Chỉ bốn ngày sau khi Bắc Kinh tiếp đón long trọng Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp tục trải thảm đỏ đón một vị khách đặc biệt khác: Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Chiếc chuyên cơ chở ông Putin hạ cánh xuống Bắc Kinh tối 19/5, mở đầu chuyến thăm được Moscow mô tả là nhằm “đưa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Nga - Trung lên tầm cao mới”. Đây cũng là lần thứ 25 nhà lãnh đạo Nga tới Trung Quốc – con số cho thấy mức độ gắn bó đặc biệt giữa hai cường quốc đang ngày càng xích lại gần nhau trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu biến động mạnh.
Khác với không khí dè chừng trong chuyến công du của ông Trump tuần trước, lần xuất hiện của ông Putin tại Bắc Kinh mang màu sắc của một cuộc tái ngộ giữa các đồng minh chiến lược lâu năm. Tại sân bay, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trực tiếp ra đón, bắt tay thân mật với nhà lãnh đạo Nga trên thảm đỏ giữa hàng danh dự quân đội và tiếng hô “hoan nghênh” của các thanh niên cầm cờ hai nước.
Theo lịch trình, ông Putin sẽ nghỉ tại Nhà khách quốc gia Điếu Ngư Đài – nơi Bắc Kinh thường dùng để tiếp đón những nguyên thủ được coi là đối tác quan trọng nhất. Sáng 20/5, ông sẽ dự lễ đón chính thức tại quảng trường Thiên An Môn trước khi hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Hai nhà lãnh đạo còn có một buổi trà đàm riêng, hình thức thường được dùng cho những cuộc trao đổi dài và ít nghi thức hơn.
Sự khác biệt trong cách Trung Quốc tiếp đón ông Putin so với ông Trump lập tức thu hút chú ý của giới quan sát. Trong khi ông Trump được Phó Chủ tịch nước Hàn Chính đón và nghỉ tại khách sạn Four Seasons (Bốn Mùa) gần Đại sứ quán Mỹ, ông Putin lại được bố trí ở Điếu Ngư Đài – biểu tượng ngoại giao lâu đời của Bắc Kinh.
Một số nhà phân tích cho rằng điều này phản ánh rõ trạng thái quan hệ giữa Trung Quốc với hai cường quốc. Với Washington, Bắc Kinh vẫn phải tìm cách xây dựng lòng tin giữa lúc căng thẳng thương mại, công nghệ và địa chính trị chưa hạ nhiệt. Còn với Moscow, giới lãnh đạo Trung Quốc dường như muốn phát đi tín hiệu rằng quan hệ song phương đã vượt qua giai đoạn “thăm dò”, chuyển sang mức độ tin cậy chiến lược sâu sắc hơn.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov trước chuyến đi gọi quan hệ Nga - Trung là “mối quan hệ đối tác chiến lược đặc quyền”. Ông cho biết Moscow đặt “kỳ vọng rất lớn” vào chuyến công du lần này.
Thời điểm ông Putin tới Bắc Kinh cũng mang ý nghĩa biểu tượng khi trùng với dịp kỷ niệm 25 năm Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác Nga - Trung – văn kiện được xem là nền móng cho mối quan hệ hiện nay giữa hai nước.
Trong thông điệp video phát trước giờ lên đường, ông Putin gọi ông Tập là “người bạn lâu năm”, đồng thời khẳng định quan hệ Moscow - Bắc Kinh đã đạt tới “mức độ chưa từng có tiền lệ”.
“Quan hệ hữu nghị của chúng tôi không nhằm chống lại bất kỳ ai”, ông Putin nhấn mạnh, cho rằng nền tảng của mối quan hệ này là “sự tin cậy và thấu hiểu lẫn nhau”, cũng như việc hai bên ủng hộ các “lợi ích cốt lõi” của nhau, bao gồm chủ quyền và sự toàn vẹn quốc gia.
Theo giới quan sát Trung Quốc, chuyến thăm lần này không chỉ xoay quanh thương mại hay năng lượng. Trong bối cảnh Nga tiếp tục chịu sức ép từ phương Tây còn Trung Quốc đối mặt cạnh tranh chiến lược với Mỹ, Bắc Kinh và Moscow đều muốn thể hiện rằng họ vẫn duy trì được một trục hợp tác ổn định.
Ông Putin gần đây cũng nhiều lần xuất hiện tại Trung Quốc. Tháng 9 năm ngoái, ông dự hội nghị Tổ chức Hợp tác Thượng Hải ở Thiên Tân, sau đó tới Bắc Kinh xem lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến II và hội đàm với ông Tập.
Điện Kremlin bác bỏ suy đoán cho rằng chuyến thăm của ông Putin được sắp xếp để “đối trọng” với chuyến công du của ông Trump. Trợ lý đối ngoại Điện Kremlin Yuri Ushakov nói lịch trình chuyến đi đã được hai bên thống nhất từ đầu tháng 2 và “không có bất kỳ sự liên hệ nào” với các hoạt động ngoại giao Mỹ - Trung gần đây.
Theo SCMP
