Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố Washington có thể tiến hành cuộc tấn công quân sự thứ hai nhằm vào Venezuela sau khi bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro, nếu các thành viên còn lại trong chính quyền nước này không hợp tác với nỗ lực của ông nhằm “sửa chữa” đất nước Nam Mỹ giàu dầu mỏ này.
Những phát biểu của ông Trump với báo giới trên chuyên cơ Không lực Một đã làm dấy lên khả năng Mỹ tiếp tục can thiệp quân sự tại khu vực Mỹ Latinh, đồng thời ám chỉ rằng Colombia và Mexico cũng có thể đối mặt với hành động quân sự nếu không giảm được dòng chảy ma túy bất hợp pháp vào Mỹ.
“Chiến dịch Colombia nghe rất ổn với tôi”, ông Trump nói. Ông cũng cho rằng Cuba, đồng minh thân cận của Venezuela, “trông như đã sẵn sàng sụp đổ” mà không cần Mỹ phải can thiệp quân sự.
Hiện ông Maduro đang bị giam tại một trung tâm giam giữ ở New York và dự kiến ra hầu tòa trong hôm nay (5/1), với các cáo buộc liên quan tới ma túy. Việc ông bị Mỹ bắt giữ đã thổi bùng sự bất định sâu sắc về tương lai của quốc gia Nam Mỹ sở hữu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ này.
Ông Trump cho biết chính quyền của ông sẽ tìm cách làm việc với những thành viên còn lại trong chính quyền Maduro để siết chặt hoạt động buôn bán ma túy và cải tổ ngành dầu mỏ, thay vì thúc đẩy ngay lập tức các cuộc bầu cử nhằm thành lập một chính phủ mới.
Các quan chức cấp cao trong chính quyền Maduro hiện vẫn nắm quyền kiểm soát và gọi việc ông Maduro cùng phu nhân bà Cilia Flores bị bắt là một vụ “bắt cóc”.
“Ở đây chỉ có một Tổng thống duy nhất, và tên của ông ấy là Nicolas Maduro Moros. Đừng để bất kỳ ai sa vào những hành động khiêu khích của kẻ thù”, Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello tuyên bố.
Những hình ảnh ông Maduro, 63 tuổi, bị bịt mắt và còng tay đã gây chấn động mạnh trong dư luận Venezuela. Chiến dịch này được xem là sự can thiệp gây tranh cãi nhất của Washington tại Mỹ Latinh kể từ sự kiện ở Panama cách đây 37 năm.
Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino phát biểu trên truyền hình nhà nước rằng cuộc tấn công của Mỹ đã khiến binh sĩ, dân thường và “một phần lớn” lực lượng bảo vệ của ông Maduro thiệt mạng “một cách lạnh lùng”. Ông cho biết Lực lượng Vũ trang Venezuela đã được kích hoạt để bảo đảm chủ quyền quốc gia.
Chính phủ Cuba cho hay 32 công dân nước này đã thiệt mạng trong cuộc đột kích.
Phó Tổng thống Delcy Rodríguez – đồng thời là Bộ trưởng Dầu mỏ – đã tiếp quản vai trò lãnh đạo tạm thời với sự hậu thuẫn của Tòa án Tối cao Venezuela, đồng thời khẳng định ông Maduro vẫn là Tổng thống hợp pháp.
Bà Rodríguez từ lâu được xem là nhân vật thực dụng nhất trong vòng thân cận của ông Maduro. Tuy nhiên, bà đã công khai bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng bà sẵn sàng hợp tác với Mỹ.
Theo một cuộc phỏng vấn đăng trên tạp chí The Atlantic hôm Chủ nhật vừa qua, ông Trump cảnh báo bà Rodríguez có thể phải “trả giá đắt hơn cả ông Maduro nếu không làm điều đúng đắn”.
Bộ Thông tin Venezuela chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận về phát biểu này.
Phong tỏa dầu mỏ
Chính quyền ông Trump mô tả việc bắt giữ ông Maduro là một chiến dịch thực thi pháp luật nhằm buộc ông phải đối mặt với các cáo buộc hình sự tại Mỹ được đưa ra từ năm 2020, trong đó có âm mưu khủng bố ma túy. Ông Maduro đã phủ nhận mọi cáo buộc liên quan tới hoạt động phạm tội.
Tuy nhiên, ông Trump cũng nhấn mạnh rằng các công ty dầu mỏ Mỹ cần có “quyền tiếp cận hoàn toàn” đối với trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela, đồng thời ám chỉ làn sóng người Venezuela di cư sang Mỹ cũng là một yếu tố quan trọng dẫn tới quyết định bắt giữ ông Maduro.
“Điều thực sự tác động tới quyết định này là việc ông ta đã đẩy hàng triệu người từ nhà tù và các cơ sở tâm thần sang đất nước chúng ta – các tay buôn ma túy, mọi con nghiện ma túy trong đất nước ông ta đều được gửi sang Mỹ”, ông Trump nói.
Trong nhiều tháng qua, chính phủ Venezuela cáo buộc ông Trump tìm cách chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên của nước này, đặc biệt là dầu mỏ, và các quan chức Caracas đã nhấn mạnh những phát biểu trước đó của ông Trump về việc các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ sẽ tràn vào Venezuela.
“Chúng tôi phẫn nộ vì cuối cùng mọi thứ đã lộ rõ – rằng họ chỉ muốn dầu mỏ của chúng tôi”, ông Cabello nói.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng nhà lãnh đạo tiếp theo của Venezuela cần bảo đảm ngành dầu mỏ nước này không rơi vào tay các đối thủ của Mỹ, đồng thời chấm dứt nạn buôn bán ma túy, và nhắc tới lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu Venezuela hiện nay.
“Điều đó có nghĩa là nền kinh tế của họ sẽ không thể tiến lên cho tới khi các điều kiện phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ và lợi ích của người dân Venezuela được đáp ứng”, ông Rubio nói trong chương trình This Week của ABC.
Theo Reuters
