Kết luận Phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số diễn ra chiều 25/6, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh chuyển đổi số đã góp phần quan trọng bảo đảm vận hành thông suốt mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương ba cấp; nhiều mô hình, cách làm hiệu quả đã phát huy tác dụng tích cực trong thực tiễn.
Ghi nhận những nỗ lực của các cơ quan Trung ương và địa phương trong hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57, Tổng bí thư, Chủ tịch nước đánh giá kết quả đạt được là đáng ghi nhận, song yêu cầu phải thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế để có giải pháp khắc phục kịp thời.
Theo Tổng bí thư, Chủ tịch nước, vấn đề lớn nhất hiện nay không còn là nhận thức hay chủ trương bởi định hướng, thể chế và nguồn lực cơ bản đã được hoàn thiện. Điểm yếu nhất là năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu. Thực tiễn cho thấy nơi nào người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm thì nơi đó có kết quả; ngược lại, nơi nào khoán trắng cho bộ phận kỹ thuật thì chuyển đổi số chậm và thiếu thực chất.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Tổng bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn, các văn bản còn nợ đọng và các điểm nghẽn đã được xác định; đồng thời đẩy mạnh phát triển dữ liệu và các nền tảng dùng chung.
Nhấn mạnh dữ liệu là tài nguyên chiến lược của quốc gia, Tổng bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu dữ liệu phải được tạo lập, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, tạo giá trị thực cho cơ quan nhà nước, người dân và doanh nghiệp, góp phần phát triển kinh tế số và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mỗi bộ, ngành, địa phương phải coi việc xây dựng, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu là trách nhiệm chính trị, không phải nhiệm vụ riêng của cơ quan công nghệ thông tin hoặc cơ quan khoa học công nghệ.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu khẩn trương rà soát, chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu trên phạm vi toàn hệ thống chính trị; hoàn thành xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia để khai thác dùng chung; chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ và không tương thích; đồng thời xác lập kỷ luật dùng chung về dữ liệu và hệ thống thông tin, ưu tiên phát triển hạ tầng số và các nền tảng số dùng chung.
Đối với nhiệm vụ chuyển đổi số phục vụ vận hành chính quyền địa phương ba cấp, Tổng bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu triển khai đồng bộ, thông suốt và hiệu quả; tập trung hoàn thiện hạ tầng số từ Trung ương đến cấp xã, bảo đảm điều kiện để bộ máy hoạt động hiệu quả trên môi trường số. Mục tiêu cuối cùng là dịch vụ công trực tuyến phải thực chất, thuận tiện, dễ sử dụng, giúp giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lộ, lọt hoặc khai thác trái phép dữ liệu quốc gia
Về phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Tổng bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần chủ động nhưng không chủ quan; coi AI là công cụ hỗ trợ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác và năng suất lao động. AI không thể thay thế trách nhiệm, thẩm quyền và việc ra quyết định của con người. Việc ứng dụng AI phải được kiểm soát chặt chẽ, có trách nhiệm và bảo đảm tuyệt đối an ninh quốc gia, an toàn dữ liệu ngay từ khâu thiết kế và sử dụng trí tuệ nhân tạo.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt lưu ý yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu quốc gia. Các hệ thống số, cơ sở dữ liệu và nền tảng số phải được thiết kế bảo đảm an toàn, an ninh ngay từ đầu; các bộ, ngành, địa phương cần hoàn thành việc phân loại, xác định cấp độ an toàn thông tin đối với các hệ thống thuộc phạm vi quản lý; rà soát toàn bộ quá trình thu thập, lưu trữ, chia sẻ và khai thác dữ liệu; siết chặt quản lý tài khoản và phân quyền truy cập, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lộ, lọt hoặc khai thác trái phép dữ liệu quốc gia, dữ liệu của người dân và doanh nghiệp.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm, ứng cứu sự cố và bảo vệ dữ liệu; nâng cao năng lực phòng thủ chủ động trên không gian mạng; thường xuyên kiểm tra, đánh giá và diễn tập an ninh mạng đối với các hệ thống trọng yếu.
Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác kiểm tra, giám sát theo kết quả đầu ra, Tổng bí thư, Chủ tịch nước khẳng định một nhiệm vụ chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm vận hành thực tế, có dữ liệu kiểm chứng, có người sử dụng và mang lại hiệu quả cụ thể. Người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương và cơ quan, đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả chuyển đổi số; gương mẫu sử dụng công cụ số trong quản trị, điều hành; đồng thời đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng và xem xét trách nhiệm khi chậm trễ.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ủy ban Kiểm tra các cấp xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 57; đồng thời nhấn mạnh mọi nhiệm vụ phải được triển khai theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả.
Theo Tổng bí thư, Chủ tịch nước, yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay là kỷ luật thực thi, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu.
