự thay đổi đó ảnh hưởng đến mọi loại tài sản, nhưng vàng đặc biệt nhạy cảm với lãi suất.”
Trước khi chiến tranh với Iran bùng phát, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng liên tục gây sức ép lên Fed nhằm thúc đẩy việc hạ mạnh lãi suất. Tuy nhiên, công cụ CME FedWatch hiện dự báo xác suất Fed tăng lãi suất trước tháng 12 đã vượt 50%.
Theo ông Plume, đây là yếu tố có thể tiếp tục gây sức ép lên thị trường vàng.
“Lãi suất và lạm phát giống như hai đầu của một chiếc bập bênh, còn vàng nằm ở giữa. Điều đặc biệt trong năm 2026 là cả hai yếu tố đều tăng cùng lúc, nhưng hiện tại phía lãi suất đang chiếm ưu thế. Đó là lý do vàng đang gặp nhiều trở ngại,” ông nhận định.
Dẫu vậy, thị trường vàng đã có dấu hiệu phục hồi nhẹ vào ngày thứ Sáu khi xuất hiện thông tin Mỹ và Iran có thể tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình.
Ông Cardwell cho rằng khả năng chiến tranh kết thúc là tín hiệu tích cực đối với vàng vì điều đó có thể giúp hạ nhiệt lạm phát trong tương lai.
“Triển vọng chiến sự chấm dứt khiến thị trường tin rằng lạm phát rồi sẽ giảm xuống,” ông nói.
Tuy nhiên, ngay cả khi đạt được thỏa thuận hòa bình, quá trình bình ổn giá cả và phục hồi chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu sẽ cần nhiều tháng mới phát huy tác dụng.
“Vùng giá hiện tại của vàng nhiều khả năng sẽ đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Nhưng kể cả khi chiến tranh kết thúc, vẫn còn rất nhiều yếu tố khác tiếp tục giới hạn khả năng tăng giá của kim loại quý này,” ông Cardwell kết luận.
Theo AJ
