Ngành ô tô Trung Quốc: Chiến tranh giá chưa kết thúc, cuộc chiến bôi nhọ đã bùng phát

Ngành ô tô Trung Quốc đang trải qua một giai đoạn cạnh tranh ngày càng khốc liệt và khó lường. Nếu như vài năm trước, người ta cho rằng các hãng xe cạnh tranh bằng công nghệ, chất lượng và đổi mới sáng tạo, thì hiện nay, cuộc đua dường như đã đổi hướng: không còn là sản phẩm, mà là giá bán; không phải nghiên cứu phát triển, mà là lưu lượng truy cập; thậm chí không còn là tiếp thị, mà là công kích lẫn nhau.

Trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc tiếp tục suy giảm, thị trường ô tô cũng bước vào giai đoạn cạnh tranh giành thị phần. Khi "chiếc bánh" không còn lớn lên, các doanh nghiệp chỉ còn cách giành lấy phần của đối thủ. Từ đó, một cuộc chiến giá lan rộng khắp ngành đã bùng phát.

Chiến tranh giá trở thành trạng thái bình thường

Nếu phải dùng một từ khóa để khái quát cuộc cạnh tranh trên thị trường ô tô Trung Quốc trong ba năm qua, thì "chiến tranh giá" có lẽ là câu trả lời tiêu biểu nhất.

Đầu năm 2023, một số hãng xe năng lượng mới khởi động làn sóng giảm giá, kéo theo các hãng xe chạy xăng nhanh chóng tham gia cuộc đua. Trong hơn ba năm qua, giảm giá từ hiện tượng cục bộ đã trở thành xu hướng của toàn ngành.

Từ các mẫu xe gia đình giá khoảng 100.000 NDT đến các dòng xe cao cấp trên 300.000 NDT, từ các liên doanh truyền thống đến các thương hiệu xe điện nội địa, gần như không có doanh nghiệp nào đứng ngoài cuộc.

Để bán được xe, các hãng liên tục hạ thấp ngưỡng cạnh tranh. Đối thủ giảm giá 10.000 NDT, họ giảm 20.000 NDT; đối thủ tặng bảo hiểm, họ tặng bảo dưỡng trọn đời; thậm chí có doanh nghiệp chấp nhận bán dưới giá thành. Ngay cả các đại lý 4S cùng thương hiệu cũng bắt đầu cạnh tranh bằng cách liên tục hạ giá để giành khách của nhau.

Một nhân viên kinh doanh thừa nhận, sản phẩm của công ty được thiết kế theo tiêu chí "lấy hãng bên cạnh làm chuẩn": cấu hình phải cao hơn, giá bán phải thấp hơn. Thế nhưng, nghịch lý là dù giá đã giảm mạnh, thị trường vẫn không có dấu hiệu phục hồi rõ rệt.

Số liệu cho thấy, trong 5 tháng đầu năm 2026, doanh số bán lẻ xe du lịch tại Trung Quốc giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước; riêng tháng 5 giảm tới 22,1%. Trong khi đó, chỉ số cảnh báo tồn kho của các đại lý tăng lên 57,9%, cao hơn đáng kể ngưỡng cân bằng. Xe bán không chạy nhưng lượng tồn kho ngày càng phình lên, cho thấy chiến tranh giá dường như đã mất tác dụng.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, mới đây Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc cùng Tổng cục Giám sát Thị trường đã triệu tập và nhắc nhở một số doanh nghiệp sản xuất ô tô bị nghi có hành vi cạnh tranh phi lý trí.

Chuyên gia ngành xe Chu Việt cho rằng việc cơ quan quản lý triệu tập các doanh nghiệp lần này khác với những lần trước.

Nếu trước đây các cuộc họp chủ yếu tập trung vào vấn đề cạnh tranh giá và duy trì trật tự ngành, thì lần này trọng tâm được đặt vào "cạnh tranh phi lý trí".

Theo ông, khái niệm này không chỉ bao gồm chiến tranh giá kéo dài nhiều năm và việc bán dưới giá thành, mà còn bao gồm hành vi công kích lẫn nhau, sử dụng "thủy quân mạng", bôi nhọ và tung tin thất thiệt nhằm vào đối thủ.

Cuộc chiến bôi nhọ bùng phát

Đó là, khi không thể thắng bằng giá, nhiều doanh nghiệp chuyển sang chơi trò "chiến tranh dư luận".

Những năm gần đây, tranh cãi liên quan đến việc sử dụng "thủy quân mạng" (từ lóng của người Trung Quốc chỉ các tài khoản mạng ảo, giả mạo) bôi nhọ và tung tin thất thiệt trong ngành ô tô ngày càng gia tăng. Một chuỗi hoạt động ngầm được cho là đã hình thành khá hoàn chỉnh: bên đặt hàng đưa ra yêu cầu, đội ngũ sản xuất nội dung tạo ra các bài viết tiêu cực hàng loạt, các tài khoản tiếp thị đồng loạt phát tán, sau đó tận dụng thuật toán của nền tảng mạng xã hội để đẩy câu chuyện lan rộng. Chỉ trong vài ngày, một thương hiệu có thể rơi vào tâm bão dư luận.

Hồi tháng 4 năm nay, ông Lý Tưởng nhà sáng lập hãng Li Auto, công khai cho biết một thương hiệu X. (ông giấu tên) bị nghi sử dụng đội ngũ “thủy quân mạng” bên ngoài để tiến hành chiến dịch lan truyền thông tin tiêu cực về các mẫu xe của công ty ông, phóng đại các vấn đề và phát tán thông tin không chính xác. Dù ông không nêu đích danh, phát biểu này được cho là phản ánh bầu không khí căng thẳng trong ngành xe Trung Quốc.

Chiến tranh giá, chiến tranh ngôn luận và chiến tranh "thủy quân mạng" liên tiếp diễn ra. Nhưng câu hỏi đặt ra là: ai mới là người chịu thiệt hại cuối cùng?

Câu trả lời rất đơn giản: “người tiêu dùng”. Bởi khi doanh nghiệp dành phần lớn nguồn lực cho việc công kích lẫn nhau thay vì cải thiện sản phẩm, toàn bộ ngành công nghiệp xe hơi sẽ bị kéo vào một vòng xoáy cạnh tranh tiêu cực.

Điều đáng lo ngại hơn là, bất chấp mức độ cạnh tranh khốc liệt, tình hình kinh doanh của các hãng xe vẫn ngày càng khó khăn. Trong 5 tháng đầu năm, hàng trăm mẫu xe mới được tung ra thị trường, nhưng doanh số tiếp tục co hẹp. Biên lợi nhuận của ngành ô tô trong quý I chỉ còn 3,2%, mức thấp kỷ lục mới. Doanh số giảm, doanh thu giảm, lợi nhuận giảm - ba áp lực cùng xuất hiện, một hiện tượng được đánh giá là rất hiếm gặp trong lịch sử phát triển ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc.

Lý Bân, nhà sáng lập hãng xe Nio, thừa nhận rằng một đến hai năm tới sẽ là giai đoạn cạnh tranh "cực kỳ tàn khốc". Tuy nhiên, sự khắc nghiệt có lẽ không chỉ nằm ở tương lai, mà đã hiện hữu ngay ở thời điểm hiện tại. Khi chiến tranh giá không còn thúc đẩy tăng trưởng, khi các mẫu xe mới không còn đủ sức kích thích nhu cầu và khi quy mô thị trường tiếp tục thu hẹp, cuộc cạnh tranh trong ngành đang chuyển từ "ai mạnh hơn" sang "ai có thể sống sót lâu hơn".

Từ những đợt giảm giá điên cuồng đến các chiến dịch công kích lẫn nhau, từ cạnh tranh công nghệ sang cuộc chiến giành lưu lượng và dư luận, logic cạnh tranh của ngành ô tô Trung Quốc đang thay đổi theo hướng đáng lo ngại. Và cuộc chiến "nội quyển" (cạnh tranh nội bộ theo kiểu triệt tiêu lẫn nhau) ngày càng mất kiểm soát này có lẽ mới chỉ bắt đầu.

Theo Creaders, Sina