Nghị định gồm 8 chương, 117 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/7.
Theo quy định mới, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân sẽ bị phạt từ 20-30 triệu đồng (hiện nay là 7,5 triệu đồng).
Mức phạt này cũng áp dụng đối với các hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy tệ nạn xã hội, mại dâm, mua bán người; phát tán nội dung dâm ô, đồi trụy; phá hoại thuần phong mỹ tục, đạo đức xã hội hoặc ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị xử phạt khi đăng tải nội dung mô tả tỉ mỉ hành vi chém giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn; chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm khi chưa được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc tịch thu.
Nghị định cũng quy định xử phạt đối với hành vi quảng cáo, tuyên truyền hàng hóa, dịch vụ bị cấm; cung cấp, chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam không thể hiện hoặc thể hiện sai chủ quyền quốc gia; chia sẻ đường dẫn đến các nội dung bị cấm trên mạng.
Đáng chú ý, hành vi lợi dụng mạng xã hội để sản xuất nội dung dưới hình thức phóng sự, điều tra, phỏng vấn báo chí cũng thuộc diện bị xử phạt.
Đối với các cơ quan báo chí, nghị định yêu cầu phải thực hiện thông báo khi thiết lập tài khoản, trang cộng đồng, kênh nội dung hoặc nhóm cộng đồng trên mạng xã hội trong và ngoài nước theo đúng quy định.
Chủ tài khoản, chủ kênh nội dung, chủ trang cộng đồng hoặc quản trị viên nhóm cộng đồng sẽ bị xử phạt nếu không thực hiện ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật, thông tin ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc thông tin ảnh hưởng đến trẻ em khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.
Với các hành vi nghiêm trọng hơn gồm: cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử giới tính hoặc chủng tộc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt được nâng lên từ 30-50 triệu đồng.
Các hành vi tiết lộ bí mật Nhà nước, bí mật đời tư cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan Nhà nước, người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự cũng bị áp dụng khung xử phạt này.
Bên cạnh phạt tiền, nghị định còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn hoặc nội dung vi phạm pháp luật.
Đối với các hành vi thuộc khung phạt 30-50 triệu đồng, cơ quan chức năng có thể áp dụng thêm biện pháp buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung vi phạm.
So với Nghị định 15/2020 đang được áp dụng, quy định mới cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong việc phân loại và siết chặt trách nhiệm đối với hành vi vi phạm trên mạng xã hội.
Trước đây, các hành vi tương tự thường bị xử phạt trong khung 10-20 triệu đồng. Với cá nhân, mức phạt bằng một nửa, tương ứng 5-10 triệu đồng, nên thực tế mức trung bình thường áp dụng khoảng 7,5 triệu đồng.
