Làn sóng tăng giá chip nhớ đang quét qua toàn cầu, kéo theo giá thành của hàng loạt sản phẩm điện tử như điện thoại, máy tính tăng mạnh. Trước đây, ngành ô tô ít chịu tác động hơn do chu kỳ sản xuất dài và chủ yếu sử dụng các hợp đồng cung ứng dài hạn. Tuy nhiên, khi giá chip nhớ tiếp tục leo thang, các hãng xe cũng không thể đứng ngoài cuộc.
Theo Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), trong vòng 3 tháng qua, giá chip nhớ đạt chuẩn ô tô đã tăng khoảng 180%. Hơn 10 hãng xe điện ở Trung Quốc đã phải tăng giá bán hoặc cắt giảm các chương trình ưu đãi.
Đáng chú ý, bộ phận sử dụng nhiều chip nhớ nhất trên xe hiện nay lại chính là các hệ thống hỗ trợ lái xe thông minh và khoang lái thông minh – hai lĩnh vực phát triển nhanh nhất trong ngành ô tô.
Phóng viên CCTV ghi nhận, dù giá niêm yết của nhiều mẫu xe chưa thay đổi, nhưng giá các gói tùy chọn hỗ trợ lái xe thông minh đã tăng thêm hàng nghìn nhân dân tệ.
Cú đánh bất ngờ vào cuộc đua xe tự lái
Khi ngành ô tô đang tiến gần hơn tới công nghệ tự lái cấp độ L3, cuộc khủng hoảng chip nhớ lại trở thành lực cản lớn nhất.
Cuối tháng 4 năm nay, BYD thông báo tăng giá gói hỗ trợ lái xe "God's Eye B" (Mắt Thiên Thần-B) - một trong các hệ thống hỗ trợ lái xe thông minh (ADAS) của hãng - từ 9.900 NDT lên 12.000 NDT, tương đương tăng thêm 2.100 NDT.
Trong khi đó, Changan cũng nâng giá phiên bản trang bị lidar của mẫu Q07 thêm 3.000 NDT. Nhiều mẫu xe bán chạy khác như Tesla Model Y, Nio ET5, Nio ES6 hay các dòng xe của GAC Aion cũng lần lượt điều chỉnh giá.
Điều đáng lo ngại hơn là đợt tăng giá này có thể chưa dừng lại. Mới đây, CEO Nvidia, Jensen Huang, cảnh báo rằng giá bộ nhớ có thể tiếp tục tăng trong vài năm tới, trong khi tình trạng thiếu hụt nguồn cung cũng sẽ kéo dài.
Nguyên nhân chính lại đến từ sự bùng nổ của AI. Các mô hình AI quy mô lớn đòi hỏi lượng bộ nhớ khổng lồ cho cả quá trình huấn luyện lẫn vận hành, khiến nguồn cung chip nhớ toàn cầu trở nên căng thẳng và giá cả tăng vọt.
Thật trớ trêu, chính AI – động lực thúc đẩy xe tự lái phát triển thần tốc – giờ đây lại trở thành nguyên nhân khiến chi phí triển khai công nghệ này tăng mạnh.
Xe điện đứng trước bài toán khó, xe xăng sẽ lên ngôi?
Trong nhiều năm qua, cuộc chiến giảm giá liên tục đã khiến biên lợi nhuận của các hãng xe ngày càng bị thu hẹp. Giờ đây, giá chip nhớ tăng mạnh buộc các doanh nghiệp phải lựa chọn giữa ba con đường: Chấp nhận giữ nguyên giá bán để đổi lấy doanh số; cắt giảm hoặc làm chậm việc phổ cập công nghệ lái xe thông minh; tăng giá xe hoặc tăng giá các gói hỗ trợ lái xe.
Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp đang chọn phương án thứ hai hoặc thứ ba. Một số hãng tăng giá trực tiếp đối với xe, trong khi nhiều hãng khác lại tăng giá các gói tùy chọn hỗ trợ lái xe thông minh, để người mua tự quyết định có bỏ thêm tiền cho công nghệ này hay không.
Trong khi đó, xe chạy xăng – vốn chậm hơn trong cuộc đua công nghệ – lại ít bị ảnh hưởng bởi giá chip nhớ và vẫn đang tiếp tục giảm giá. Điều này có thể khiến một bộ phận khách hàng quay lại với xe động cơ đốt trong.
Từ cuộc chiến giá rẻ sang cuộc chiến giá trị
Theo giới quan sát, khủng hoảng chip nhớ không chỉ là vấn đề ngắn hạn mà có thể làm thay đổi toàn bộ ngành ô tô.
Ở phân khúc cao cấp, các hãng xe vẫn có thể hấp thụ phần nào chi phí tăng thêm nhờ biên lợi nhuận lớn và nhóm khách hàng ít nhạy cảm với giá. Ngược lại, phân khúc phổ thông sẽ chịu áp lực nặng nề hơn nhiều.
Người mua xe giá rẻ thường không sẵn sàng chi thêm khoản tiền lớn cho các tính năng tự lái cao cấp. Nếu các hãng xe tiếp tục tăng giá hoặc nâng ngưỡng tiếp cận công nghệ, họ có nguy cơ đánh mất lợi thế cạnh tranh vào tay các mẫu xe xăng đang giảm giá mạnh.
Các chuyên gia cho rằng thay vì đẩy chi phí sang người tiêu dùng, doanh nghiệp nên tối ưu các hạng mục không cốt lõi như vật liệu nội thất, cấu trúc thân xe hay dây dẫn điện để bù đắp chi phí chip tăng cao.
Đồng thời, việc ký hợp đồng dài hạn với các nhà sản xuất chip nội địa, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tối ưu phần mềm để giảm nhu cầu phần cứng sẽ trở thành những giải pháp sống còn trong những năm tới.
Một cuộc thanh lọc không thể tránh khỏi
Đợt tăng giá 180% của chip nhớ ô tô không đơn thuần là biến động cung cầu ngắn hạn. Đây là hệ quả của cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa ngành AI và ngành ô tô trong việc giành nguồn tài nguyên bán dẫn.
Về ngắn hạn, nó làm tăng chi phí sản xuất, thu hẹp lợi nhuận và khiến tốc độ phổ cập công nghệ lái xe thông minh chậm lại. Nhưng về dài hạn, cuộc khủng hoảng này có thể buộc ngành ô tô phải từ bỏ mô hình "đốt tiền, giảm giá để giành thị phần" vốn kéo dài nhiều năm, chuyển sang cạnh tranh bằng công nghệ, năng lực quản trị chuỗi cung ứng và giá trị sản phẩm. Trong tương lai, khả năng kiểm soát nguồn cung chip có thể trở thành thước đo sức cạnh tranh quan trọng không kém công nghệ tự lái hay giá bán xe.
Nói cách khác, làn sóng tăng giá chip nhớ tưởng như là đòn giáng mạnh vào ngành xe thông minh, nhưng cũng có thể trở thành chất xúc tác thúc đẩy ngành ô tô bước sang một giai đoạn phát triển bền vững hơn.
Theo Ifeng
