Lực lượng Hàng không – Vũ trụ Nga đã bắn hạ một tiêm kích Su-27 của Không quân Ukraine, theo một thông báo ngắn do Bộ Quốc phòng Nga công bố. Các tình tiết cụ thể của vụ bắn rơi hiện vẫn chưa được làm rõ.
Sự việc này diễn ra ngay sau một vụ bắn hạ Su-27 trước đó vào ngày 8/12, khiến phi công điều khiển – Trung tá Yevhenii Ivanov, hoa tiêu cấp cao của Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 39 – thiệt mạng. Một chiếc Su-27 khác cũng đã bị phá hủy vào cuối tháng 4 trong một cuộc chạm trán với các máy bay không người lái của Nga.
Được phát triển vào cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980 như tiêm kích chiếm ưu thế trên không mạnh nhất của Liên Xô, Su-27 gia nhập Không quân và Lực lượng Phòng không Liên Xô dưới các biến thể Su-27S và Su-27P từ năm 1984. Khi Liên Xô tan rã, Ukraine là một trong bốn quốc gia kế thừa loại máy bay này, bên cạnh Belarus, Nga và Uzbekistan.
Lực lượng Hàng không – Vũ trụ Nga đã sử dụng nhiều phương tiện khác nhau để phát hiện và tiêu diệt các tiêm kích của Ukraine. Trong đó, tiêm kích chiếm ưu thế trên không Su-35, phiên bản kế nhiệm ít được triển khai hơn là Su-57, cùng với máy bay đánh chặn MiG-31BM có kích thước lớn và tốc độ vượt trội, được sử dụng thường xuyên trong tác chiến.
Cả ba loại máy bay chiến đấu chiến thuật này đều có khả năng phóng tên lửa R-37M với tầm bắn khoảng 350 km; riêng khi được phóng từ MiG-31BM, tầm bắn của tên lửa có thể mở rộng tới 400 km nhờ tốc độ và độ cao phóng lớn hơn nhiều.
Ngoài ra, các hệ thống phòng không mặt đất của Nga cũng có thể tấn công mục tiêu sâu trong hậu phương Ukraine bằng tên lửa 40N6 – một trong những loại tên lửa phòng không nhanh nhất thế giới, với tốc độ vượt Mach 14. Những tên lửa này có thể đánh trúng mục tiêu ngoài đường chân trời nhờ sử dụng dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ các radar tiền phương hoặc từ các radar trên không cỡ lớn mang theo bởi máy bay như hệ thống cảnh báo sớm A-50 AEW&C hoặc các máy bay đánh chặn MiG-31.
Bất chấp tuổi đời, việc thiếu vắng các dòng tiêm kích hiện đại hơn khiến Su-27 vẫn giữ vai trò nòng cốt, tinh hoa trong lực lượng không quân chiến đấu của Ukraine. Các phi công Ukraine từng lái Su-27 và những chiếc F-16 do Mỹ sản xuất mới được bàn giao cho biết Su-27 nhìn chung vẫn là một máy bay vượt trội hơn.
Radar của tiêm kích Liên Xô này được đánh giá là mạnh hơn nhiều lần và có kích thước lớn gấp bốn lần; khả năng cơ động ở mọi dải tốc độ, trần bay, tốc độ tối đa và tải trọng vũ khí đều vượt trội đáng kể.
Su-27 được thiết kế với mục tiêu cụ thể là vượt qua tiêm kích chiếm ưu thế trên không hàng đầu của NATO khi đó là F-15 của Không quân Mỹ. Trong nhiều cuộc diễn tập đối kháng mô phỏng vào thập niên 1990, chủ yếu diễn ra tại Mỹ, Su-27 đã chứng minh rằng nó vẫn giữ được lợi thế rất rõ rệt.
Tuy nhiên, dù từng được coi là tinh hoa trong những năm 1980–1990, khả năng tồn tại của Su-27 trong môi trường không chiến cường độ cao từ thập niên 2010 trở lại đây là rất hạn chế. Các quan chức Ukraine nhiều lần thừa nhận rằng các tiêm kích của nước này bị lép vế nghiêm trọng trước máy bay Nga, đặc biệt là Su-35 – phiên bản cải tiến sâu và trực tiếp phát triển từ Su-27 thời Liên Xô. Điều này buộc các tiêm kích Ukraine phải hoạt động xa tiền tuyến để tránh đối đầu trực tiếp với lực lượng tiêm kích Nga.
Dẫu vậy, phi đội Su-27 vẫn đạt được một số thành công nhất định trong việc tấn công các hệ thống phòng không Nga nhờ sử dụng tên lửa chống radar AGM-88 mới do Mỹ cung cấp. Loại tên lửa này dẫn bám theo bức xạ radar của các hệ thống phòng không để tiêu diệt mục tiêu.
Trong bối cảnh Ukraine gần như không có khả năng mua sắm F-15 và cũng không thể bổ sung thêm Su-27, những chiếc tiêm kích kế thừa từ thời Liên Xô nhiều khả năng sẽ là các “hạng nặng tầm xa” cuối cùng mà Không quân Ukraine còn có thể triển khai.
Theo MW
