Ca phẫu thuật phức tạp trong ngoại khoa tiêu hóa
Ung thư tụy vốn được coi là một trong những “án tử” của ung thư tiêu hóa, bởi bệnh tiến triển âm thầm, khó phát hiện sớm và tỷ lệ sống thấp. Đặc biệt, khi khối u đã xâm lấn các mạch máu lớn quanh tụy, cơ hội phẫu thuật triệt căn gần như khép lại vì nguy cơ chảy máu, thiếu máu tạng và biến chứng hậu phẫu cực kỳ cao.
Thế nhưng, các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa chinh phục thành công một trong những “đỉnh cao” khó nhất của ngoại khoa tiêu hóa với việc phẫu thuật thành công ca ung thư tụy xâm lấn mạch máu cực kỳ phức tạp.
Nam bệnh nhân 55 tuổi nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, đau xuyên ra sau lưng. Kết quả chẩn đoán cho thấy khối u vùng eo tụy, thân tụy xâm lấn động mạch thân tạng - mạch máu quan trọng trong ổ bụng, cấp máu cho gan, dạ dày và lách.
Theo TS.BS Cao Mạnh Thấu, Phó trưởng khoa Ung bướu và Xạ trị, kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy khối u không chỉ xâm lấn động mạch thân tạng mà còn lan tới đầu gần động mạch gan chung và vùng hợp lưu tĩnh mạch lách, tĩnh mạch mạc treo tràng trên. Đây là thể bệnh rất phức tạp, nguy cơ cao trong phẫu thuật tụy.
Sau hội chẩn, ê-kíp quyết định sinh thiết để xác định chẩn đoán, đồng thời xây dựng phác đồ hóa trị kết hợp miễn dịch cho người bệnh. Bệnh nhân bắt đầu điều trị từ tháng 12/2025. Sau 3 chu kỳ hóa trị và 4 đợt điều trị miễn dịch, triệu chứng đau bụng giảm rõ, các chỉ điểm ung thư hạ đáng kể, thể trạng ổn định hơn.
Để chuẩn bị cho cuộc mổ, các bác sĩ thực hiện kỹ thuật nút động mạch gan chung trước phẫu thuật. Kỹ thuật này nhằm kích thích hình thành hệ tuần hoàn bàng hệ nuôi gan và dạ dày, qua đó giảm nguy cơ thiếu máu tạng sau mổ.
Sau hai tuần đánh giá lại bằng chẩn đoán hình ảnh, khả năng cấp máu của người bệnh tốt, chức năng gan ổn định và đủ điều kiện phẫu thuật.
Theo TS.BS Cao Mạnh Thấu, do khối u xâm lấn nhiều mạch máu lớn quanh tụy, ê-kíp phải tính toán kỹ để vừa cắt bỏ tối đa tổ chức ung thư, vừa xử lý các mạch máu bị xâm lấn và kiểm soát nguy cơ mất máu trong mổ.
Các bác sĩ đã thực hiện cắt lách, cắt thân đuôi tụy, cắt động mạch thân tạng và cắt đoạn tĩnh mạch cửa. Đây là những can thiệp lớn, đòi hỏi kỹ thuật cao trong phẫu thuật ung thư tiêu hóa và mạch máu.
TS.BS Cao Mạnh Thấu trao đổi với bệnh nhân sau ca đại phẫu.
“Mục tiêu quan trọng là đạt được phẫu thuật R0, tức loại bỏ hoàn toàn tổ chức ung thư ở diện cắt vi thể. Đây là yếu tố giúp cải thiện thời gian sống và chất lượng sống cho người bệnh”, TS Cao Mạnh Thấu cho biết.
Sau hơn 10 tiếng căng thẳng, ca phẫu thuật đã thành công. Đây là 1 trong 3 ca ung thư tụy xâm lấn mạch máu phức tạp được TS Thấu phẫu thuật thành công trong thời gian qua.
Theo các chuyên gia, phẫu thuật thành công ung thư tụy xâm lấn mạch máu phức tạp là bước tiến lớn của ngoại khoa gan mật tụy Việt Nam, đặc biệt trong điều trị những ca bệnh từng bị xem là không còn khả năng can thiệp triệt căn.
Bác sĩ cảnh báo những người cần tầm soát ung thư tuỵ
Theo TS Cao Mạnh Thấu, ung thư tụy thường được phát hiện muộn vì triệu chứng không điển hình. Nhiều trường hợp chỉ được chẩn đoán khi khối u đã xâm lấn cơ quan lân cận hoặc di căn.
“Ung thư tụy có tiên lượng nặng, tỷ lệ sống sau 3–5 năm vẫn còn thấp, dưới 10%. Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của hóa trị, điều trị miễn dịch, chiến lược điều trị đa mô thức cùng các tiến bộ kỹ thuật trong ngoại khoa, tiên lượng sống của người bệnh đã được cải thiện đáng kể nếu được điều trị đúng thời điểm”, TS.BS Cao Mạnh Thấu cho biết.
TS Thấu cảnh báo các trường hợp có yếu tố nguy cơ, như có tiền sử viêm tụy tái phát nhiều lần; người có thân nhân trong hai thế hệ mắc ung thư tụy; người có nang tụy, u nhú nhầy nội ống tụy hoặc bất thường ống tụy, đặc biệt là người thân trực hệ F0, F1 có tiền sử ung thư tụy, việc chủ động tầm soát định kỳ có ý nghĩa rất quan trọng trong phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.
Ngoài siêu âm thông thường, việc tầm soát cần phối hợp nhiều kỹ thuật chuyên sâu như chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ và siêu âm nội soi để nâng cao khả năng phát hiện sớm.
