Theo quy định hiện hành, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 1 tỷ đồng/năm không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT). Tuy nhiên, trước áp lực chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai, Chính phủ đề xuất giảm 30% số thuế TNCN phải nộp đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng trong hai năm 2026-2027, đồng thời nâng ngưỡng áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng/năm.
Hộ, cá nhân kinh doanh vẫn gặp nhiều khó khăn
Theo tờ trình Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp của Bộ Tài chính, ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Thuế TNCN số 109 trong đó quy định cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế TNCN.
Sau đó, trước những diễn biến bất lợi của kinh tế thế giới, giá nhiên liệu tăng cao và tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước, Quốc hội thông qua Luật số 09/2026 sửa đổi, bổ sung một số luật về thuế.
Luật này giao Chính phủ quy định mức doanh thu năm không phải nộp thuế TNCN và mức doanh thu để xác định doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách và tình hình kinh tế - xã hội từng thời kỳ.
Thực hiện quy định trên, ngày 29/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 141/2026, quy định ngưỡng doanh thu năm không phải nộp thuế TNCN và mức doanh thu để xác định doanh nghiệp được miễn thuế TNDN là 1 tỷ đồng, áp dụng từ ngày 1/1/2026.
Theo Bộ Tài chính, dù ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 1 tỷ đồng, các hộ, cá nhân kinh doanh vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình chuyển đổi phương thức quản lý thuế, đặc biệt là việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai.
Kết quả khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy khó khăn lớn nhất của hộ, cá nhân kinh doanh hiện nay là chi phí đầu vào tăng cao và biến động, chiếm 59,3%; thị trường tiêu thụ yếu đi chiếm 43,8%; thiếu nguồn lực như vốn, nhân lực chiếm 32,6%.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, vấn đề được các hộ, cá nhân kinh doanh quan tâm không chỉ nằm ở ngưỡng doanh thu miễn thuế mà còn là cách thức nộp thuế phải đơn giản, thuận lợi, phù hợp với quy mô hoạt động.
Hiện hộ, cá nhân kinh doanh được gia hạn thời hạn nộp thuế theo Nghị định số 245/2026. Theo đó, thời gian gia hạn nộp thuế GTGT và thuế TNCN tối đa 5 tháng; 50% số tiền thuê đất phát sinh phải nộp trong năm 2026 cũng được gia hạn tối đa 5 tháng.
Tổng số tiền thuế và tiền thuê đất của hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được gia hạn theo Nghị định này dự kiến khoảng 125.000 tỷ đồng.
Bên cạnh các chính sách về thuế, hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ còn được hỗ trợ cung cấp miễn phí một số nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung. Hộ, cá nhân kinh doanh được áp dụng chế độ kế toán đơn giản, với tối đa 4 loại sổ kế toán.
Đề xuất giảm 30% thuế trong 2 năm
Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính xây dựng dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế TNCN, thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ.
Điểm đáng chú ý là Chính phủ đề xuất giảm 30% số thuế TNCN phải nộp đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027. Đây là chính sách giảm số thuế phải nộp, không phải nâng ngưỡng doanh thu được miễn thuế từ 1 tỷ lên 10 tỷ đồng.
Nói cách khác, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 1 tỷ đồng vẫn thuộc diện không phải nộp thuế theo quy định hiện hành. Với nhóm có doanh thu trên 1 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng, nếu thuộc diện phải nộp thuế thì theo đề xuất mới sẽ được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp trong hai năm 2026 và 2027.
Một thay đổi đáng chú ý khác là Chính phủ đề xuất nâng mức doanh thu để lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
Điều này có nghĩa, nếu được thông qua, những hộ có doanh thu trên 3 tỷ đến 10 tỷ đồng/năm sẽ được lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, thay vì phải tính thuế dựa trên phần thu nhập sau khi trừ chi phí như quy định hiện hành.
Theo Bộ Tài chính, chính sách này cũng nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn để các hộ kinh doanh có quy mô lớn chuyển đổi lên hoạt động theo mô hình doanh nghiệp.
Đây là một trong những định hướng được đặt ra tại Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó yêu cầu hoàn thiện khung khổ pháp lý về kinh doanh cá thể, đơn giản hóa chế độ kế toán, thuế, bảo hiểm và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Doanh nghiệp siêu nhỏ cũng được giảm 30% thuế
Không chỉ hộ, cá nhân kinh doanh, dự thảo Nghị quyết cũng đề xuất giảm 30% số thuế TNDN phải nộp trong năm 2026 và năm 2027 đối với doanh nghiệp siêu nhỏ có doanh thu năm đến 10 tỷ đồng.
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm đến 1 tỷ đồng được miễn thuế TNDN.
Ngoài ra, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 50 tỷ đồng thành lập mới từ hộ kinh doanh được miễn thuế TNDN trong 2 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế. Doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được miễn thuế TNDN trong 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu theo quy định hiện hành.
Tờ trình của Bộ Tài chính cũng lưu ý, khái niệm doanh nghiệp siêu nhỏ không chỉ được xác định theo doanh thu. Theo quy định hiện hành, tiêu chí còn căn cứ số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm và tổng nguồn vốn.
Cụ thể, với doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng, số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
Đối với lĩnh vực thương mại và dịch vụ, doanh nghiệp siêu nhỏ có không quá 10 lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm và tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
Vì sao phải giảm thuế?
Theo Bộ Tài chính, các chính sách được đề xuất nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, hỗ trợ duy trì và mở rộng sản xuất, kinh doanh, đồng thời góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Chính phủ cũng cho rằng việc giảm thuế và đơn giản hóa phương pháp tính thuế sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo tâm lý thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang phương thức kê khai.
Các giải pháp này được xây dựng trên cơ sở chủ trương phát triển mạnh kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời phù hợp định hướng xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026.
Bộ Tài chính đã hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn để trình Chính phủ, sau đó trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất.
Về lâu dài, các chính sách sẽ được nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung vào Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026.
