Khi những đoàn xe đặc chủng chở đầu đạn hạt nhân Nga lặng lẽ tiến vào các kho cất giữ bí mật trên lãnh thổ Belarus, một thông điệp chiến lược mới cũng đồng thời được gửi tới NATO: Moscow và Minsk đang đẩy liên kết hạt nhân song phương lên mức chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh.
Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố loạt video cho thấy quá trình bàn giao đầu đạn hạt nhân chiến thuật để trang bị cho các tổ hợp tên lửa đạn đạo Iskander-M của quân đội Belarus. Đây là một phần trong cơ chế “chia sẻ hạt nhân” giữa Nga và Belarus, chính thức có hiệu lực từ năm 2023 và ngày càng được mở rộng trong bối cảnh căng thẳng quân sự với NATO leo thang nhanh chóng.
Theo truyền thông nhà nước Nga và Belarus, nhiều hệ thống Iskander-M đã được triển khai trực chiến trên lãnh thổ Belarus, trong khi các đầu đạn hạt nhân – thường được quân đội Nga gọi bằng thuật ngữ “đạn đặc biệt” – được lưu trữ tại các cơ sở an ninh tuyệt mật riêng biệt.
Cơ chế này được đánh giá có nhiều điểm tương đồng với các thỏa thuận “chia sẻ hạt nhân” mà Mỹ duy trì với Bỉ, Hà Lan, Đức, Italy, Thổ Nhĩ Kỳ và Anh. Trong trường hợp chiến tranh quy mô lớn bùng nổ, quốc gia đối tác có thể tiếp cận các đầu đạn hạt nhân do cường quốc hạt nhân triển khai trước trên lãnh thổ của mình.
Dù vậy, mô hình này từ lâu đã gây tranh cãi dữ dội trong giới kiểm soát vũ khí, khi nhiều chuyên gia coi đây là “lỗ hổng” trong cơ chế chống phổ biến hạt nhân toàn cầu.
Không chỉ Iskander-M, Bộ Quốc phòng Nga còn công bố hình ảnh cho thấy các đầu đạn hạt nhân được chuyển tới các vị trí triển khai của tên lửa hành trình Iskander-K. Những cuộc diễn tập đi kèm được tiến hành cả ban ngày lẫn ban đêm, bao gồm thao tác tiếp nhận đầu đạn, vận chuyển bí mật và triển khai tới các khu vực phóng giả định.
Theo Bộ Quốc phòng Belarus, các bài tập nhấn mạnh vào khả năng phối hợp tác chiến giữa lực lượng hạt nhân Nga và Belarus, đồng thời rèn luyện năng lực “ngụy trang, cơ động đường dài và tính toán sử dụng lực lượng trong điều kiện chiến tranh hiện đại”.
Truyền thông Nga mô tả các cuộc diễn tập nhằm chuẩn bị cho tình huống “đối phó hành động gây hấn từ bên ngoài” – ám chỉ trực tiếp tới NATO.
Belarus hiện được xem là tuyến đầu chiến lược giữa Nga và liên minh quân sự phương Tây. Trong vòng bốn năm qua, hiện diện quân sự NATO quanh Belarus đã tăng mạnh chưa từng thấy.
Một bước ngoặt lớn diễn ra vào ngày 22/5/2025, khi quân đội Đức chính thức kích hoạt Lữ đoàn Thiết giáp số 45 tại Vilnius, Lithuania – đơn vị cơ giới hóa tinh nhuệ chỉ cách thủ đô Minsk khoảng 150 km.
Đến tháng 4/2026, Pháp và Ba Lan tiếp tục gây chú ý khi chuẩn bị các cuộc diễn tập trên không tại vùng Baltic với tiêm kích Rafale mang đầu đạn hạt nhân mô phỏng, tập trung vào các kịch bản tấn công mục tiêu tại Nga và Belarus.
Trong nhiều năm, kho vũ khí hạt nhân Belarus bị đánh giá hạn chế do chỉ phụ thuộc vào Iskander-M với tầm bắn ngắn. Tuy nhiên, cán cân đã thay đổi vào cuối năm 2025 khi Belarus tiếp nhận tên lửa siêu vượt âm tầm trung Oreshnik – dòng vũ khí có khả năng tấn công gần như toàn bộ lãnh thổ châu Âu.
Giới phân tích quốc phòng phương Tây cho rằng chính sự xuất hiện của Oreshnik đã khiến nhiều nước châu Âu phải tăng tốc phát triển các hệ thống tên lửa tương tự nhằm tránh tụt hậu trước Nga.
Song song với hoạt động tại Belarus, Bộ Quốc phòng Nga cũng công bố các cuộc tập trận hạt nhân quy mô cực lớn trên toàn lãnh thổ Nga. Theo số liệu chính thức, cuộc diễn tập huy động khoảng 64.000 binh sĩ, 7.800 phương tiện quân sự, 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu chiến mặt nước và 13 tàu ngầm.
Đáng chú ý, các tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Borei thuộc Hạm đội Phương Bắc và Hạm đội Thái Bình Dương đóng vai trò trung tâm trong diễn tập lần này.
Hồi tháng 2, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố hiện đại hóa “bộ ba hạt nhân” sẽ tiếp tục là “ưu tiên tuyệt đối” trong chiến lược tăng cường năng lực quân đội Nga.
Trước đó, chương trình vũ khí quốc gia Nga giai đoạn 2027-2036 cũng xác nhận Moscow sẽ ưu tiên đầu tư mạnh vào lực lượng răn đe hạt nhân và hệ thống phòng không chiến lược.
Dù trong nhiều lĩnh vực tác chiến thông thường Nga được cho là đã tụt lại phía sau NATO và Trung Quốc, Moscow vẫn duy trì vị thế hàng đầu thế giới về sức mạnh hạt nhân nhờ ưu tiên đầu tư liên tục suốt nhiều năm qua.
Theo TASS, MW
