Bộ Quốc phòng Belarus đã ký một hợp đồng mới với Almaz-Antey – nhà sản xuất thiết bị phòng không hàng đầu của Nga – nhằm bảo dưỡng và sửa chữa các hệ thống phòng không của Lực lượng Vũ trang Belarus tại một trung tâm mới được thành lập trong nước.
Theo thông báo của bộ này về thỏa thuận: “Trung tâm dịch vụ sửa chữa phòng không, được thành lập trong năm nay tại Cộng hòa Belarus, sẽ bắt đầu bảo dưỡng và sửa chữa các trang bị phòng không thuộc sở hữu của Minsk trong những tháng tới, với sự hợp tác của các công ty Nga. Văn bản tương ứng đã được ký kết gần đây giữa các đại diện được ủy quyền của Tập đoàn Phòng không Almaz-Antey JSC của Nga và Bộ Quốc phòng Belarus”.
Động thái này phản ánh một phần xu hướng rộng hơn trong việc hội nhập các lĩnh vực quốc phòng của hai quốc gia hậu Xô Viết, trong bối cảnh Nga trong năm năm qua đã nỗ lực đáng kể nhằm củng cố năng lực phòng thủ cho nước láng giềng và đối tác chiến lược then chốt của mình.
Sau khi căng thẳng giữa Belarus và các quốc gia NATO gia tăng vào cuối năm 2020, Belarus đã nổi lên như một trong những khách hàng hàng đầu của Nga trong lĩnh vực trang bị phòng không, đồng thời mua sắm nhiều tiểu đoàn hệ thống phòng không tầm xa S-400.
Các hệ thống này còn được bổ sung bởi việc triển khai trực tiếp các tổ hợp S-400 của Lực lượng Hàng không – Vũ trụ Nga trên lãnh thổ Belarus, cùng với tiêm kích chiếm ưu thế trên không Su-35S và nhiều khí tài tác chiến đường không có giá trị cao khác.
Không quân Belarus được cho là đã tiếp nhận tiểu đoàn S-400 đầu tiên vào năm 2022, và tiểu đoàn thứ hai vào tháng 5/2023. Khi đó, người đứng đầu Không quân và Lực lượng Phòng không Belarus, Thiếu tướng Andrey Lukyanovich, cho biết các quân nhân vận hành tiểu đoàn đã được huấn luyện và rèn luyện kỹ năng tại trường bắn Kapustin Yar ở Nga, và sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu khi cần thiết.
Trước đó, mạng lưới phòng không của Belarus chủ yếu dựa vào bảy tiểu đoàn hệ thống S-300PS tầm trung do Liên Xô chế tạo.
Các hệ thống S-400 của Belarus đã nhiều lần được triển khai trong các cuộc diễn tập chung với lực lượng Nga, bao gồm vào tháng 5/2022 và gần đây nhất là tháng 9/2025 trong khuôn khổ cuộc tập trận chiến lược liên hợp Zapad 2025. Năng lực của tổ hợp này trong việc đối phó với máy bay tàng hình được đặc biệt coi trọng, trong bối cảnh các nước NATO tiếp tục mở rộng triển khai tiêm kích F-35 tại Đông Âu.
Ba Lan dự kiến sẽ đưa F-35 vào biên chế trước cuối thập kỷ này và đang tìm cách sở hữu năng lực tấn công hạt nhân cho các máy bay này thông qua một thỏa thuận chia sẻ hạt nhân mới với Mỹ.
S-400 lần đầu được thử nghiệm trong chiến đấu vào tháng 2/2022 và theo đánh giá của các nguồn tin cả ở Nga lẫn phương Tây, hệ thống này đã chứng minh hiệu quả cao tại chiến trường Ukraine.
Tổ hợp cũng lần đầu tham chiến trong biên chế của một khách hàng xuất khẩu khi đóng vai trò trung tâm trong chiến dịch không quân của Ấn Độ chống lại Pakistan vào tháng 5, và được nhiều nhân vật trong giới chính trị – quân sự Ấn Độ ghi nhận là đã góp phần then chốt vào việc vô hiệu hóa nhiều mục tiêu có giá trị cao.
Kể từ khi được đưa vào trang bị năm 2007, S-400 liên tục được hiện đại hóa theo từng giai đoạn, với cột mốc quan trọng là việc tích hợp tên lửa phòng không tầm xa 40N6 vào khoảng năm 2018.
Tên lửa này có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên tới 400 km, đánh trúng các mục tiêu vượt quá đường cong của Trái Đất nhờ sử dụng dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ các radar mặt đất triển khai tiền phương hoặc từ radar trên không, chẳng hạn như các hệ thống cảnh báo sớm và chỉ huy trên không A-50U.
Quỹ đạo hai pha của tên lửa bắt đầu bằng việc leo lên độ cao gần 30.000 mét, sau đó lao xuống theo dữ liệu chỉ thị để đánh trúng mục tiêu bay ở độ cao từ 30.000 mét cho tới chỉ 5 mét so với mặt đất.
Tên lửa này đã được thử nghiệm thành công trong thực chiến nhằm vào các mục tiêu của Ukraine và Pakistan, đồng thời cho phép Không quân Belarus có khả năng tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ NATO, bao gồm cả không phận các quốc gia Baltic và sâu bên trong lãnh thổ Ba Lan.
Theo MW
