Tổng thống Trump hôm thứ Ba cho biết Mỹ sẽ tạm dừng chiến dịch ném bom tại Iran trong vòng hai tuần, gọi đây là một “lệnh ngừng bắn hai chiều” do các nhà trung gian Pakistan đề xuất vào phút chót nhằm tạo không gian cho ngoại giao.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump nói việc đình chỉ hành động quân sự sẽ “phụ thuộc vào việc Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý MỞ LẠI HOÀN TOÀN, NGAY LẬP TỨC và AN TOÀN eo biển Hormuz”.
Ông cho biết thêm Washington đã nhận được “một đề xuất 10 điểm từ Iran” và tin rằng nó có thể đóng vai trò là “nền tảng khả thi để đàm phán”.
“Hầu như tất cả các điểm tranh cãi trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép thỏa thuận được hoàn tất và chính thức hóa”, ông Trump nói.
Từ Tehran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố: “Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, các Lực lượng Vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ dừng các hoạt động phòng vệ”.
“Trong khoảng thời gian hai tuần, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ có thể được đảm bảo”, ông Araghchi nói thêm.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán với Washington “sẽ bắt đầu vào thứ Sáu, ngày 10/4, tại Islamabad với sự mất lòng tin hoàn toàn đối với phía Mỹ”.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người đang dẫn đầu các nỗ lực trung gian vào phút chót giữa Washington và Tehran, đã đề nghị ông Trump gia hạn thời hạn hôm thứ Ba thêm hai tuần.
“Để ngoại giao có cơ hội phát huy tác dụng, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần”, ông Sharif viết trên mạng xã hội, đồng thời kêu gọi Iran mở lại Eo biển Hormuz trong cùng khoảng thời gian “như một cử chỉ thiện chí”.
“Các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết hòa bình cuộc chiến đang diễn ra tại Trung Đông đang tiến triển ổn định… với tiềm năng mang lại kết quả thực chất trong tương lai gần”, ông Sharif nói, kêu gọi cả hai bên hành động “vì lợi ích của hòa bình và ổn định lâu dài trong khu vực”.
Những nỗ lực cuối cùng của ông Sharif diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran dường như đang đứng bên bờ vực leo thang lớn, chỉ còn vài giờ trước thời hạn do Tổng thống Trump đặt ra để Tehran chấp nhận một thỏa thuận hòa bình.
Ông Trump đã gia tăng giọng điệu cứng rắn với Iran, đe dọa vào sáng thứ Ba rằng sẽ xóa sổ nền văn minh của nước này nếu Tehran không tuân thủ trước 20h giờ miền Đông Mỹ.
“Cả một nền văn minh sẽ biến mất tối nay, không bao giờ có thể phục hồi”, ông viết trên Truth Social. “Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra… Chúng ta sẽ biết tối nay”.
Các nguồn tin Mỹ cũng xác nhận các hoạt động quân sự tại Iran vẫn tiếp diễn, bao gồm các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg – trung tâm chiến lược xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này.
Ông J.D. Vance kỳ vọng sẽ có đàm phán, giới chức Iran ra cảnh báo mới
Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, phát biểu trong chuyến thăm Hungary, cho biết ông kỳ vọng “sẽ có rất nhiều cuộc đàm phán” trước thời hạn, nhưng cảnh báo Washington vẫn còn nhiều lựa chọn khác.
“Họ phải hiểu rằng chúng tôi có những công cụ mà cho đến nay chúng tôi chưa sử dụng”, ông Vance nói. “Tổng thống Mỹ có thể quyết định sử dụng chúng, và ông ấy sẽ làm vậy nếu Iran không thay đổi hành vi”.
Trong khi đó, phía Iran phát tín hiệu vừa huy động trong nước vừa cảnh báo khả năng trả đũa rộng hơn.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết trên mạng xã hội rằng 14 triệu người Iran đã hưởng ứng các chiến dịch kêu gọi tình nguyện tham chiến, đồng thời khẳng định ông cũng sẽ tham gia.
“Một nền văn minh đã trải qua hàng nghìn năm biến động và những ảo tưởng của kẻ thù sẽ không bị lung lay bởi những lời lẽ ‘thời đồ đá’ của ông Trump”, Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref nói để đáp trả các lời đe dọa.
Truyền thông nhà nước Iran cũng đăng tải video và hình ảnh cho thấy những người được cho là dân thường đứng bảo vệ các nhà máy điện, dù các thông tin này chưa thể được xác minh độc lập.
Nỗ lực ngừng bắn của Pakistan "đến giai đoạn quan trọng"
Trước khi ông Trump ra tuyên bố, khi thời hạn đến gần, Đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam cho biết các nỗ lực trung gian của Islamabad đang “tiến gần đến giai đoạn then chốt, nhạy cảm”, đồng thời mô tả tiến trình này là “tích cực và hiệu quả”.
Tuy nhiên, tờ Tehran Times – cơ quan báo chí thân chính phủ Iran – lại đưa tin rằng Tehran đã “đóng tất cả các kênh liên lạc ngoại giao trực tiếp và gián tiếp với Mỹ”.
Ông Trump cho biết bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc Iran cho phép lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo việc không đáp ứng thời hạn có thể dẫn đến các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu như cầu và nhà máy điện.
Cuộc xung đột, bắt đầu từ ngày 28/2 với các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran, đã lan rộng ra toàn khu vực. Israel đã tấn công các vị trí của Hezbollah tại Lebanon, trong khi Iran tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ và cơ sở hạ tầng tại Saudi Arabia, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất.
Giao tranh đã gây biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ toàn cầu và làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường chiến lược vận chuyển năng lượng của thế giới.
Quân đội Mỹ cũng đã triển khai lực lượng lớn nhất trong hơn 20 năm tại khu vực, bao gồm 2 tàu sân bay, nhiều chiến hạm khác và hơn 50.000 binh sĩ.
Sức ép từ đảng Dân chủ, Giáo hoàng Leo lên án những lời đe dọa của ông Trump
Khi thời hạn đến gần, những lời kêu gọi kiềm chế ngày càng gia tăng tại Washington và trên toàn thế giới.
“Quốc hội phải ngay lập tức chấm dứt cuộc chiến lựa chọn liều lĩnh này tại Iran trước khi ông Donald Trump đẩy chúng ta vào Thế chiến III”, lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Mỹ Hakeem Jeffries nói. “Đã đến lúc mọi nghị sĩ Cộng hòa phải đặt nghĩa vụ với đất nước lên trên đảng phái và chấm dứt sự điên rồ này”.
Quan điểm này cũng được lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer nhắc lại. “Mỗi nghị sĩ Cộng hòa từ chối cùng chúng tôi bỏ phiếu chống lại cuộc chiến vô nghĩa này sẽ phải chịu trách nhiệm cho mọi hậu quả của nó”, ông nói.
Trong một diễn biến đáng chú ý khác, Giáo hoàng Pope Leo XIV – vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên – đã lên án các lời đe dọa của ông Trump về việc “xóa sổ nền văn minh Iran” là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
Ông kêu gọi “những người có thiện chí” liên hệ với các nhà lãnh đạo chính trị của mình và nhắc nhở rằng việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự vi phạm luật pháp quốc tế, đồng thời phản ánh “sự thù hận, chia rẽ và hủy diệt mà con người có thể gây ra”.
“Tất cả chúng ta đều muốn hướng tới hòa bình”, Giáo hoàng nói.
Ngay cả trong nội bộ phe bảo thủ Mỹ, những tiếng nói chỉ trích cũng bắt đầu xuất hiện. Bình luận viên Tucker Carlson và cựu nghị sĩ Marjorie Taylor Greene đều bày tỏ lo ngại về các tuyên bố cứng rắn của ông Trump đối với Iran.
Về phía Trung Quốc, Bộ Ngoại giao nước này cho rằng nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng nằm ở các hành động quân sự “vi phạm luật pháp quốc tế” của Mỹ và Israel.
Người phát ngôn Lâm Kiếm tuyên bố Bắc Kinh đang nỗ lực thúc đẩy một lệnh ngừng bắn, đồng thời nhấn mạnh: “Ưu tiên hàng đầu là chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự và quay trở lại đối thoại, đàm phán… để khôi phục hòa bình và ổn định tại khu vực vùng Vịnh”.
Theo Reuters, SCMP
