VietTimes đã có cuộc trò chuyện với ông Anthony Tuan Phan sau hơn 1 năm ông trở về và khởi nghiệp trên đất mẹ Việt Nam.
Ai thành danh cũng muốn trở về!?
- Với hơn 20 năm kinh nghiệm làm việc tại các tập đoàn công nghệ danh tiếng như Meta, eBay và Amazon, mức thu nhập của một chuyên gia AI như ông chắc hẵn rất cao?
Mức thu nhập của kỹ sư công nghệ cấp cao ở Mỹ khá cao và biến động tùy vào giá trị cổ phiếu. Về cơ bản thu nhập bao gồm lương, thưởng, cổ phiếu thưởng hàng năm và cổ phiếu ký hợp đồng ban đầu. Tôi may mắn được làm trong các tập đoàn lớn, như Amazon, eBay & Meta nên thu nhập trung bình vượt mức 500.000 USD/năm.
- Mức thu nhập như vậy nếu tính ra tiền Việt khoảng hơn 13 tỷ đồng/năm, vì sao ông từ bỏ một mức lương cao như vậy, chưa kể tới môi trường làm việc hiện đại, để trở về Việt Nam?
Không phải chỉ riêng cá nhân tôi, mà hầu hết bạn bè tôi, sau khi đạt được thành công nhất định ở nước ngoài, đều mong muốn được mang kinh nghiệm và kiến thức của mình về Việt Nam.
Cuối năm 2023, với sự phát triển vượt bậc về Trí Tuệ Nhân Tạo Tạo Sinh (GenAI), chúng tôi tiên đoán thế giới và công nghệ sẽ thay đổi, với việc áp dụng GenAI vào những lĩnh vực khác nhau trong đời sống. Việc tôi trở về, là để thực hiện những ấp ủ của tôi và bạn bè tôi, để triển khai những ý tưởng của chúng tôi ở Việt Nam, sau đấy nhân rộng ra châu Á cũng như thế giới nếu có thể.
Sẽ bán sản phẩm ra nước ngoài
- Sau khi trở về Việt Nam, ông đã thành lập Công ty CP Trí tuệ Nhân tạo Việt Nam (AIAIVN) tại Đà Nẵng, nơi ông sinh ra. Đâu là những mục tiêu cốt lõi mà AIAIVN hướng tới trong hành trình phát triển GenAI tại Việt Nam và khu vực?
Mục tiêu đầu tiên của AIAIVN là xây dựng lực lượng kỹ sư công nghệ Việt Nam kế cận, bằng cách kết nối các chuyên gia ở nước ngoài với đội ngũ kỹ sư trẻ trong nước nhiệt huyết, thông minh, sáng tạo, tiến tới xây dựng đội ngũ nhân sự giỏi và gắn bó vì con người là nền tảng của mọi đổi mới.
Tiếp theo đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng AI, IoT vào các lĩnh vực thế mạnh như du lịch, văn hóa, hành chính công thông qua các sản phẩm như trợ lý số AI, bước chân di sản HeriStepAI, trợ lý hướng dẫn viên du lịch travist, robot thông minh tích hợp AI.
Cuối cùng là mở rộng hợp tác quốc tế và đưa các sản phẩm Việt ra thị trường toàn cầu.
- Quá trình khởi nghiệp, AIAIVN có thuận lợi và khó khăn?
Trong hơn một năm vừa qua, chúng tôi nhận thấy việc khởi nghiệp ở Việt Nam có một số thuận lợi nhất định. Lấy ví dụ như chi phí để thử nghiệm, triển khai ý tưởng thấp hơn nhiều so với việc triển khai ở nước ngoài. Lực lượng kỹ sư ở Việt Nam trẻ tuổi, năng động và chịu khó.
Nếu nói về khó khăn, theo tôi đó là khả năng tiếp cận nguồn vốn. Ở Mỹ, bên cạnh các quỹ đầu tư cá nhân, một số tiểu bang cũng có ngân sách lớn để hỗ trợ startup. Lấy ví dụ, một doanh nghiệp về xe máy điện ở tiểu bang California đã nhận được ngân sách hàng chục triệu USD trong năm đầu tiên. Trong khi đó, nguồn hỗ trợ ngân sách cho startup ở Việt Nam vẫn còn hạn chế. Các quỹ đầu tư cá nhân thì khá hơn, nhưng sẽ chọn lựa và ít khi đầu tư cho các startup non trẻ để giảm rủi ro.
Nhiều “điểm nghẽn” chưa được tháo gỡ
- Với sự ra đời của Nghị quyết 57-NQ/ TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia có giúp gỡ "điểm nghẽn" cho startup AI như AIAIVN? Doanh nghiệp ông đã thụ hưởng chính sách nào?
Sau một năm hoạt động, AIAIVN đã có khoảng 30 nhân sự. Đáng chú ý, Ban cố vấn kỹ thuật quy tụ các chuyên gia đang làm việc tại những tập đoàn công nghệ hàng đầu như Microsoft, Meta, Google, NVIDIA.
Một số thành viên tiêu biểu gồm: James Nguyễn - Kiến trúc sư chính tại Microsoft; Nguyên Bách - Kỹ sư chính tại Microsoft; Hoàng Trình - Quản lý ML&AI tại Meta; Andrew Do - Quản lý giải pháp kỹ thuật tại Google; Phạm Bình - Kiến trúc sư cao cấp tại NVIDIA.
Bên cạnh đó, Ban Chiến lược phát triển của AIAIVN có sự tham gia của ông Yasuno Ken, nguyên Tổng Giám đốc Global Cybersoft Nhật Bản và Việt Nam, cùng TS Nguyễn Thị Mỹ Hương - nguyên Viện trưởng Viện Việt - Anh.
Nghị quyết 57 ra đời là một bước tiến rất quan trọng trong việc hoàn thiện khung chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, đặc biệt là trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Tuy nhiên, để nói là các "điểm nghẽn" đã được gỡ hoàn toàn thì có lẽ còn hơi sớm. Thực tế triển khai cho thấy vẫn còn một số vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính, cơ chế kết nối giữa các sở, ban, ngành và nhất là việc doanh nghiệp phải chủ động rất nhiều trong chứng minh năng lực cũng như hoàn thiện hồ sơ.
Ở góc nhìn của chúng tôi - AIAIVN, điều quan trọng nhất mà Nghị quyết 57 mang lại chính là sự rõ ràng về định hướng. Khi Chính phủ khẳng định sẽ ưu tiên phát triển AI và chuyển đổi số, điều đó giúp doanh nghiệp như chúng tôi yên tâm đầu tư dài hạn, mạnh dạn hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thị trường.
Về mặt thụ hưởng cụ thể, AIAIVN đã tiếp cận được các chương trình kết nối với địa phương và sở ngành nhờ cơ chế thúc đẩy hợp tác công - tư trong du lịch thông minh. Công ty cũng được ưu tiên trong việc tiếp cận dữ liệu mở và thử nghiệm giải pháp tại một số điểm đến du lịch. Ngoài ra, AIAIVN còn nhận được hỗ trợ từ TP Đà Nẵng về truyền thông và lan tỏa mô hình, giúp sản phẩm mới dễ tiếp cận hơn với khách hàng và đơn vị triển khai.
- Từ khi đi vào hoạt động, AIAIVN đã có những sản phẩm nào ứng dụng thực tiển vào đời sống và thị trường?
Với chính sách ưu đãi, hỗ trợ của TP Đà Nẵng, chúng tôi đã có những thành công bước đầu, đưa sản phẩm đáp ứng nhu cầu của nhiều doanh nghiệp, tổ chức. Trong đó, tháng 7/2024, phối hợp với Sở Văn hoá-Thể thao và Du lịch TP. Đà Nẵng, chúng tôi triển khai Trợ lý số AI tại Sân bay Quốc tế Đà Nẵng, hỗ trợ thông tin du lịch và sự kiện bằng 10 thứ tiếng…
Trong thương mại, AIAIVN xây dựng AI Agent Platform cho Ngân hàng số (VPBank), bất động sản Phú Long (TP. HCM) và An Khánh (Hà Nội), triển khai robot giới thiệu sản phẩm và hỗ trợ bán hàng. Ở nước ngoài, chúng tôi là đối tác xây dựng AI Agent Platform cho XStar (Mỹ) và M&C Holdings (Nhật).
Về văn hóa - du lịch, AIAIVN triển khai 4 giải pháp AI hỗ trợ Bảo tàng Đà Nẵng trở thành bảo tàng ứng dụng GenAI đầu tiên ở Việt Nam.
Tháng 8/2025, phối hợp với Microsoft và Trung tâm xúc tiến du lịch Đà Nẵng, chúng tôi triển khai giải pháp thuyết minh tự động trên xích lô.
Gần đây nhất, robot thuyết minh đa ngôn ngữ của AIAIVN đã phục vụ tại các triển lãm lớn như: Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam, Triến lãm 80 năm thành tựu đất nước, Lễ khai trương Phòng Truyền thông số Bưu điện Việt Nam…
Có thể nói, AIAIVN không chỉ thụ hưởng chính sách từ Nghị quyết 57, mà còn góp phần hiện thực hóa nghị quyết này thông qua các dự án và giải pháp cụ thể, có tác động tích cực đến cộng đồng và xã hội.
- Xin cảm ơn ông!
