Pakistan đã âm thầm đưa hàng nghìn binh sĩ cùng tiêm kích và hệ thống phòng không tới Arab Saudi, trong lúc Islamabad lại giữ vai trò trung gian quan trọng nhất trong nỗ lực hạ nhiệt chiến sự Iran. Đằng sau động thái tưởng như mâu thuẫn đó là một canh bạc địa chính trị cực kỳ nhạy cảm: vừa bảo vệ đồng minh vùng Vịnh, vừa cố tránh bị kéo trực tiếp vào cuộc chiến có nguy cơ thiêu cháy toàn bộ Trung Đông.
Theo nhiều nguồn an ninh và quan chức chính phủ mà Reuters dẫn lời, Pakistan đã triển khai khoảng 8.000 quân, một phi đội tiêm kích cùng hệ thống phòng không tới Arab Saudi theo khuôn khổ hiệp ước phòng thủ song phương ký năm ngoái giữa hai nước. Đây được xem là một trong những đợt tăng cường quân sự lớn nhất của Islamabad tại vùng Vịnh trong nhiều năm qua.
Điều đáng chú ý là quy mô triển khai này chưa từng được công bố đầy đủ trước đó. Các nguồn tin mô tả đây không phải lực lượng “mang tính biểu tượng” hay cố vấn thông thường, mà là một đội hình có khả năng chiến đấu thực sự, sẵn sàng hỗ trợ quân đội Arab Saudi nếu Riyadh tiếp tục bị tấn công trong bối cảnh chiến sự Iran lan rộng.
Trong số các khí tài được điều động có khoảng 16 tiêm kích JF-17 do Pakistan hợp tác sản xuất với Trung Quốc. Các máy bay này được cho là đã tới Arab Saudi từ đầu tháng 4. Ngoài ra, Pakistan còn được cho là đưa sang hai phi đội UAV cùng hệ thống phòng không HQ-9 của Trung Quốc.
HQ-9 là loại tên lửa phòng không tầm xa được Bắc Kinh phát triển để cạnh tranh với hệ thống Patriot của Mỹ và S-300 của Nga. Việc Islamabad mang hệ thống này tới Arab Saudi cho thấy Riyadh đang ngày càng đa dạng hóa mạng lưới phòng thủ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào vũ khí Mỹ như trước.
Toàn bộ khí tài nói trên được vận hành bởi quân nhân Pakistan nhưng do Arab Saudi tài trợ kinh phí, các nguồn tin cho biết.
Trong nhiều thập niên, Pakistan vốn đã duy trì hiện diện quân sự tại Arab Saudi dưới các thỏa thuận huấn luyện và hỗ trợ an ninh. Tuy nhiên, quy mô lần này được đánh giá lớn hơn đáng kể.
Một nguồn tin chính phủ tiết lộ hiệp ước phòng thủ bí mật giữa hai nước thậm chí cho phép Pakistan triển khai tối đa 80.000 binh sĩ tới Arab Saudi nếu tình hình leo thang nghiêm trọng. Điều này đồng nghĩa Riyadh gần như đang có trong tay một “lá chắn quân sự” bổ sung từ quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân duy nhất trong thế giới Hồi giáo.
Trước đây, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif từng úp mở rằng thỏa thuận với Arab Saudi có thể đặt Riyadh dưới “ô hạt nhân” của Islamabad – phát biểu từng gây chú ý lớn trong khu vực.
Điều khiến giới quan sát đặc biệt chú ý là việc Pakistan tăng cường quân sự cho Arab Saudi diễn ra cùng lúc Islamabad nổi lên như nhà trung gian quan trọng nhất trong cuộc chiến Iran.
Chính Pakistan là nơi diễn ra vòng đàm phán hòa bình Mỹ-Iran đầu tiên, đồng thời Islamabad cũng đóng vai trò cầu nối giúp duy trì lệnh ngừng bắn mong manh giữa Washington và Tehran suốt nhiều tuần qua.
Nói cách khác, Pakistan đang cố đi trên một sợi dây cực kỳ mong manh: một mặt hỗ trợ quân sự cho Arab Saudi – đối thủ chiến lược của Iran trong khu vực; mặt khác vẫn duy trì vị thế đủ trung lập để tiếp tục đóng vai trò hòa giải.
Reuters trước đó từng đưa tin Pakistan đã điều tiêm kích tới Arab Saudi sau khi các cuộc tấn công của Iran đánh trúng hạ tầng năng lượng và khiến một công dân Arab Saudi thiệt mạng. Riyadh khi đó được cho là đã cân nhắc khả năng đáp trả mạnh tay, làm dấy lên lo ngại chiến sự sẽ lan khắp vùng Vịnh.
Trong khi đó, Arab Saudi cũng bị cho là đã tiến hành nhiều đòn tập kích bí mật nhằm vào Iran nhưng không công khai thừa nhận.
Đối với Islamabad, mối quan hệ với Riyadh không đơn thuần là hợp tác quân sự. Arab Saudi từ lâu là “phao cứu sinh tài chính” của Pakistan, nhiều lần hỗ trợ Islamabad bằng các khoản vay, dầu mỏ ưu đãi và cứu trợ kinh tế trong những giai đoạn khủng hoảng.
Ngược lại, Pakistan cung cấp cho Arab Saudi phản ánh nỗi lo ngày càng lớn của các quốc gia vùng Vịnh trước nguy cơ xung đột với Iran vượt ngoài tầm kiểm soát. Nếu chiến sự tiếp tục kéo dài, vùng Vịnh – nơi tập trung phần lớn cơ sở dầu khí chiến lược của thế giới – có thể biến thành mặt trận trực tiếp.
Và trong kịch bản đó, Pakistan dường như đang chuẩn bị cho khả năng phải lựa chọn giữa vai trò nhà hòa giải và đồng minh quân sự tuyến đầu.
Theo Reuters
