Những chú chó robot có thể trở thành “trợ thủ” đắc lực của các phi hành gia trên Mặt Trăng, từ dò tìm địa hình nguy hiểm, tuần tra khu vực nghiên cứu đến hỗ trợ tìm kiếm đá có giá trị khoa học và băng nước.
Đó là một phần trong ý tưởng được các nhà nghiên cứu thuộc Học viện Công nghệ Vũ trụ Trung Quốc (CAST), đơn vị phát triển tàu vũ trụ chủ chốt của nước này, đưa ra trong một nghiên cứu về hoạt động phối hợp giữa con người và robot trên Mặt Trăng.
Theo kịch bản được đề xuất, một nhóm gồm ba phi hành gia sẽ làm việc cùng các hệ thống robot thông minh. Khi nhóm khám phá bề mặt Mặt Trăng, một phi hành gia điều khiển hai chó robot di chuyển phía trước để trinh sát, trong khi người thứ hai thu thập mẫu đá và thực hiện các nhiệm vụ khoa học.
Phi hành gia thứ ba sẽ ở trong một xe thám hiểm có khoang áp suất, kích thước tương đương một chiếc xe tải nhỏ, đóng vai trò điều phối nhiệm vụ và kiểm soát những robot khác khi cần.
Các nhà nghiên cứu viết trên tạp chí Chinese Space Science and Technology hồi tháng 7 rằng hoạt động khám phá Mặt Trăng trong tương lai sẽ dựa trên sự kết hợp giữa khả năng ra quyết định của con người và robot tự hành thực hiện công việc.
Robot có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ
Theo ý tưởng này, robot sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc khảo sát và khai thác tài nguyên Mặt Trăng.
Chúng có thể được sử dụng để phát hiện địa hình nguy hiểm, tìm kiếm mẫu đá, thu thập dữ liệu và hỗ trợ các phi hành gia khai thác băng nước, khoáng sản. Về lâu dài, robot còn có thể tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng bằng vật liệu có sẵn trên Mặt Trăng.
Các nhà nghiên cứu cũng hình dung robot sẽ đảm nhận những công việc thường nhật như tuần tra, kiểm tra thiết bị, điều chỉnh nhiệt độ và chất lượng không khí, vệ sinh khu vực sinh hoạt, chăm sóc cây trồng và hỗ trợ chuẩn bị thức ăn.
Một số robot thậm chí có thể giao tiếp và đồng hành với phi hành gia, giúp giảm bớt áp lực tâm lý khi con người phải sống trong môi trường biệt lập trong thời gian dài.
Hỗ trợ tham vọng xây căn cứ Mặt Trăng
Đề xuất trên xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng Quốc tế (ILRS) cùng Nga và một số đối tác quốc tế.
Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030. Phiên bản cơ bản của ILRS dự kiến được hoàn thành vào khoảng năm 2035, phục vụ nghiên cứu khoa học và bước đầu sử dụng tài nguyên tại chỗ, trước khi mở rộng thành một tổ hợp lớn hơn vào khoảng năm 2045.
Robot có thể được triển khai trước con người để khảo sát địa điểm, chuẩn bị khu vực xây dựng và thực hiện những công việc nguy hiểm hoặc tốn nhiều thời gian.
Một trong những mục tiêu quan trọng là băng nước ở khu vực cực nam Mặt Trăng. Nếu có thể khai thác, nguồn nước này không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn có khả năng được sử dụng để sản xuất oxy và hydro.
Trung Quốc dự kiến triển khai sứ mệnh không người lái Chang’e-7 tới cực nam Mặt Trăng để tìm kiếm và nghiên cứu băng nước, qua đó phục vụ các kế hoạch thám hiểm dài hạn.
Robot trên Mặt Trăng đối mặt nhiều thách thức
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu thừa nhận còn nhiều trở ngại trước khi con người và robot có thể phối hợp hiệu quả trên Mặt Trăng.
Trên Trái Đất, AI có thể được huấn luyện bằng lượng dữ liệu thực tế khổng lồ. Nhưng môi trường Mặt Trăng có rất ít dữ liệu thực địa, trong khi robot gần như không có cơ hội sửa sai nếu gặp sự cố.
Mặt Trăng cũng thiếu hạ tầng liên lạc và định vị như Trái Đất. Vì vậy, các sứ mệnh tương lai sẽ phải xây dựng hệ thống liên lạc, dẫn đường và điều phối mới để con người có thể kiểm soát robot ở khoảng cách xa.
Mô hình được các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất vì thế không nhằm thay thế phi hành gia bằng robot. Thay vào đó, con người sẽ đảm nhiệm việc ra quyết định và những nhiệm vụ đòi hỏi chuyên môn, còn robot xử lý phần lớn công việc khảo sát, vận chuyển, thu thập dữ liệu và các nhiệm vụ nguy hiểm.
Nếu được hiện thực hóa, những “chó robot” này có thể trở thành một trong những công cụ quan trọng giúp con người từng bước mở rộng hoạt động từ thám hiểm Mặt Trăng sang xây dựng một căn cứ có khả năng hoạt động lâu dài.
Theo SCMP
