Theo ông Caine, các phương án quân sự hiện nay có thể phản tác dụng, trong khi chỉ sử dụng không quân khó có khả năng đạt được những mục tiêu mà Tổng thống Trump đề ra. CNN dẫn lời một nguồn tin thẳng thừng: “Tướng Caine đang tìm cách thoát khỏi cuộc chiến”.
Ông Caine không phải là quan chức duy nhất cho rằng cuộc chiến đang đứng trước một bước ngoặt. Hai nguồn tin cho biết ông đã thảo luận với Giám đốc CIA John Ratcliffe, Ngoại trưởng Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance về những lo ngại liên quan đến các phương án quân sự nhằm leo thang xung đột, đồng thời bàn khả năng tìm một lối thoát.
Gần đây, ông Caine cũng bí mật trao đổi với một số cố vấn thân cận của ông Trump có cùng quan điểm, nhằm tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và thống nhất lập trường trước khi báo cáo với Tổng thống.
Mục tiêu là giúp các bên hiểu rõ những giới hạn và rủi ro của các phương án quân sự hiện có, kể cả những kịch bản không đưa quân Mỹ trên bộ vào Iran.
Không kích khó đạt mục tiêu
Ông Trump nhiều lần tuyên bố phản đối đưa bộ binh Mỹ vào Iran và tin rằng các cuộc không kích có thể buộc Tehran chấp nhận những điều kiện do Washington đưa ra.
Tuy nhiên, nhiều quan chức am hiểu các cuộc thảo luận gần đây cho rằng khả năng này không cao. Họ đang tìm kiếm những phương án khác có thể đáp ứng các mục tiêu mà ông Trump đặt ra.
Nhiều quan chức an ninh quốc gia cấp cao cũng đồng tình với nhận định ông Caine đưa ra tại phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ cuối tháng 7: “Sức mạnh không quân có những giới hạn”.
Theo các nguồn tin, Caine và nhiều quan chức khác trong chính quyền tỏ ra thận trọng trước kế hoạch được đề xuất cuối tháng 7 nhằm tiến hành các cuộc tấn công mạnh hơn vào Iran. Họ lo ngại việc tiếp tục leo thang có thể dẫn đến những hậu quả khó kiểm soát.
Nguồn tin cho biết, những người ủng hộ phương án này chủ yếu nằm trong một bộ phận của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), trong khi Israel ủng hộ việc gia tăng sức ép quân sự.
Tướng Caine vừa cảnh báo rủi ro, vừa giữ quan hệ với ông Trump
Dù bày tỏ nhiều lo ngại, tướng Caine cũng rất chú ý duy trì quan hệ với Tổng thống Trump. Khi trình bày các phương án quân sự, ông cố gắng giải thích một cách thận trọng những hậu quả bất lợi có thể xảy ra.
Caine cũng tìm cách bảo đảm rằng ông có thể trực tiếp trình bày quan điểm với Tổng thống Trump, thậm chí từng đề nghị thiết lập một văn phòng tại Nhà Trắng để có thể thường xuyên báo cáo cho ông Trump và làm việc trong một khu vực có mức độ bảo mật cao.
Trong cuộc họp tại Nhà Trắng cuối tháng 7 với ông Trump và các quan chức cấp cao, Caine cảnh báo về những tác động tiêu cực của các phương án quân sự, trong đó có việc kho vũ khí và đạn dược của Mỹ đã bị tiêu hao đáng kể.
Tuy vậy, ông cũng nói rằng nếu Tổng thống quyết định tiến hành, “chúng tôi hoàn toàn có thể gây thiệt hại nặng cho họ (Iran)”.
Nhưng trong các cuộc trao đổi kín, Caine thẳng thắn hơn khi thừa nhận những giới hạn của việc sử dụng không quân và nhấn mạnh rằng chỉ dựa vào các cuộc oanh kích rất khó đạt được mục tiêu của ông Trump ở giai đoạn hiện nay.
Muốn đánh bại hoàn toàn Iran, phải đưa quân trên bộ?
Nhiều quan chức trong chính quyền Mỹ và các chuyên gia bên ngoài cho rằng nếu muốn đánh bại hoàn toàn Iran, Mỹ có thể phải tiến hành một chiến dịch quy mô lớn với lực lượng bộ binh. Nhưng cái giá có thể cực kỳ đắt: hàng nghìn quân nhân Mỹ có nguy cơ thiệt mạng.
Lầu Năm Góc được cho là đã xây dựng những kế hoạch liên quan, nhưng hiện chưa có quan chức nào trong chính quyền công khai ủng hộ một bước đi quân sự cực đoan như vậy.
Vì thế, Caine và các quan chức khác đang tìm cách giúp ông Trump hiểu rằng ngay cả một phương án leo thang quân sự ở mức hạn chế cũng có thể gây ra những hậu quả tiêu cực.
Đồng thời, họ đang tìm kiếm một con đường để Washington có thể rút khỏi cuộc chiến mà không khiến Tổng thống Trump bị xem là đã thất bại.
Tìm kiếm một “chiến thắng biểu tượng” để mở đường rút lui
Theo các nguồn tin, mục tiêu hiện nay có thể là giúp ông Trump đạt được một “chiến thắng mang tính biểu tượng” đủ để giải thích với công chúng Mỹ, đồng thời không đóng lại cánh cửa cho một bước đột phá ngoại giao.
Bước đi đầu tiên được cho là tìm kiếm một thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Nếu đạt được điều này, Mỹ có thể vừa tuyên bố đã buộc Iran phải nhượng bộ ở một vấn đề quan trọng, vừa tạo điều kiện để giảm dần cường độ chiến sự và chuyển sang con đường ngoại giao.
Đằng sau những tuyên bố cứng rắn về chiến thắng, giới lãnh đạo quân sự Mỹ dường như đang phải đối mặt với một câu hỏi khó hơn nhiều: làm thế nào để kết thúc cuộc chiến mà không biến “chiến thắng” thành một cuộc chiến không có điểm kết thúc.
Theo CNA