Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran nhằm giải quyết cuộc chiến kéo dài hai tháng, theo một quan chức Mỹ, qua đó làm suy giảm hy vọng chấm dứt xung đột vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng, đẩy lạm phát tăng cao và khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Đề xuất mới của Iran đặt việc thảo luận về chương trình hạt nhân sang một bên cho đến khi chiến tranh kết thúc và các tranh chấp liên quan đến hoạt động vận tải qua vùng Vịnh được giải quyết.
Điều này khó có thể làm hài lòng phía Mỹ, vốn cho rằng vấn đề hạt nhân phải được xử lý ngay từ đầu. Tổng thống Trump không hài lòng với đề xuất của Iran chính vì lý do này, theo một quan chức Mỹ được cập nhật về cuộc họp hôm thứ Hai giữa ông và các cố vấn, người phát biểu với điều kiện giấu tên.
Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales cho biết Mỹ “sẽ không đàm phán thông qua báo chí” và “đã nêu rõ các lằn ranh đỏ”, trong bối cảnh chính quyền Trump tìm cách chấm dứt cuộc chiến chống Iran mà Mỹ đã khởi động từ tháng 2 cùng với Israel.
Một thỏa thuận trước đó vào năm 2015 giữa Iran và nhiều quốc gia khác, bao gồm Mỹ, đã hạn chế đáng kể chương trình hạt nhân của Iran – chương trình mà Tehran luôn khẳng định chỉ phục vụ mục đích dân sự, hòa bình. Tuy nhiên, thỏa thuận này đã sụp đổ khi ông Trump đơn phương rút khỏi trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.
Hy vọng khôi phục các nỗ lực hòa bình đã giảm sút sau khi Tổng thống Mỹ hủy chuyến thăm dự kiến cuối tuần trước của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tới Islamabad, thủ đô Pakistan – nơi Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã hai lần qua lại trong cuối tuần.
Ông Araqchi cũng đã tới Oman và vào thứ Hai đã sang Nga, nơi ông gặp Tổng thống Vladimir Putin và nhận được sự ủng hộ từ một đồng minh lâu năm.
Giá dầu tiếp tục tăng
Trong bối cảnh hai bên vẫn còn cách biệt lớn, giá dầu lại tiếp tục xu hướng tăng, nối dài đà tăng trong phiên giao dịch đầu ngày tại châu Á hôm 28/4.
“Đối với các nhà giao dịch dầu mỏ, giờ đây không phải lời lẽ mà là dòng chảy thực tế của dầu thô qua eo biển Hormuz mới là điều quan trọng – và hiện tại, dòng chảy đó vẫn đang bị hạn chế,” ông Fawad Razaqzada, chuyên gia phân tích thị trường tại City Index và FOREX.com, cho biết trong một ghi chú.
Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy ít nhất sáu tàu chở dầu Iran đã buộc phải quay đầu trở lại Iran trong những ngày gần đây do lệnh phong tỏa của Mỹ, cho thấy tác động rõ rệt của chiến tranh đối với hoạt động vận tải.
Bộ Ngoại giao Iran đã lên án việc Mỹ bắt giữ các tàu liên quan đến Iran là “hợp pháp hóa trắng trợn hành vi cướp biển và cướp có vũ trang trên biển”, trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Trước chiến tranh, mỗi ngày có khoảng 125–140 tàu qua lại eo biển, nhưng trong ngày qua chỉ có 7 tàu di chuyển, theo dữ liệu của Kpler và phân tích vệ tinh từ SynMax – và không tàu nào trong số đó chở dầu ra thị trường toàn cầu.
Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ giảm, ông Trump đang chịu áp lực trong nước phải chấm dứt cuộc chiến – vốn được ông đưa ra những lý do thay đổi theo thời gian để thuyết phục công chúng Mỹ.
Phát biểu với báo chí tại Nga, ông Araqchi cho biết chính ông Trump đã đề nghị đàm phán vì Mỹ “chưa đạt được bất kỳ mục tiêu nào”.
Các quan chức cấp cao Iran, phát biểu ẩn danh với Reuters, cho biết đề xuất mà ông Araqchi mang tới Islamabad cuối tuần qua bao gồm việc đàm phán theo từng giai đoạn, trong đó vấn đề hạt nhân sẽ được tạm gác lại ở giai đoạn đầu.
Bước đầu tiên sẽ là chấm dứt cuộc chiến Mỹ–Israel chống Iran và đưa ra các đảm bảo rằng Mỹ không thể tái khởi động xung đột. Sau đó, các bên sẽ giải quyết vấn đề phong tỏa hàng hải của Hải quân Mỹ đối với hoạt động thương mại của Iran và tương lai của eo biển Hormuz – nơi Iran muốn mở lại dưới sự kiểm soát của mình.
Chỉ sau đó, các cuộc đàm phán mới chuyển sang các vấn đề khác, bao gồm tranh chấp lâu dài về chương trình hạt nhân của Iran, với việc Tehran vẫn tìm kiếm một sự công nhận nào đó từ Mỹ về quyền làm giàu uranium.
Theo Reuters
