Người Trung Quốc, một lần nữa, đã tạo nên dấu ấn mạnh mẽ trên thị trường toàn cầu. Theo dữ liệu mới nhất của World Gold Council (Hiệp hội Vàng Thế giới), trong năm 2025, các hộ gia đình Trung Quốc đã mua khoảng 432 tấn vàng miếng và vàng nhẫn, tăng mạnh 28% so với năm trước, chiếm gần 1/3 nhu cầu vàng vật chất toàn cầu.
Dù giá vàng và bạc gần đây lên xuống được ví như "tàu lượn siêu tốc", nhiệt huyết của các gia đình Trung Quốc đối với vàng vẫn không giảm. Lý do rất đơn giản: nhà đất không còn hấp dẫn, thị trường chứng khoán quá bất ổn, lãi suất gửi tiết kiệm quá thấp, tài sản an toàn thật sự hiện nay không còn nhiều.
“Lương giảm, thế giới ngày càng rối ren hơn”
“Một mặt thu nhập giảm, mặt khác tình hình thế giới ngày càng bất ổn”, một giáo viên trung học đã thẳng thắn chia sẻ khi được phỏng vấn. “Nhưng tôi vẫn tin vào vàng, ít nhất nó là một tài sản trú ẩn đáng tin cậy”.
Điều này không phải là cá biệt, mà là thực trạng của rất nhiều gia đình hiện nay. Không còn sự lựa chọn, chỉ còn cách mua vàng? Những khó khăn thực tế của các gia đình Trung Quốc.
Đối với không ít gia đình Trung Quốc, việc bảo toàn giá trị tài sản giờ đây đang trở nên ngày càng khó khăn hơn khi mà thị trường bất động sản vẫn rất ảm đạm; thị trường chứng khoán có biến động lớn và cảm xúc cực kỳ thất thường; lãi suất gửi tiết kiệm ngân hàng đã duy trì ở mức thấp trong suốt thời gian dài.
Vì vậy, từ nhóm phụ nữ trung niên được gọi là "nhà đầu tư bà dì", cho đến ngày càng nhiều người trẻ mới đi làm, việc mua vàng đang trở thành hành vi phổ biến trong toàn xã hội.
Các nhà đầu tư Trung Quốc, đang "đẩy" thị trường kim loại toàn cầu tăng trưởng mạnh. Tờ Wall Street Journal thẳng thắn chỉ ra: Các nhà đầu tư Trung Quốc bình thường là một trong những động lực quan trọng giúp giá vàng và bạc liên tục thiết lập mức cao kỷ lục. Dù là vàng hay bạc, lượng mua của Trung Quốc đã chiếm khoảng một phần ba nhu cầu toàn cầu. Tuy nhiên, vấn đề cũng đi kèm - giá tăng nhanh thì cũng giảm mạnh.
Mua vàng dễ dàng như gọi đồ ăn
Tại Trung Quốc, việc mua vàng đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết: qua các nền tảng WeChat, Alipay, chỉ với vài thao tác online là có thể mua vàng ETF qua các quỹ (vàng ETF là một cách đầu tư vào vàng mà không cần sở hữu vàng vật chất, giúp các nhà đầu tư dễ dàng tham gia thị trường vàng mà không phải lo ngại về các vấn đề liên quan đến lưu trữ hoặc bảo vệ tài sản).
Khối lượng giao dịch vàng kỳ hạn tại Sở Giao dịch Hàng hóa Thượng Hải đã lập kỷ lục mới. Thị trường vàng bạc offline cũng vô cùng sôi động: vàng miếng, "vàng hạt" 1 gram, đồ trang sức vàng đều đang cháy hàng.
Điều đáng chú ý là giá vàng bạc trong nước Trung Quốc thường xuyên cao hơn so với giá chuẩn quốc tế, điều này chứng tỏ một điều: Không phải là không dám mua, mà là không có đủ để mua.
Vào đầu năm nay, trong bối cảnh đồng USD yếu đi, lãi suất trái phiếu thấp và các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng, giá kim loại quý đã tăng vọt. Tuy nhiên, vào ngày 30/1, một thông tin về chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ mới đã khiến đồng đô-la bật tăng - giá vàng bạc đã chứng kiến cú giảm mạnh chưa từng có trong lịch sử, nhiệt độ thị trường tụt dốc nhanh chóng.
Các nhà phân tích tại Capital Economics nhận xét: “Điều này giống như một cơn sốt đầu tư mang tính đầu cơ”.
Trên các nền tảng xã hội của Trung Quốc, rất nhiều người phàn nàn: “Vừa vào thì đã bị cắt lỗ”, “Giá lên xuống liên tục, giống như bị thu hoạch lúa non”… Thậm chí, một số ngân hàng đã bắt đầu thắt chặt yêu cầu ký quỹ và hạn chế vay tiền để đầu tư vào kim loại quý.
Khi giá giảm, liệu sẽ không ai mua nữa? Không hẳn vậy. Tại chợ trang sức Tianya (Thiên Nhã) ở Bắc Kinh, lượng khách gần đây lại tăng lên. Nhiều người tiêu dùng chọn “thử đáy” khi giá giảm, dĩ nhiên cũng có người vẫn giữ thái độ lặng lẽ quan sát chờ xem. Một nhân viên bán hàng tiết lộ: “Hiện tại, tâm lý có phần thận trọng, nhưng không quá bi quan”.
Thị trường vàng trở nên hỗn loạn, đầy rủi ro
Mới đây, một chiếc dây chuyền vàng 24K của thương hiệu vàng đủ tuổi nổi tiếng Chu Sinh Sinh (Chow Sang Sang) bị phát hiện bị xước ngay trong ngày đầu đeo và xuất hiện các vết trắng. Sau khi kiểm tra, phát hiện chiếc dây chuyền này, mặc dù ghi là vàng 24K, nhưng hàm lượng vàng ở các điểm khác nhau có sự chênh lệch rất lớn, điểm cao nhất có thể đạt 99,99%, đủ tiêu chuẩn vàng 24K, trong khi điểm thấp nhất chỉ đạt 64,37%, chênh lệch lên tới 35,62%.
Kết quả kiểm định còn cho thấy, chiếc dây chuyền chứa nhiều kim loại khác như sắt, bạc, paladi... rõ ràng không đáp ứng yêu cầu độ tinh khiết của trang sức vàng 24K. Mặc dù thương hiệu đã đồng ý hoàn tiền, nhưng thương hiệu Zhou Sheng Sheng, vốn có thâm niên lâu năm, nổi tiếng trong ngành trang sức vàng, cũng gặp phải vấn đề này, huống chi các thương hiệu khác.
Từ đầu năm 2024, thị trường vàng đã phát sinh nhiều vụ làm giả vàng, trở thành một chuỗi ngành công nghiệp hoàn chỉnh. Từ việc pha trộn kim loại rẻ tiền vào vàng, như vàng bao tungsten, vàng bao bạc, với ngoại hình và mật độ gần giống vàng thật, nhưng khó nhận biết bằng mắt thường hoặc qua thử lửa, cho đến các vụ làm giả tài liệu và chứng chỉ.
Ví dụ, hiện nay chỉ với 5 NDT, qua mạng có thể "đặt làm" chứng chỉ giả mạo với các dấu hiệu của cơ quan uy tín, mà không cần gửi mẫu. Mặc dù tên của cơ quan kiểm tra trên chứng chỉ có vẻ hợp pháp, nhưng thực tế đó là tổ chức bất hợp pháp chưa đăng ký với các cơ quan hữu trách. Khi người tiêu dùng nhận được sản phẩm và phát hiện bị lừa, cửa hàng đã đóng cửa, mọi thứ đã biến mất.
Từ đầu năm 2025, Hiệp hội Người tiêu dùng Trung Quốc đã nhiều lần thông báo sự gia tăng tranh chấp trong tiêu thụ vàng. Trong ba tháng qua, các khiếu nại về "vàng giả" trên nền tảng khiếu nại "Black Cat" đã gần 4.000 trường hợp.
Cơ quan Quản lý Thị trường Thượng Hải đã tiến hành một cuộc kiểm tra giám sát đặc biệt vào tháng 10/2025, kiểm tra 56 doanh nghiệp bán 51 thương hiệu và 60 lô sản phẩm trên các nền tảng bán hàng trực tuyến và các cửa hàng trực tiếp. Kết quả kiểm tra cho thấy có 22 lô sản phẩm không đạt yêu cầu, tỷ lệ không đạt là 36,7%. Trong đó, 5 lô sản phẩm bán trên các nền tảng livestream đều không đạt yêu cầu, cho thấy chất lượng của các sản phẩm bán qua kênh bán hàng trực tuyến đang gặp vấn đề nghiêm trọng.
Mới nhất, Jieworui (JWR), một nền tảng giao dịch vàng lớn tại thành phố Thâm Quyến ở miền Nam nước này bất ngờ sụp đổ đã gây chấn động Trung Quốc, khiến hàng chục nghìn nhà đầu tư cá nhân chịu tổng thiệt hại lên tới hơn 10 tỷ NDT (khoảng 1,4 tỷ USD).
Xuất hiện xu hướng chuyển sang mua trữ bạc
Một bộ phận khác thì chuyển hướng sang bạc, hy vọng có thể mua với chi phí thấp hơn nhưng vẫn có thể thu được lợi nhuận cao hơn. Trước tình hình giá bạc giảm gần đây, ông Giả Bội, một nhà đầu tư người Hà Nam, chia sẻ rất thẳng thắn: “Tôi đã bắt đầu tích trữ bạc rồi, dù giá có giảm thêm, tôi vẫn có thể chịu đựng được”.
Tóm lại, khi nhà đất không còn mang lại lợi nhuận ổn định, chứng khoán quá khó đoán, lãi suất không đủ thắng lại lạm phát, vàng bạc đang dần trở thành “kho dự trữ tâm lý” của các gia đình Trung Quốc.
Theo Wforum, 36Kr
