Sau bữa tối, anh Nguyễn Văn Việt, 38 tuổi, ở Hà Nội, vừa ngồi xem bóng đá, vừa ăn snack tráng miệng theo thói quen, bỗng gục xuống, méo miệng, nói khó, tay chân yếu dần. Người nhà hoảng hốt vội đưa anh vào Khoa cấp cứu Bệnh viện Bạch Mai.
Kết quả chẩn đoán cho thấy bệnh nhân bị tăng huyết áp kéo dài nhưng không phát hiện sớm, dẫn tới đột quỵ. Gia đình ngạc nhiên vì trước đó hoàn toàn khoẻ mạnh, lại không hút thuốc, ít uống rượu bia. Tuy nhiên anh có thói quen ăn mặn suốt nhiều năm, hàng ngày đều dùng mì ăn liền, xúc xích, đồ hộp, nước mắm đậm đặc ...
Theo bác sĩ, chế độ ăn nhiều muối, đặc biệt khi lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn, có thể góp phần làm tăng huyết áp. Nếu không được phát hiện và kiểm soát, tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn tới đột quỵ.
“Kẻ giết người thầm lặng” từ bữa ăn hàng ngày
Theo Bộ Y tế, cứ 5 người trưởng thành thì có 1 người bị tăng huyết áp – căn bệnh được coi là “kẻ giết người thầm lặng” vì thường không có biểu hiện rõ rệt, trong khi bệnh có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận, mù lòa. Trung bình cứ 3 trường hợp tử vong thì có 1 trường hợp liên quan bệnh tim mạch.
Theo WHO, muối đi vào cơ thể từ 3 nguồn chính, trong đó 70% đến từ quá trình nấu nướng và ăn uống hàng ngày; 20% từ thực phẩm chế biến sẵn và 10% có sẵn trong thực phẩm tự nhiên.
WHO khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên ăn dưới 5 gam muối/ngày, tương đương một thìa cà phê muối. Tuy nhiên, nhiều người đang ăn gần gấp đôi mức khuyến cáo.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm nhiều muối có thể làm tăng huyết áp, từ đó gây tổn hại cho hệ tim mạch. Về lâu dài, tình trạng tăng huyết áp kéo dài làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ và suy tim.
Không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch, chế độ ăn nhiều natri còn tác động tiêu cực đến não bộ. Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature cho thấy lượng natri cao trong khẩu phần ăn có liên quan đến nguy cơ gia tăng sa sút trí tuệ và các bệnh lý mạch máu não.
Bên cạnh đó, ăn mặn cũng có thể làm suy yếu hệ xương. Theo Tổ chức Sức khỏe Xương Quốc gia Mỹ, khi cơ thể phải đào thải lượng lớn natri clorua qua thận, lượng canxi trong xương cũng bị mất theo nước tiểu, làm tăng nguy cơ yếu xương và loãng xương theo thời gian.
Thực phẩm siêu chế biến đang trở thành “bẫy muối”
Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo thực phẩm siêu chế biến và đồ đóng gói sẵn đang xuất hiện ngày càng nhiều trong bữa ăn của người Việt, đặc biệt ở giới trẻ và dân văn phòng, biến nhiều người trẻ thành bệnh nhân tăng huyết áp, tim mạch và đột quỵ.
Mì ăn liền, xúc xích, giò chả, bim bim, đồ hộp, thức ăn nhanh hay thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn thường chứa rất nhiều muối để tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản.
Nguy hiểm hơn, nhiều sản phẩm không có vị quá mặn nhưng hàm lượng natri vẫn ở mức rất cao. Người ăn khó nhận biết mình đã tiêu thụ bao nhiêu muối trong ngày.
Vì thế, các chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh người tiêu dùng cần tập thói quen xem nhãn dinh dưỡng trước khi mua thực phẩm đóng gói sẵn. Nhiều sản phẩm nhìn tưởng “ăn nhẹ”, “tiện lợi” nhưng lại chứa hàm lượng natri rất cao. Chỉ vài gói snack, xúc xích hoặc mì ăn liền cũng có thể khiến lượng muối vượt ngưỡng khuyến cáo trong ngày.
Trên bao bì, người dân cần chú ý các thông tin như “natri”, “muối”, “sodium”. Sản phẩm càng nhiều natri càng làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch nếu sử dụng thường xuyên. Việc đọc nhãn dinh dưỡng trước khi mua thực phẩm được xem là một trong những biện pháp quan trọng giúp kiểm soát lượng muối đưa vào cơ thể mỗi ngày.
Bên cạnh đó, mỗi gia đình cần thực hiện nguyên tắc “Cho bớt muối - Chấm nhẹ tay - Giảm ngay đồ mặn” để bảo vệ sức khỏe.
Khi nấu ăn nên giảm dần lượng muối và gia vị mặn cho đến khi giảm một nửa. Nếm thức ăn trước khi thêm nước mắm hoặc muối. Tăng sử dụng các gia vị tự nhiên như tiêu, chanh, ớt để món ăn vẫn hấp dẫn mà không cần quá mặn.
Người dân cũng nên hạn chế rưới nước kho, nước sốt lên cơm và giảm ăn mì tôm, xúc xích, bim bim, đồ hộp nhiều lần trong tuần.
Theo chuyên gia, giảm một nửa lượng muối ăn hàng ngày có thể giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp, đột quỵ và nhiều bệnh tim mạch nguy hiểm. Chỉ cần thay đổi vài thói quen nhỏ trong ăn uống hôm nay cũng có thể cứu chính mình khỏi những biến chứng nặng nề trong tương lai.
