Những lời quảng cáo kiểu “chữa khỏi hoàn toàn”, “gia truyền nhiều đời”, “thần y”, “cam kết hoàn tiền nếu không hiệu quả” đang xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, đánh trúng tâm lý muốn chữa bệnh nhanh của nhiều người. Nhưng phía sau những lời hứa hấp dẫn ấy có thể là nguy cơ đánh đổi sức khỏe, thậm chí tính mạng.
Trước thực trạng này, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (Bộ Y tế) vừa chỉ đạo các Sở Y tế tăng cường tuyên truyền, cảnh báo người dân về hoạt động quảng cáo khám, chữa bệnh và các sản phẩm y dược cổ truyền trên mạng xã hội.
Theo GS Trịnh Thị Diệu Thường, Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội và môi trường internet xuất hiện nhiều nội dung quảng cáo khám, chữa bệnh, giới thiệu phương pháp điều trị, tư vấn sức khỏe, bán thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền không đúng quy định, thổi phồng công dụng, gây hiểu nhầm cho người dân.
Đáng lo ngại, có trường hợp tổ chức khám chữa bệnh khi chưa được cấp phép hoặc người hành nghề chưa đủ điều kiện theo quy định, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người dân.
Thậm chí, nhiều quảng cáo sử dụng hình ảnh “lương y”, “thần y”, cam kết chữa khỏi bệnh hoàn toàn, quảng cáo quá mức hiệu quả điều trị, kê đơn và bán thuốc không đúng quy định.
Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; đồng thời công khai giấy phép hoạt động, danh sách người hành nghề để người dân dễ tra cứu, tránh bị lừa bởi những quảng cáo hào nhoáng trên mạng.
Tin “thầy thuốc gia truyền”, người phụ nữ phải nhập viện
Một trường hợp điển hình vừa được điều trị tại Bệnh viện E cho thấy hậu quả đáng báo động từ việc tin vào quảng cáo đông y trên mạng.
Trao đổi với VietTimes sau khi kết thúc điều trị, bà Nguyễn Thị Ch. (67 tuổi, ở Xuân Đỉnh, Hà Nội) cho biết do bị đau khớp gối kéo dài nên bà tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội và thấy quảng cáo của ông “lang Nh.”, người tự xưng là “thầy thuốc gia truyền 4 đời”.
Sau khi liên lạc qua điện thoại, ông Nh. gửi cho bà Ch. qua Zalo bản chụp chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh mang tên Nguyễn Bá Nh., cho biết đang hành nghề tại Quế Võ, Bắc Ninh.
Không dừng lại ở đó, người này còn liên tục gửi hình ảnh giấy chứng nhận, ảnh cơ sở khám chữa bệnh, thư cảm ơn của bệnh nhân, phiếu kiểm nghiệm sản phẩm và cam kết có thể chữa khỏi viêm khớp gối trong vòng 3 tháng, nếu không hiệu quả sẽ hoàn tiền.
Một người khác tự xưng là con trai của “thầy lang Nh.” cũng tham gia tư vấn, liên tục nhấn mạnh "truyền thống hành nghề gia đình" nhằm củng cố niềm tin.
Ngoài ra, người bán còn gửi cho bà Ch. hình ảnh một bài trên mạng xã hội gọi ông Nguyễn Bá Nh. là “thần y”, “học trò trung thành” của hai danh y Lê Hữu Trác và Tuệ Tĩnh, đồng thời giới thiệu có hai cơ sở hành nghề tại Sóc Sơn và Quế Võ.
Tin tưởng những lời quảng cáo này, bà Ch. đã mua 6 hộp thuốc dạng viên hoàn với giá gần 4 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khoảng một tháng sử dụng, bà càng ngày càng thấy mệt mỏi, ăn kém và đến Bệnh viện E kiểm tra. Kết quả khiến bà choáng váng khi bác sĩ yêu cầu nhập viện ngay vì men gan tăng vọt lên 514, cao gấp hàng chục lần bình thường, do ngộ độc gan.
Điều khiến bà Ch. bức xúc là khi bà phản ánh việc phải nhập viện sau khi uống thuốc, người bán ban đầu phủ nhận trách nhiệm, chỉ khi bà dọa khởi kiện, người này mới chịu hoàn tiền 4 hộp thuốc chưa sử dụng.
Trong các tin nhắn, người bán còn cho rằng “thuận mua vừa bán”, đe dọa “kiện ngược tội vu khống” và tiếp tục khẳng định “thuốc có kiểm nghiệm đàng hoàng”, “có phiếu kiểm nghiệm của Bộ Y tế”.
Đáng chú ý khi cái gọi là "Phiếu kiểm nghiệm" sản phẩm viên xương khớp mà bà Ch. nhận được lại ghi nơi cấp là Công ty CP Y dược E. ở Phú Thọ. Đây cũng chính là đơn vị sản xuất sản phẩm, chứ không phải văn bản xác nhận của cơ quan quản lý nhà nước.
Điều cần nói là cái tên “lang Nh.” từng nhiều lần bị báo chí phản ánh về việc quảng cáo sai sự thật, thậm chí còn quảng cáo chữa khỏi ung thư gan giai đoạn cuối.
Khi đó, Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội khẳng định việc hành nghề bốc thuốc, chữa bệnh của ông này chưa được Sở Y tế Hà Nội cấp phép và cơ sở đã nhiều lần bị đình chỉ hoạt động.
Bộ Y tế yêu cầu siết quảng cáo đông y sai sự thật
Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác với các quảng cáo có dấu hiệu vi phạm như cam kết chữa khỏi hoàn toàn bệnh, quảng cáo quá mức hiệu quả điều trị, sử dụng danh nghĩa lương y, bác sĩ hoặc cơ sở y tế không đúng sự thật.
Bộ Y tế cũng nhấn mạnh cần phân biệt rõ thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu với thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Với chỉ đạo của Bộ Y tế và trường hợp của bà Ch., đề nghị Bộ Y tế cần kiểm tra hoạt động quảng cáo, chất lượng sản phẩm và điều kiện hành nghề của cơ sở liên quan, tránh để thêm người bệnh trở thành nạn nhân của các loại thuốc quảng cáo tràn lan trên mạng.
