Chính quyền lâm thời Venezuela đã lần đầu tiên phát đi tín hiệu hòa dịu, đề nghị hợp tác với Mỹ trên một chương trình nghị sự tập trung vào “phát triển chung”, chỉ ít ngày sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội hôm đầu tuần, Quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez cho biết chính phủ của bà ưu tiên hướng tới việc thiết lập mối quan hệ tôn trọng với Mỹ, dù trước đó bà từng chỉ trích cuộc đột kích hôm 3/1 là hành động phi pháp nhằm chiếm đoạt tài nguyên quốc gia của Venezuela.
“Chúng tôi mời Chính phủ Mỹ hợp tác với chúng tôi trong một chương trình nghị sự hợp tác hướng tới phát triển chung, trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, nhằm củng cố sự chung sống hòa bình và bền vững giữa các cộng đồng”, bà Rodriguez tuyên bố. “Tổng thống Donald Trump, nhân dân hai nước chúng ta và toàn khu vực xứng đáng có hòa bình và đối thoại, chứ không phải chiến tranh”.
Bà Rodriguez, người đồng thời giữ chức Bộ trưởng Dầu mỏ, từ lâu được xem là nhân vật thực dụng nhất trong vòng tròn thân cận của ông Maduro. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nói rằng bà sẵn sàng làm việc với Washington.
Tuy nhiên, trên bình diện công khai, bà Rodriguez cùng nhiều quan chức Venezuela khác vẫn gọi việc Mỹ bắt giữ ông Maduro và phu nhân Cilia Flores là một vụ “bắt cóc”, đồng thời khẳng định ông Maduro vẫn là nhà lãnh đạo hợp pháp của đất nước.
Phát biểu với báo giới hôm Chủ nhật, ông Trump cảnh báo có thể ra lệnh tiến hành thêm một cuộc tấn công nữa nếu Venezuela không hợp tác với các nỗ lực của Mỹ nhằm mở cửa ngành dầu mỏ và ngăn chặn buôn bán ma túy.
Ông Trump cũng đe dọa hành động quân sự đối với Colombia và Mexico, đồng thời nhận định rằng chế độ cộng sản tại Cuba, đồng minh thân cận của Venezuela, “dường như đã sẵn sàng tự sụp đổ” mà không cần đến can thiệp quân sự của Mỹ. Đại sứ quán Colombia và Mexico tại Washington chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.
Ông Maduro dự kiến ra hầu tòa tại Mỹ hôm đầu tuần
Tuyên bố của bà Rodriguez được đưa ra ngay trước thời điểm ông Maduro dự kiến xuất hiện trước một thẩm phán liên bang tại New York vào hôm 5/1, theo giờ địa phương.
Chính quyền Trump mô tả việc bắt giữ ông Maduro là một hành động thực thi pháp luật nhằm buộc ông phải chịu trách nhiệm trước các cáo buộc hình sự được Mỹ đưa ra từ năm 2020, trong đó có cáo buộc âm mưu khủng bố ma túy.
Tuy nhiên, bản thân ông Trump cũng thừa nhận còn nhiều yếu tố khác dẫn tới quyết định này, cho rằng cuộc đột kích một phần xuất phát từ làn sóng người Venezuela di cư sang Mỹ, cũng như quyết định quốc hữu hóa các lợi ích dầu mỏ của Mỹ tại Venezuela từ nhiều thập kỷ trước.
“Chúng tôi đang lấy lại những gì họ đã đánh cắp”, ông Trump nói trên chuyên cơ Không lực Một khi trở về Washington từ Florida hôm Chủ nhật. “Giờ thì chúng tôi nắm quyền kiểm soát”.
Theo ông Trump, các công ty dầu mỏ Mỹ sẽ quay trở lại Venezuela và tái thiết ngành công nghiệp dầu khí của nước này. “Họ sẽ chi hàng tỷ USD và khai thác dầu từ lòng đất”, ông nói.
Giá dầu toàn cầu đã nhích lên trong phiên giao dịch biến động khi các nhà đầu tư cân nhắc hệ quả từ hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela, trong khi thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm.
Ông Maduro, 63 tuổi, đang đối mặt với các cáo buộc cho rằng ông đã hỗ trợ những tổ chức buôn ma túy lớn, bao gồm băng đảng Sinaloa và Tren de Aragua. Các công tố viên Mỹ cáo buộc ông chỉ đạo các tuyến đường vận chuyển cocaine, sử dụng quân đội để bảo vệ các chuyến hàng, che chở cho các tổ chức tội phạm bạo lực và sử dụng các cơ sở của phủ tổng thống để vận chuyển ma túy.
Những cáo buộc này lần đầu được đưa ra vào năm 2020 và đã được cập nhật hôm thứ Bảy để bổ sung vai trò của phu nhân ông, bà Cilia Flores – người cũng bị lực lượng Mỹ bắt giữ – với cáo buộc ra lệnh bắt cóc và sát hại đối thủ.
Ông Maduro bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm, và có thể phải mất vài tháng nữa trước khi phiên tòa chính thức được mở.
Theo Reuters
