Rạng sáng 12/6 (giờ Hà Nội), World Cup 2026 khởi tranh, mở ra một tháng lễ hội bóng đá sôi động trên toàn cầu. Nhưng bên cạnh những cuộc so tài trên sân cỏ, một "mặt trận" khác cũng đang nóng lên không kém. Đó là cuộc đua dự đoán kết quả giải đấu giữa các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).
Cuộc chiến AI bên lề World Cup
Nếu trên sân, những cái tên như Kylian Mbappé, Jude Bellingham hay Erling Haaland thu hút sự chú ý, thì ngoài sân cỏ, các mô hình AI Trung Quốc lại đang trở thành tâm điểm.
Khơi mào cuộc đua là Kimi, sản phẩm của công ty Trung Quốc AI Moonshot. Ngày 8/6, Kimi tuyên bố sẽ huy động cùng lúc 300 "AI Agent" để dự đoán công khai toàn bộ 104 trận đấu của World Cup 2026.
Trong đánh giá về cuộc đua vô địch, Kimi thừa nhận sức mạnh của Tây Ban Nha và Pháp, đồng thời đưa ra nhận định đáng chú ý: "Đức có thể là đội tuyển đang bị thị trường đánh giá thấp".
Theo Kimi, World Cup là một môi trường lý tưởng để kiểm chứng năng lực AI bởi mọi dự đoán đều công khai, có thể xác thực và liên tục được cập nhật theo diễn biến thực tế. Công ty muốn đặt quá trình phân tích, dự báo và tổng kết sau trận đấu trong cùng một khuôn khổ minh bạch.
Song song với hoạt động dự đoán, Kimi còn tung ra chương trình thưởng lên tới 1.000 tỷ token, cho phép người dùng lựa chọn đội bóng mình ủng hộ để chia sẻ quỹ thưởng. Tính đến chiều 12/6, có tới 42,41% người tham gia lựa chọn đội tuyển quốc gia Argentina.
Trong khi đó, Qwen (Thiên Vấn) của Alibaba cũng triển khai chương trình dự đoán World Cup với giải thưởng tiền mặt. Theo ông Trình Phi, phụ trách sản phẩm dự báo bóng đá của Qwen, hệ thống AI này được huấn luyện trên kho dữ liệu khổng lồ, bao gồm: Dữ liệu lịch sử các kỳ World Cup; thông tin cầu thủ và đội tuyển; tình trạng chấn thương của các đội; điều kiện thời tiết và đặc điểm địa hình tại Mỹ, Canada và Mexico.
Vì sao AI chọn Tây Ban Nha?
Ông Mã Kế Hoa, chuyên gia phân tích viễn thông tại Trung Quốc, cho rằng World Cup là "sân khấu marketing hoàn hảo" đối với các công ty AI.
"Nếu dự đoán đúng, doanh nghiệp sẽ có cơ hội chứng minh mô hình của mình thông minh hơn đối thủ. Còn nếu dự đoán sai, thiệt hại cũng không đáng kể vì phần lớn người dùng không quá khắt khe về độ chính xác của các dự báo thể thao", ông nói.
Phóng viên tờ Trung Quốc Thương báo đã thử nghiệm hàng loạt mô hình AI nội địa và phát hiện một xu hướng khá thú vị: Tây Ban Nha gần như là lựa chọn thống nhất của các AI trong cuộc đua giành ngôi vô địch. Các mô hình như Kimi, Qwen, Doubao, Yuanbao, ERNIE Bot đều dự đoán đội tuyển Tây Ban Nha sẽ đăng quang.
Các mô hình này đưa ra nhiều lý do: Tây Ban Nha là đương kim vô địch EURO 2024, lập kỷ lục có chuỗi 31 trận bất bại. Siêu máy tính của Opta Analyst đánh giá Tây Ban Nha có khoảng 17% cơ hội vô địch. DeepSeek cho rằng Pháp là đối thủ đáng gờm nhất của Tây Ban Nha trên con đường giành ngôi vô địch.
Điểm khác biệt duy nhất nằm ở cuộc đua giành Quả bóng vàng World Cup, khi các AI đưa ra những lựa chọn khác nhau giữa Mbappé và thần đồng Tây Ban Nha Lamine Yamal. Về danh hiệu Vua phá lưới, cả 6 mô hình đều đưa ra cái tên Mbappé.
AI dự đoán World Cup có đáng tin?
Ông Trương Khánh, nhà sáng lập công ty tư vấn thể thao Key Sports, nhận định việc dự đoán kết quả World Cup thực chất mang màu sắc khá... huyền học.
Theo ông, ngay cả trước thời đại AI, các tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs hay nhiều nhà kinh tế học cũng từng xây dựng mô hình dự đoán kết quả World Cup.
Tuy nhiên, bóng đá là môn thể thao có tính bất định rất cao. Dữ liệu có thể tính toán xác suất chiến thắng, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn các yếu tố bất ngờ như: Chấn thương, thẻ đỏ, sai lầm cá nhân, yếu tố tâm lý và khoảnh khắc tỏa sáng của ngôi sao.
Chính Kimi cũng thừa nhận khả năng dự báo sai là điều khó tránh khỏi. Theo nền tảng này, những nguyên nhân phổ biến dẫn tới sai số gồm: Thiếu hoặc chậm cập nhật dữ liệu, giả định ban đầu không còn phù hợp, mô hình chưa bao quát được các tình huống đặc biệt, các sự kiện bất ngờ trên sân, tính ngẫu nhiên vốn có của bóng đá.
AI không chỉ dùng để dự đoán
Theo các chuyên gia, giá trị thực sự của AI trong bóng đá không nằm ở việc đoán đúng đội vô địch, mà ở khả năng thay đổi cách con người theo dõi và vận hành môn thể thao này.
Ông Mã Kế Hoa cho rằng thể thao là môi trường lý tưởng để triển khai AI bởi dữ liệu đầy đủ, liên tục và dễ kiểm chứng.
Trong khi đó, ông Trương Khánh nhận định AI đang giúp nâng cao trải nghiệm xem bóng đá, hỗ trợ huấn luyện viên phân tích chiến thuật, mô phỏng đội hình và xu hướng tấn công, cung cấp dữ liệu thời gian thực cho người hâm mộ.
Ông nói: "Người xem ngày càng bị cuốn vào trận đấu bởi AI cung cấp nhiều lớp thông tin hơn, giúp họ hiểu rõ vì sao một bàn thắng được ghi hoặc một chiến thuật phát huy hiệu quả".
Tuy nhiên, chuyên gia này cũng lưu ý AI chỉ nên đóng vai trò tham khảo: "AI có thể đưa ra những phân tích hữu ích, nhưng đôi khi cũng tạo ra các kết luận thiếu chính xác hoặc mang tính suy diễn, quyết định cuối cùng vẫn phải thuộc về con người".
Theo giới chuyên môn, trong tương lai, các giải đấu lớn có thể xuất hiện ngày càng nhiều công nghệ AI như phân tích chiến thuật thời gian thực, mô phỏng 3D các tình huống tranh cãi hay tái hiện pha phạm lỗi bằng người dẫn chương trình ảo.
Những công nghệ này có thể không dự đoán chính xác tuyệt đối đội vô địch, nhưng sẽ giúp người hâm mộ hiểu sâu hơn về trận đấu và lý do đằng sau từng khoảnh khắc trên sân cỏ.
Theo Sina.
