Một thành viên thủy thủ đoàn trên một tàu dân sự đi qua Vịnh Oman đã quay được cảnh 2 tên lửa đạn đạo của Iran đánh trúng các cơ sở dầu mỏ tại cảng Fujairah của UAE, đồng thời ghi lại nỗ lực của lực lượng vũ trang UAE sử dụng hệ thống phòng không MIM-104 Patriot do Mỹ cung cấp để đánh chặn.
Iran đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu tại nhiều quốc gia Trung Đông thân Mỹ, sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích quy mô lớn vào Iran ngày 28/2 với sự hỗ trợ của nhiều đối tác chiến lược trong khu vực. Việc nhắm vào các cơ sở dầu mỏ tại vùng Vịnh, đặc biệt là ở UAE, được xem là phản ứng trực tiếp trước thiệt hại lớn mà cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran phải hứng chịu.
Đoạn video cho thấy 6 tên lửa đất đối không được phóng từ hệ thống Patriot của UAE đã không thể đánh chặn được 2 tên lửa đạn đạo Iran, dù các tên lửa này không có dấu hiệu sử dụng đầu đạn tái nhập cơ động hay các biện pháp đối phó phức tạp tương tự.
UAE đã áp đặt chế độ kiểm duyệt nghiêm ngặt đối với việc quay phim, đăng tải hoặc chia sẻ hình ảnh về các cuộc tấn công của Iran, và đã bắt giữ hơn 50 người vì vi phạm. Tuy nhiên, vì đoạn video về vụ tấn công tại Fujairah được quay bởi một thủy thủ trên con tàu ở ngoài lãnh thổ UAE, nó đã cung cấp cái nhìn hiếm hoi về tình hình chiến sự đang diễn ra vượt kiểm soát của Abu Dhabi.
Mặc dù hệ thống Patriot được thiết kế để đạt xác suất tiêu diệt cao đối với tên lửa đạn đạo chỉ với 2 tên lửa đánh chặn, việc phóng 3 tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu trong bối cảnh nguồn dự trữ đang bị căng thẳng nghiêm trọng cho thấy nhận thức rằng hệ thống này có độ tin cậy hạn chế ngay cả trước các cuộc tấn công tương đối cơ bản.
Việc công bố đoạn video diễn ra sau khi xuất hiện các đoạn video kém rõ ràng hơn từ Qatar trong những giờ đầu của cuộc xung đột, cho thấy các hệ thống Patriot tại đây cũng liên tục thất bại trong việc đánh chặn mục tiêu. Trong các trường hợp đó, 3 tên lửa đánh chặn cũng được phóng cho mỗi mục tiêu bay tới.
Trong khi khả năng dựa vào hệ thống Patriot để phòng thủ trước các tên lửa đạn đạo tầm ngắn của Iran từ lâu đã bị đặt dấu hỏi, xu hướng phải phóng 3 tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu – ngay cả khi thành công – sẽ khiến hệ thống này chỉ có thể duy trì hoạt động trong các cuộc xung đột rất ngắn.
Các tên lửa đánh chặn PAC-3 có giá khoảng 4–6 triệu USD mỗi quả, trong khi các khách hàng xuất khẩu ở thế giới Arab thường phải trả gần 6 triệu USD. Điều này khiến mỗi lần cố gắng đánh chặn tên lửa Iran – vốn có giá dưới 400.000 USD – có thể tiêu tốn tới khoảng 18 triệu USD.
Kho dự trữ tên lửa đạn đạo của Iran cũng được cho là lớn hơn nhiều bậc so với tổng số tên lửa đánh chặn Patriot mà Mỹ và các đối tác chiến lược trong khu vực đang sở hữu. Kho dự trữ của chính Mỹ đã bị suy giảm nghiêm trọng khi Washington phát động tấn công Iran ngày 28/2 và được xác nhận chỉ còn khoảng 25% mức mà Lầu Năm Góc cho là cần thiết.
Khả năng của mạng lưới phòng không khu vực do Mỹ và các đối tác chiến lược xây dựng cũng bị suy giảm nghiêm trọng khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phá hủy radar AN/FPS-132 duy nhất đặt ngoài lãnh thổ Mỹ, vốn nằm tại Qatar, cùng 2 radar AN/TPY-2 của hệ thống THAAD ở Jordan và UAE, cùng nhiều hệ thống radar giá trị thấp khác.
Trong khi hệ thống phòng thủ tại Israel có thể dựa vào một radar AN/TPY-2 khác đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ để theo dõi tên lửa bay tới và được cho là đã được tăng cường bằng các hệ thống THAAD mới của quân đội Mỹ tái triển khai từ Hàn Quốc, thì các quốc gia vùng Vịnh nằm gần Iran hơn lại không có sự bảo vệ tương tự.
Các tên lửa đạn đạo tầm ngắn mà Iran có thể sử dụng để tấn công các mục tiêu tại các quốc gia vùng Vịnh cũng dồi dào hơn đáng kể và rẻ hơn so với các loại có thể dùng để tấn công Israel hoặc các căn cứ Mỹ tại Jordan.
Ngoài việc mạng lưới radar và kho tên lửa đánh chặn bị suy giảm, năng lực của hệ thống Patriot cũng từ lâu đã gây nhiều tranh cãi. Trong lần duy nhất hệ thống này đối đầu tên lửa Iran năm 2025 nhằm ngăn chặn một cuộc tấn công hạn chế vào căn cứ Al Udeid tại Qatar, Patriot đã không thể bảo vệ hoàn toàn cơ sở này, dù Iran chỉ sử dụng các tên lửa Fateh‑313 ở cấp độ thấp hơn và Washington đã được cảnh báo trước để tránh leo thang.
Các quan chức Mỹ ban đầu ca ngợi thành công của các hệ thống Patriot thuộc Quân đội Mỹ và Qatar, nhưng sau khi hình ảnh vệ tinh cho thấy một mái vòm radar chứa hệ thống liên lạc đầu cuối bị phá hủy được công bố, các nguồn tin từ Lầu Năm Góc buộc phải thừa nhận rằng việc đánh chặn không hoàn toàn thành công.
Các hệ thống Patriot cũng từng được chứng minh là không thể đánh chặn các cuộc tấn công tên lửa đạn đạo tương đối cơ bản của Yemen nhằm vào Arab Saudi năm 2017, cũng như các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các mỏ dầu Arab Saudi năm 2019, cùng nhiều sự cố khác trong lịch sử dài các thất bại của hệ thống này kể từ đầu những năm 1990.
Theo MW
