WHO vừa nâng mức đánh giá rủi ro đối với chủng virus Ebola Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo lên mức “rất cao” ở quy mô quốc gia.
Động thái này được đưa ra sau khi WHO chính thức tuyên bố đợt bùng phát Ebola do chủng Bundibugyo gây ra là tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế (PHEIC) vào 17/5 vừa qua.
Theo WHO, đây là chủng virus hiếm gặp hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu, khiến công tác kiểm soát dịch sẽ khó khăn hơn nhiều so với các đợt Ebola trước.
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết WHO đang điều chỉnh mức đánh giá rủi ro của dịch bệnh lên mức ‘rất cao’ ở quy mô quốc gia, mức ‘cao’ ở cấp khu vực và vẫn giữ ở mức ‘thấp’ trên phạm vi toàn cầu”.
Thông tin mới nhất từ TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, đến chiều 23/5 đã ghi nhận 85 ca bệnh xác định tại Congo và Uganda, trong đó có 10 ca tử vong.
Quy mô thực sự của đợt bùng phát có thể lớn hơn nhiều do phát hiện ca bệnh chậm và điều tra dịch vẫn đang tiếp tục. WHO cảnh báo các con số này có thể tiếp tục tăng khi hoạt động giám sát dịch tễ được mở rộng.
Không thể chủ quan
Theo WHO, nguy cơ lây lan với Việt Nam hiện ở mức “thấp”. “Tuy nhiên, nguy cơ thấp không đồng nghĩa an toàn tuyệt đối”- TS Angela Pratt nhấn mạnh.
Trong bối cảnh giao thương quốc tế ngày càng lớn, Ebola vẫn là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gây khủng hoảng y tế nếu không phát hiện sớm.
Đợt dịch lần này còn khiến giới chuyên gia lo ngại vì xuất hiện trong bối cảnh nhiều khu vực tại châu Phi bất ổn, dân cư di biến động mạnh và hệ thống y tế hạn chế, làm gia tăng nguy cơ lây lan xuyên biên giới.
TS Angela Pratt khẳng định WHO chưa coi đây là đại dịch toàn cầu, song các quốc gia cần khẩn trương chuẩn bị năng lực ứng phó nhằm phát hiện sớm và xử lý ngay từ ca bệnh đầu tiên.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đã liên tục phát đi cảnh báo, tăng cường truyền thông nguy cơ và rà soát các kịch bản ứng phó Ebola nhằm tránh bị động nếu dịch xuất hiện.
Khẩn trương dựng “lá chắn” phòng dịch
WHO cho biết các trọng tâm ứng phó hiện nay gồm tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, truy vết, kiểm soát nhiễm khuẩn, mở rộng năng lực cách ly điều trị và huy động cộng đồng tham gia chống dịch.
Tại Việt Nam, Văn phòng WHO đang phối hợp với Bộ Y tế rà soát và cập nhật toàn bộ hướng dẫn kỹ thuật về Ebola đã được xây dựng từ năm 2014.
WHO cũng cung cấp cho Việt Nam các hướng dẫn mới nhất về giám sát, xét nghiệm, quản lý lâm sàng, kiểm soát nhiễm khuẩn, truyền thông nguy cơ và kiểm soát y tế tại cửa khẩu.
Theo WHO, các quốc gia không nên áp dụng biện pháp hạn chế đi lại và thương mại ở thời điểm hiện nay, giải pháp hiệu quả nhất là phát hiện sớm, giám sát chặt và chuẩn bị sẵn năng lực điều trị.
Song song đó, WHO đang hỗ trợ Việt Nam triển khai đánh giá nguy cơ nhanh để xây dựng các kịch bản ứng phó sát thực tế, đồng thời chuẩn bị các khóa tập huấn bổ sung về giám sát, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa nhiễm khuẩn cho hệ thống y tế.
Cảnh giác cao với “bóng ma Ebola”
Giới chuyên gia nhận định Ebola là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất thế giới với khả năng lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch cơ thể người bệnh. Nếu không kiểm soát sớm, dịch có thể lan nhanh và gây áp lực lớn cho hệ thống y tế.
WHO đánh giá cao việc Việt Nam chủ động kích hoạt hệ thống chuẩn bị ứng phó từ sớm, đặc biệt trong công tác truyền thông nguy cơ và chia sẻ thông tin minh bạch.
Trong bối cảnh các dịch bệnh nguy hiểm liên tục xuất hiện và lan rộng toàn cầu, việc duy trì trạng thái cảnh giác cao được xem là “lá chắn” quan trọng nhất để ngăn Ebola xâm nhập Việt Nam.
