Nhà tù nơi ông Nicolas Maduro đang bị giam giữ là Trung tâm Giam giữ Metropolitan (Metropolitan Detention Center – MDC) tại Brooklyn, một cơ sở liên bang tai tiếng lâu năm của Mỹ, nổi tiếng không chỉ vì giam giữ hàng loạt bị can cấp cao mà còn vì điều kiện giam giữ bị mô tả là tồi tệ, vô nhân đạo và đầy bê bối quản lý.
Theo nhiều hãng truyền thông Mỹ, trong đó có tờ Wall Street Journal, ông Maduro và phu nhân Cilia Flores đã được áp giải tới MDC vào tối muộn ngày 3/1 (giờ địa phương) sau khi tới New York bằng máy bay. Cả hai hiện được cho là đang chờ phiên ra tòa đầu tiên tại Manhattan.
MDC là một tổ hợp nhà tù đồ sộ nằm ở khu Sunset Park, Brooklyn, và là một trong những cơ sở giam giữ liên bang lớn nhất nước Mỹ. Tại bất kỳ thời điểm nào, nơi đây giam giữ khoảng 1.600 người, chủ yếu là các bị can đang chờ xét xử hoặc tuyên án. Một số phải đối mặt với những cáo buộc đặc biệt nghiêm trọng như khủng bố, buôn bán ma túy xuyên quốc gia, song phần lớn bị giam vì các tội danh nhẹ hơn.
Trong hệ thống tư pháp liên bang, MDC được xem như một “trạm trung chuyển” trước khi các bị cáo bị đưa đi thụ án hoặc được trả tự do.
Tuy nhiên, MDC gắn liền với khủng hoảng và tai tiếng. Trong nhiều năm qua, nhà giam này liên tục bị chỉ trích vì điều kiện sống xuống cấp nghiêm trọng. Nơi đây từng bị mô tả là “vô nhân đạo” và thậm chí là “địa ngục trần gian”.
Hội Trợ giúp Pháp lý Mỹ (Legal Aid Society) nhiều lần lên tiếng cảnh báo về “lịch sử đã được ghi nhận về bạo lực, bỏ bê về mặt y tế, cùng các vi phạm nghiêm trọng về nhân quyền và dân quyền” đối với người bị giam giữ tại MDC. Các báo cáo từng ghi nhận tình trạng không có sưởi ấm giữa mùa đông và thực phẩm bị nhiễm giòi.
Năm 2019, MDC rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng khi toàn bộ tổ hợp mất điện và hệ thống sưởi suốt gần một tuần trong đợt không khí lạnh cực đoan, thời điểm nhiệt độ tại New York xuống mức chỉ còn một chữ số. Một báo cáo sau đó của Bộ Tư pháp Mỹ kết luận rằng các quan chức quản lý nhà tù đã xử lý cuộc khủng hoảng này một cách hết sức yếu kém.
Đến năm 2021, MDC trở thành nhà tù liên bang duy nhất của thành phố New York sau khi Bộ Tư pháp buộc phải đóng cửa – ít nhất là tạm thời – Trung tâm Cải huấn Metropolitan ở Manhattan vì điều kiện xuống cấp nghiêm trọng.
Trong những năm gần đây, MDC còn là nơi xảy ra nhiều vụ đâm chém và giết người, làm dấy lên lo ngại sâu sắc về an ninh và an toàn bên trong nhà giam. Tháng 3 năm ngoái, các công tố viên liên bang tại Brooklyn đã công bố cáo buộc đối với 25 bị can trong 12 vụ án riêng biệt, liên quan tới bạo lực và buôn lậu hàng cấm ngay bên trong nhà tù này.
Mặc dù tai tiếng, MDC vẫn là nơi giam giữ hàng loạt bị can nổi tiếng. Những người từng bị giam tại đây bao gồm bà Ghislaine Maxwell, người bị kết án vì tiếp tay cho mạng lưới buôn bán tình dục của tội phạm quá cố Jeffrey Epstein; ông trùm âm nhạc Sean “Diddy” Combs; ca sĩ R. Kelly, người bị kết án buôn bán tình dục; Sam Bankman-Fried, nhà sáng lập sàn giao dịch tiền số FTX đã sụp đổ; và Luigi Mangioni, người đang chờ xét xử vì vụ sát hại Giám đốc điều hành UnitedHealthcare Brian Thompson, trong khi vẫn tuyên bố vô tội.
Mức độ tai tiếng của MDC lớn đến mức năm 2024, một thẩm phán liên bang tại Brooklyn đã tạo ra một ngoại lệ đặc biệt trong quá trình tuyên án để giúp một bị cáo 74 tuổi, bị kết án gian lận thuế, tránh phải thụ án tại đây. Thẩm phán phán quyết rằng nếu người này bị đưa tới MDC, ông có thể chấp hành hình phạt dưới hình thức quản thúc tại gia – một quyết định gây chú ý lớn trong dư luận.
Việc ông Nicolas Maduro bị giam tại MDC diễn ra trong bối cảnh đặc biệt nhạy cảm. Ông đang phải đối mặt với các cáo buộc liên bang của Mỹ về khủng bố ma túy và âm mưu đưa ma túy vào lãnh thổ Mỹ.
Trước đó, vào năm 2020, các công tố viên liên bang tại Manhattan đã truy tố ông với tư cách là một trong những thủ lĩnh của tổ chức Cartel de Las Soles, mạng lưới buôn ma túy bị Mỹ cáo buộc do giới quân sự và tinh hoa chính trị Venezuela điều hành. Bản cáo trạng mở rộng công bố gần đây còn bổ sung bà Cilia Flores và con trai Nicolas Ernesto Maduro Guerra với cáo buộc tham gia một nỗ lực quy mô lớn nhằm vận chuyển ma túy sang Mỹ để trục lợi cá nhân.
Trong bối cảnh đó, việc ông Maduro và phu nhân bị giam giữ tại MDC – một trong những nhà tù liên bang tai tiếng nhất nước Mỹ – đang thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận quốc tế, không chỉ vì tính chất nghiêm trọng của các cáo buộc, mà còn vì điều kiện giam giữ khắc nghiệt và lịch sử đầy tranh cãi của chính nơi họ đang bị tạm giam.
Theo BI, NYTimes