Cuộc điện đàm kéo dài một giờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 20/5 đã phơi bày sự khác biệt ngày càng rõ giữa Washington và Tel Aviv về hướng đi tiếp theo của cuộc chiến với Iran, theo các nguồn tin Mỹ và Israel.
Theo một quan chức Mỹ tiết lộ với CNN, đây không phải lần đầu hai nhà lãnh đạo trao đổi căng thẳng trong những ngày gần đây. Trong cuộc gọi hôm 19/5, ông Trump từng thông báo với ông Netanyahu rằng Washington nhiều khả năng sẽ xúc tiến một loạt đòn tấn công mới nhằm vào Iran ngay trong tuần này. Chiến dịch đó, theo các nguồn tin trước đó của CNN, thậm chí đã được chuẩn bị với tên gọi mới: “Operation Sledgehammer” (Chiến dịch Búa Tạ).
Tuy nhiên, chỉ khoảng một ngày sau cuộc điện đàm đầu tiên, ông Trump bất ngờ tuyên bố hoãn các cuộc không kích dự kiến diễn ra hôm 20/5 theo đề nghị từ các đồng minh vùng Vịnh như Qatar, Arab Saudi và UAE.
Theo giới chức Mỹ và một nguồn thạo tin khu vực, các nước vùng Vịnh thời gian qua đã liên tục phối hợp với Nhà Trắng cùng các nhà trung gian Pakistan nhằm xây dựng khuôn khổ cho vòng đàm phán ngoại giao mới với Tehran.
“Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối cùng của vấn đề Iran. Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 21/8.
“Tôi nghĩ hoặc sẽ có một thỏa thuận, hoặc chúng tôi sẽ phải làm vài thứ khá khó chịu. Nhưng hy vọng điều đó sẽ không xảy ra”, ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, chính tiến trình đàm phán này lại khiến Thủ tướng Netanyahu ngày càng sốt ruột.
Theo các quan chức Mỹ và nguồn tin Israel, nhà lãnh đạo Israel từ lâu đã thúc ép Washington theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn hơn với Tehran. Ông Netanyahu cho rằng việc trì hoãn hành động quân sự chỉ giúp Iran kéo dài thời gian và củng cố vị thế.
Trong cuộc điện đàm hôm 19/5, ông Netanyahu đã bày tỏ thẳng sự thất vọng với ông Trump, cho rằng quyết định hoãn không kích là “một sai lầm” và thúc giục Mỹ tiếp tục chiến dịch như kế hoạch ban đầu.
Nguồn tin Israel cho biết trong suốt cuộc trao đổi kéo dài khoảng một giờ, ông Netanyahu liên tục gây sức ép yêu cầu Washington nối lại hành động quân sự.
“Mâu thuẫn quan điểm hiện rất rõ ràng. Ông Trump muốn xem liệu còn cơ hội đạt được thỏa thuận hay không, còn ông Netanyahu thì chờ đợi điều hoàn toàn khác”, một quan chức Israel nhận định.
Axios là hãng đầu tiên đưa tin về cuộc điện đàm đầy căng thẳng này.
Theo một nguồn tin Israel khác, sự lo ngại không chỉ dừng ở ông Netanyahu mà còn lan rộng trong giới chức cấp cao Israel. Nội bộ chính phủ Israel hiện tồn tại mong muốn rất mạnh về việc tái khởi động chiến dịch quân sự chống Iran, đồng thời ngày càng mất kiên nhẫn với điều mà họ cho là Tehran đang “câu giờ ngoại giao”.
Dù vậy, sự bực bội của ông Netanyahu với cách tiếp cận của Mỹ – đặc biệt là việc ông Trump nhiều lần đe dọa rồi lại tạm dừng hành động quân sự – không phải điều mới.
Các nguồn tin thân cận với các cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo cho biết Washington từng nhiều lần thừa nhận Mỹ và Israel đang theo đuổi những mục tiêu không hoàn toàn giống nhau trong cuộc chiến hiện nay.
Khi được hỏi ông đã nói gì với Thủ tướng Israel trong cuộc gọi tối hôm trước, ông Trump hôm 20/5 tỏ rõ lập trường cứng rắn.
“Ông ấy sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn ông ấy làm”, Tổng thống Mỹ tuyên bố.
Dù ông Netanyahu tiếp tục gây sức ép yêu cầu trở lại trạng thái chiến đấu, ông Trump hiện vẫn ưu tiên cơ hội ngoại giao.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định tình hình với Iran đang “ở ngay ranh giới quyết định” và cho rằng đáng để cho ngoại giao thêm vài ngày nếu điều đó có thể cứu được sinh mạng con người.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran hôm 20/5 cũng xác nhận Tehran và Washington vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp thông qua Pakistan.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ những bất đồng cốt lõi giữa hai bên đã được thu hẹp đến đâu.
Theo một nguồn tin khu vực, Iran vẫn chưa từ bỏ các yêu cầu chủ chốt của mình, trong khi những vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân và tài sản bị phong tỏa của Tehran vẫn chưa được giải quyết tính đến đầu tuần này.
Dẫu vậy, ông Trump tiếp tục nhấn mạnh rằng lựa chọn quân sự vẫn luôn nằm trên bàn.
“Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời phù hợp, mọi thứ sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đều đã sẵn sàng”, ông Trump cảnh báo.
Theo Axios, CNN
