Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 9/8 tiếp tục khẳng định không chấp nhận kế hoạch 15 điểm mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt xung đột ở Gaza, trong bối cảnh quân đội Israel đã giảm mạnh các cuộc tấn công tại vùng lãnh thổ này dưới sức ép từ Washington.
Phát biểu trong cuộc họp với các bộ trưởng thuộc chính phủ cánh hữu, ông Netanyahu cho biết Israel vẫn giữ lập trường cứng rắn về điều kiện rút quân và giải giáp Hamas.
Diễn biến đặt nhà lãnh đạo Israel vào thế khó khi ông vừa phải đối mặt với áp lực từ các bộ trưởng cực hữu phản đối bất kỳ nhượng bộ nào tại Gaza, vừa phải duy trì quan hệ với Trump – đồng minh quân sự và chính trị quan trọng của Israel, người đang thúc đẩy một lộ trình mới nhằm tiến tới chấm dứt cuộc chiến.
Ông Netanyahu cũng đang đối mặt với sức ép chính trị trong nước khi cuộc bầu cử tiếp theo của Israel dự kiến diễn ra ngày 27/10 và vị thế của ông trong các cuộc thăm dò đang gặp nhiều thách thức.
Một nguồn tin am hiểu lập trường của Israel cho biết nước này đã đồng ý để quân đội chỉ hành động trước những mối đe dọa mà họ đánh giá là tức thời tại Gaza, đồng thời ngừng các chiến dịch ám sát có mục tiêu vốn được tiến hành gần như hàng ngày trước đó.
Mladenov, người tham gia các cuộc đàm phán liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn, cho biết hôm chủ nhật rằng các cuộc thảo luận về lộ trình mới của Trump vẫn đang diễn ra.
Israel và Hamas bất đồng
Tháng trước, ông Trump tuyên bố kế hoạch chấm dứt chiến tranh Gaza đã đạt bước đột phá và cho biết cả Israel lẫn Hamas đều đồng ý với một khung thỏa thuận.
Theo kế hoạch, lực lượng Israel sẽ rút khỏi Gaza song song với việc Hamas từ bỏ vũ khí, trong khi một Lực lượng Ổn định Quốc tế sẽ phối hợp với lực lượng cảnh sát Palestine mới để đảm bảo an ninh tại vùng lãnh thổ này.
Tuy nhiên, những bất đồng nhanh chóng xuất hiện, đặc biệt xoay quanh trình tự và thời điểm thực hiện các bước trong thỏa thuận.
“Israel không chấp nhận văn bản 15 điểm”, ông Netanyahu nói khi bắt đầu cuộc họp với các bộ trưởng.
Ông nhấn mạnh quân đội Israel “sẽ không rút quân cho đến khi Hamas được giải giáp”, đồng thời cho rằng điều này phải bao gồm “vũ khí hạng nặng, vũ khí hạng nhẹ, tất cả vũ khí”.
Ông Netanyahu từng đưa ra quan điểm tương tự trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm trước đó. Các quan chức Israel cũng cho biết những quan ngại của nước này đã được chuyển tới phía Mỹ.
Dù bác bỏ văn bản hiện tại, Netanyahu cho biết Israel vẫn đang thảo luận với Washington.
“Phía Mỹ có những ý tưởng, một số điều chúng tôi có thể chấp nhận và một số điều chúng tôi không thể chấp nhận. Chúng tôi biết cách giữ vững lập trường trước những vấn đề đó”, ông nói.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh N12 News của Israel, Mladenov cho biết quân đội Israel sẽ phải rút “theo từng khu vực” sau khi vũ khí của Hamas được thu giữ và vô hiệu hóa.
Từ phía Hamas, Basem Naim, một quan chức cấp cao của lực lượng này, nói với Reuters hôm Chủ nhật vừa qua rằng Hamas vẫn cam kết với lộ trình đã được thống nhất tại Cairo khoảng 10 ngày trước.
“Chúng tôi kỳ vọng các bên trung gian và Mỹ, với tư cách bên bảo đảm, gây sức ép để Netanyahu và chính phủ của ông tuân thủ lộ trình và không cản trở tiến trình vì những lý do chính trị và bầu cử trong nước”, ông Naim nói.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich, một nhân vật cực hữu trong chính phủ Netanyahu, công khai ủng hộ lập trường của thủ tướng.
“Chúng ta bước vào cuộc chiến với mục tiêu trung tâm là tiêu diệt Hamas”, ông Smotrich tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh quân đội Israel “không thể rút dù chỉ một milimet khỏi Dải Gaza”.
Trump hồi tháng trước cho biết Hamas – lực lượng được Iran hậu thuẫn và đã kiểm soát Gaza trong gần hai thập kỷ trước cuộc tấn công nhằm vào Israel ngày 7/10/2023 – đã đồng ý hạ vũ khí.
Tuy nhiên, Hamas tránh sử dụng trực tiếp thuật ngữ “giải giáp”. Nhóm này cho biết họ đồng ý giao vũ khí để được lưu trữ dưới sự quản lý của một chính quyền Palestine gồm các chuyên gia kỹ trị, được Mỹ hậu thuẫn và chịu sự giám sát của Hội đồng Hòa bình do ông Trump đề xuất.
Hamas cho biết việc chấp nhận kế hoạch nhằm tránh nguy cơ chiến tranh tái diễn. Tuy nhiên, nhóm này cũng nhấn mạnh việc triển khai thỏa thuận phụ thuộc vào việc Israel trước tiên thực hiện các cam kết của mình, trong đó có rút quân và chấm dứt các cuộc tấn công.
Israel trước đó tuyên bố sẽ tiếp tục truy tìm những tay súng tham gia cuộc tấn công tháng 10/2023 trước khi dừng các chiến dịch tấn công có mục tiêu vào hôm thứ hai.
Theo các quan chức y tế Gaza, kể từ khi lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian được thiết lập vào tháng 10/2025, hơn 1.250 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel, phần lớn là dân thường. Hamas chưa công bố số lượng thành viên của lực lượng này thiệt mạng trong cùng khoảng thời gian.
Bốn binh sĩ Israel cũng đã thiệt mạng tại Gaza kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập.
Trong khi đó, lực lượng Israel vẫn kiểm soát và đã làm giảm dân số tại khoảng hai phần ba Dải Gaza. Điều này khiến gần như toàn bộ hơn 2 triệu cư dân của vùng lãnh thổ bị dồn vào một dải đất nhỏ ven biển nằm dưới sự kiểm soát của Hamas, phần lớn phải sống trong các lều tạm hoặc những tòa nhà bị hư hại.
Những bất đồng hiện nay cho thấy việc đạt được một khung thỏa thuận mới chỉ là bước đầu. Thách thức lớn hơn nằm ở trình tự thực hiện: Israel muốn Hamas bị giải giáp trước khi rút quân, trong khi Hamas yêu cầu Israel thực hiện các cam kết về rút quân và ngừng tấn công trước.
Điểm nghẽn này có thể trở thành yếu tố quyết định tương lai của kế hoạch 15 điểm mà chính quyền ông Trump đang thúc đẩy, đồng thời đặt Netanyahu trước bài toán khó giữa yêu cầu của Washington và sức ép ngày càng lớn từ các đồng minh cực hữu trong chính phủ.
Theo Reuters
