Trẻ bị bạo hành nhiều nhất bởi người thân, cán bộ "né" khi nhận tin báo xâm hại

Không còn là những vụ việc cá biệt, bạo hành và xâm hại trẻ em đang hiện diện với mật độ dày đặc trong các cuộc gọi tới Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111. Báo cáo tháng 4/2026 của Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) cho thấy số vụ trẻ bị bạo lực thể chất và tinh thần tăng gần 22% so với tháng trước, với 36 trường hợp tăng thêm.

Đáng chú ý, gần 3/4 số trẻ bị bạo lực lại bị chính bố mẹ, ông bà, người thân hoặc người chăm sóc hành hạ. Những cuộc gọi cầu cứu hé lộ thực trạng đau lòng khi mái nhà, nơi lẽ ra an toàn nhất, lại trở thành nơi gieo sang chấn cho trẻ.

Riêng trong tháng 4/2026, Tổng đài 111 tiếp nhận tới 46.111 cuộc gọi, tư vấn cho 6.170 trường hợp và trực tiếp hỗ trợ, can thiệp 181 vụ liên quan đến 190 trẻ em. Trong đó, nhóm trẻ bị tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần do bạo lực chiếm cao nhất, với 101 trường hợp, tương đương gần 56%. Trẻ bị xâm hại tình dục đứng thứ hai với 19 trường hợp.

Điều ám ảnh là nhiều vụ việc diễn ra trong thời gian dài nhưng không được phát hiện sớm vì thủ phạm chính là người thân.

Trường hợp điển hình là bé gái tên N, sinh năm 2011 ở Đồng Tháp. Em gọi đến Tổng đài 111 tố bị ông nội sàm sỡ, dâm ô từ năm 2024. Đau đớn hơn, người cha chứng kiến nhưng lại bao che, thậm chí đe dọa “kiện ngược” để con gái phải đi tù. Sau khi mẹ rời đi, em không còn nơi ở an toàn, phải nhờ cơ quan chức năng hỗ trợ khẩn cấp.

Một trường hợp khác ở TP.HCM là bé gái tên P, sinh năm 2013, gửi email cầu cứu vì bị anh trai xâm hại trong nhiều năm, quay lén khi tắm, ép xem nội dung khiêu dâm và bạo lực. Cháu đã muốn tự tử, thậm chí muốn sát hại người khác bằng dao kéo. Nhưng khi em kể với mẹ, người mẹ lại không tin.

Nhiều vụ bạo hành khác cho thấy trẻ đang phải sống trong môi trường đầy đe dọa. Có em bị bà ngoại xích chân, tát vào mặt; có em bị mẹ nhốt trong nhà, bắt đi ăn xin; có em bị bố dùng dao đuổi đánh; có trẻ thường xuyên bị chửi bới, đuổi ra khỏi nhà.

Đáng lo ngại, không ít vụ việc bị xem nhẹ dưới danh nghĩa “dạy con”.

Nhiều địa phương kết luận hành vi bạo lực xuất phát từ việc trẻ ham chơi game, không nghe lời, học kém hoặc quậy phá. Sau đó, phụ huynh chỉ cần ký cam kết không tái phạm là vụ việc gần như khép lại. Không ít người lớn chưa coi việc đánh mắng, nhục mạ trẻ là hành vi bạo lực.

TP.HCM đứng đầu về số vụ bạo hành, xâm hại

Theo Bộ Y tế, TP.HCM là địa phương có nhiều vụ việc trẻ em cần hỗ trợ, can thiệp nhất trong tháng 4 với 37 trường hợp. Hà Nội đứng thứ hai với 26 vụ. Tiếp theo là Hưng Yên 10 vụ; An Giang và Bắc Ninh cùng 9 vụ.

Việc các đô thị lớn đứng đầu danh sách một phần nguyên nhân là mật độ dân cư cao, khả năng tiếp cận Tổng đài 111 tốt hơn và mức độ nhận thức về tố giác cao hơn các địa phương khác.

Tuy nhiên, sự gia tăng các vụ việc ở đô thị cũng phản ánh áp lực xã hội đang đè nặng lên trẻ em và gia đình. Mâu thuẫn hôn nhân, ly hôn, áp lực kinh tế, nghiện game, lệ thuộc mạng xã hội, thiếu kỹ năng làm cha mẹ… đang tạo ra môi trường dễ phát sinh bạo lực.

Theo bà Trần Thị Bích Loan, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, đáng lo ngại khi nhiều cán bộ địa phương từ chối nghe máy hoặc tắt máy khi Tổng đài 111 liên hệ đề nghị hỗ trợ trẻ bị xâm hại. Điển hình là vụ việc ở Thanh Hóa, khi cán bộ xã không nghe điện thoại, còn một trung tâm công tác xã hội phản hồi rằng: “Sở Y tế không giao nhiệm vụ tiếp nhận thông tin từ Tổng đài 111”.

Ngoài ra, trẻ em bị xâm hại trong gia đình thường rất khó tố giác. Các em phụ thuộc hoàn toàn vào người lớn về ăn ở, học hành, tài chính và tình cảm. Nhiều trẻ sợ bị đánh tiếp, sợ gia đình tan vỡ hoặc không ai tin mình.

Không ít người thân cũng chọn im lặng để giữ thể diện, hòa giải nội bộ hoặc bao che cho thủ phạm. Đó là lý do nhiều vụ việc chỉ được phát hiện khi hậu quả đã nghiêm trọng.

Không thể chỉ chờ trẻ tự cầu cứu

Để giảm bạo lực và xâm hại trẻ em, quan trọng nhất là phát hiện sớm và can thiệp sớm. Nhà trường, tổ dân phố, hàng xóm, y tế cơ sở cần được đào tạo để nhận diện dấu hiệu trẻ bị bạo lực, sang chấn hoặc xâm hại.

Các địa phương cũng cần quy định rõ trách nhiệm tiếp nhận, phản hồi khi Tổng đài 111 kết nối. Không thể để tình trạng cán bộ né tránh, đùn đẩy khiến trẻ tiếp tục ở trong môi trường nguy hiểm.

Cũng cần mở rộng dịch vụ hỗ trợ tâm lý cho trẻ em. Hiện nay, phần lớn trẻ bị sang chấn chưa được tiếp cận trị liệu chuyên nghiệp, trong khi hậu quả tâm thần có thể kéo dài nhiều năm.

Quan trọng hơn cả, xã hội cần thay đổi tư duy rằng trẻ em là một chủ thể có quyền, không phải tài sản của cha mẹ để “dạy thế nào cũng được”.

Bởi khi những cú tát, lời chửi rủa, sự xâm hại diễn ra ngay trong mái nhà, tổn thương để lại không chỉ là những vết bầm trên cơ thể, mà còn là nỗi sợ hãi kéo dài suốt tuổi thơ.