Thủ tướng Đức Friedrich Merz đang đề xuất một mô hình “thành viên liên kết” dành cho Ukraine như giải pháp trung gian nhằm xử lý tham vọng gia nhập Liên minh châu Âu của Kiev, trong bối cảnh Berlin và nhiều nước EU tiếp tục cho rằng việc kết nạp đầy đủ trong thời gian ngắn là điều khó khả thi.
Theo Reuters và Euronews, đề xuất được nêu trong một bức thư ông Merz gửi các lãnh đạo EU hôm 27/8. Trong đó, nhà lãnh đạo Đức cho rằng tiến trình gia nhập chính thức của Ukraine sẽ còn kéo dài do vấp phải nhiều rào cản pháp lý, chính trị và quy trình phê chuẩn phức tạp tại các quốc gia thành viên.
“Rõ ràng chúng ta sẽ không thể hoàn tất tiến trình kết nạp trong thời gian ngắn, xét đến vô số trở ngại cũng như các yếu tố chính trị liên quan tới việc phê chuẩn ở nhiều nước thành viên”, Euronews dẫn nội dung thư của ông Merz.
Theo kế hoạch được Berlin đề xuất, Ukraine có thể được trao một dạng quy chế “associate membership” – tức thành viên liên kết – cho phép Kiev tham gia sâu hơn vào nhiều cơ chế của EU mà chưa có đầy đủ tư cách thành viên.
Cụ thể, Ukraine sẽ được tiếp cận một số chương trình tài trợ của EU, đồng thời có thể yêu cầu hỗ trợ từ các nước thành viên theo “điều khoản hỗ trợ lẫn nhau” nếu bị tấn công.
Các đại diện Ukraine cũng sẽ được phép tham gia một số cuộc họp của Hội đồng châu Âu, Ủy ban châu Âu và Nghị viện châu Âu, dù chưa được trao quyền biểu quyết.
Theo Reuters, đề xuất này không thay thế tiến trình gia nhập EU truyền thống mà chỉ đóng vai trò “cầu nối chính trị”. Quy chế này cũng có thể bị thu hồi nếu Kiev không đáp ứng các yêu cầu cải cách do Brussels đặt ra.
Ukraine được trao quy chế ứng viên EU từ tháng 6/2022 sau khi xung đột Nga - Ukraine leo thang. Kể từ đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky liên tục thúc ép EU đẩy nhanh tiến trình kết nạp và nhiều lần tuyên bố Kiev muốn trở thành thành viên đầy đủ trước cuối năm 2027.
Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo châu Âu, trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Merz, đã nhiều lần công khai nhận định mục tiêu này là “phi thực tế”.
Hồi tháng trước, ông Merz tiếp tục nhấn mạnh rằng việc Ukraine gia nhập EU “ngay lập tức” là điều không thể.
Trong khi đó, ông Zelensky bác bỏ mọi phương án mà ông cho là “mang tính biểu tượng” thay vì trao tư cách thành viên thực sự cho Kiev.
Phát biểu bên lề hội nghị thượng đỉnh EU tại Cyprus hồi cuối tháng 4, nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định nước này đã “xứng đáng” có được vị trí trong EU.
“Ukraine không cần một địa vị mang tính tượng trưng nào cả”, ông Zelensky nói với các phóng viên.
Về phía Moscow, Nga từ lâu cho rằng Brussels đang sử dụng lời hứa gia nhập EU như một công cụ gây ảnh hưởng chính trị hơn là cam kết thực sự.
Năm 2023, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từng ví triển vọng gia nhập EU mà Brussels đưa ra cho Kiev như “củ cà rốt treo trước cỗ xe”.
Theo RT, Reuters
