Theo phía Mỹ, điều này giúp Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) nâng cao khả năng theo dõi mục tiêu của quân đội Mỹ cũng như tăng độ chính xác của các đòn tấn công tầm xa.
Trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục đưa thêm các vệ tinh trinh sát và công nghệ không gian thế hệ mới vào hoạt động, cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trên mặt trận không gian ngày càng quyết liệt.
Theo The Wall Street Journal, ông Clayton Swope, chuyên gia cao cấp của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định Trung Quốc coi không gian là một chiến trường trọng yếu trong cuộc cạnh tranh với Mỹ và đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với quân đội Mỹ về năng lực định vị vệ tinh cũng như trinh sát, giám sát và thu thập tình báo.
Trong khi đó, báo cáo của Ủy ban Đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ - Trung (U.S.-China Economic and Security Review Commission, USCC) gửi Quốc hội Mỹ cho rằng việc Trung Quốc không ngừng mở rộng năng lực không gian đã giúp nước này cải thiện đáng kể khả năng giám sát liên tục và khóa mục tiêu đối với lực lượng Mỹ. Nền tảng quan trọng của bước tiến này chính là sự phát triển nhanh chóng của hệ thống Bắc Đẩu.
Bắc Đẩu kết hợp mạng vệ tinh trinh sát tạo "chuỗi tiêu diệt" tầm xa
Theo Lực lượng Không gian Mỹ (U.S. Space Force), Trung Quốc hiện sở hữu hơn 510 vệ tinh có chức năng tình báo, giám sát và trinh sát (ISR), đủ khả năng theo dõi liên tục các mục tiêu như tàu sân bay hay máy bay ném bom của Mỹ.
Khác với GPS chủ yếu hoạt động trên một loại quỹ đạo là quỹ đạo Trái Đất tầm trung (Medium Earth Orbit - MEO), hệ thống Bắc Đẩu sử dụng ba loại quỹ đạo vệ tinh khác nhau, bao gồm GEO (địa tĩnh), IGSO (địa đồng bộ nghiêng) và MEO, nhờ đó được đánh giá có khả năng chống gây nhiễu và duy trì hoạt động tốt hơn.
Lầu Năm Góc cho rằng Bắc Đẩu đóng vai trò cung cấp dữ liệu định vị và dẫn đường chính xác hơn cho các tên lửa đạn đạo chống hạm cũng như toàn bộ "chuỗi tiêu diệt" (Kill Chain), phục vụ các đòn tấn công tầm xa của PLA.
AI giúp Trung Quốc tăng tốc xử lý tình báo
Báo cáo cũng cho biết Trung Quốc đang tích cực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào phân tích ảnh vệ tinh. Nhờ kết hợp AI với các vệ tinh thương mại, nước này có thể nhanh chóng nhận dạng tàu chiến, máy bay ném bom và nhiều mục tiêu quân sự khác, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thông tin tình báo.
Đầu năm nay, Bộ Ngoại giao Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với MizarVision một công ty AI chuyên phân tích ảnh vệ tinh của Trung Quốc với cáo buộc cung cấp dữ liệu cho Iran nhằm hỗ trợ các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, MizarVision đã sử dụng AI để phân tích dữ liệu từ vệ tinh thương mại và công bố các hình ảnh nguồn mở (OSINT) về hoạt động quân sự của Mỹ trong chiến dịch mang tên Operation Epic Fury. Washington cáo buộc những phân tích này đã hỗ trợ Iran trong việc xác định mục tiêu và tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ ở Trung Đông, vì vậy công ty bị đưa vào danh sách trừng phạt.
Theo Mỹ, điều này cho thấy vệ tinh thương mại kết hợp AI đang trở thành nguồn tình báo ngày càng quan trọng trong chiến tranh hiện đại.
Đồng thời phát triển năng lực chống vệ tinh
Ngoài hệ thống định vị và mạng lưới vệ tinh ISR, Trung Quốc còn đang xây dựng chòm vệ tinh thông tin liên lạc quỹ đạo thấp quy mô lớn, đồng thời phát triển công nghệ liên lạc laser giữa các vệ tinh nhằm tăng khả năng duy trì thông tin liên lạc trong thời chiến.
Theo Lực lượng Không gian Mỹ, Trung Quốc cũng đang nghiên cứu nhiều loại vũ khí chống vệ tinh, trong đó có hệ thống laser mặt đất có khả năng làm mù tạm thời hoặc phá hủy vĩnh viễn cảm biến của vệ tinh đối phương.
Trong khi đó, Cục Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) đánh giá Trung Quốc trong tương lai có thể triển khai các loại vũ khí chống vệ tinh đủ sức tấn công cả các vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo địa tĩnh, ở độ cao khoảng 36.000 km.
Giới chức Mỹ nhận định nếu Trung Quốc tiếp tục tích hợp đồng bộ các năng lực về định vị, trinh sát, thông tin liên lạc quỹ đạo thấp và vũ khí chống vệ tinh, sức mạnh tác chiến không gian của Trung Quốc sẽ được nâng lên đáng kể. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung đang ngày càng mở rộng từ mặt đất lên không gian.
Theo LTN
