Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiếp đón Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh trong hôm 20/5, thảo luận nhiều vấn đề quan trọng.
Chuyến thăm Bắc Kinh của ông Putin diễn ra chỉ vài ngày sau chuyến công du được theo dõi sát sao của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới thủ đô Trung Quốc. Hai hội nghị thượng đỉnh liên tiếp này cho thấy mức độ tin cậy rất cao giữa Bắc Kinh và Moscow, đồng thời phản ánh khả năng của Trung Quốc trong việc duy trì quan hệ với cả hai cường quốc lớn.
Dưới đây là những điểm đáng chú ý nhất từ cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo hôm thứ Tư.
Thể hiện sự đoàn kết giữa bối cảnh hỗn loạn toàn cầu
Ông Tập và ông Putin tìm cách phát đi thông điệp thống nhất trước thế giới.
Trong tuyên bố chung bằng tiếng Nga, Bắc Kinh và Moscow cùng bày tỏ lo ngại trước các hành động đơn phương cản trở hoạt động vận tải quốc tế và đe dọa tính toàn vẹn của chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như thương mại hàng hải nói chung.
Hai bên cho rằng các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã làm suy giảm ổn định ở Trung Đông, đồng thời cam kết ủng hộ một lệnh ngừng bắn bền vững tại Dải Gaza.
Trung Quốc và Nga cũng tuyên bố phản đối việc cô lập về chính trị đối ngoại và các biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm vào Triều Tiên, đồng thời công khai bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” trước việc Nhật Bản tăng tốc tái vũ trang.
Hai nhà lãnh đạo cũng phản đối sự can thiệp của “các thế lực bên ngoài” vào công việc nội bộ của các quốc gia Mỹ Latin và Caribe “dưới bất kỳ cái cớ nào”.
Ngoài ra, Bắc Kinh và Moscow còn bày tỏ “quan ngại về việc Mỹ và các đồng minh quân sự hóa các khu vực vĩ độ cao” ở Bắc Cực.
Một “thế giới đa trung tâm”
Ông Tập cảnh báo nguy cơ thế giới quay trở lại “luật rừng” trong quan hệ quốc tế, nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy phối hợp chiến lược “kề vai sát cánh” với Nga.
Hai nước cũng gia hạn hiệp ước hữu nghị song phương.
Trong khi đó, ông Putin mô tả quan hệ Nga - Trung đang ở “mức độ chưa từng có tiền lệ”.
“Hợp tác đối ngoại giữa chúng ta là một trong những nhân tố ổn định chủ chốt trên trường quốc tế. Một quá trình phức tạp nhằm hình thành thế giới đa trung tâm dựa trên sự cân bằng lợi ích của tất cả các bên tham gia đang diễn ra”, ông Putin nói, theo tuyên bố từ Điện Kremlin.
Không gian, hổ Siberia và đồng nhân dân tệ
Nga và Trung Quốc nhất trí tăng cường hợp tác trong dự án Trạm nghiên cứu Mặt Trăng quốc tế, lĩnh vực định vị vệ tinh và bảo đảm khả năng tương thích giữa hệ thống định vị Glonass của Nga với BeiDou của Trung Quốc.
Hai nước cũng đồng ý thúc đẩy thanh toán bằng đồng nội tệ và bảo đảm an ninh cho cơ sở hạ tầng năng lượng.
Trong bản tuyên bố chung dài nhiều trang, Bắc Kinh và Moscow cam kết hợp tác trong hàng loạt lĩnh vực, từ thực thi pháp luật, chống rửa tiền, bảo tồn di sản Thế chiến II cho tới khai thác khoáng sản, đóng tàu, hạ tầng xuyên biên giới và bảo tồn loài hổ Amur.
Hai nhà lãnh đạo cũng công bố khởi động “Những năm giáo dục Trung Quốc - Nga”.
Đường ống “Sức mạnh Siberia 2”
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga và Trung Quốc đã đạt được đồng thuận về các thông số chủ chốt của dự án đường ống khí đốt Sức mạnh Siberia 2, bao gồm cả tuyến đường và việc xây dựng.
Tuy nhiên, ông nói các chi tiết vẫn đang được thảo luận và hiện chưa có mốc thời gian cụ thể, theo hãng tin RT của Nga.
Được đề xuất lần đầu từ năm 2006, dự án này dự kiến vận chuyển thêm 50 tỷ m3 khí đốt mỗi năm từ các mỏ ở Bắc Cực và Siberia của Nga sang Trung Quốc thông qua Mông Cổ – quy mô tương đương công suất thiết kế hàng năm của đường ống Nord Stream 2 hiện đã bị hư hại.
Trong phát biểu mở đầu cuộc gặp với ông Tập vào buổi sáng, ông Putin ca ngợi vai trò của Nga như “nhà cung cấp tài nguyên đáng tin cậy”, còn Trung Quốc là “người tiêu dùng có trách nhiệm”, trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng do chiến tranh với Iran và việc eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Các chuyến thăm tương lai
Ông Putin đã mời ông Tập thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Moscow vào năm tới.
Nhà lãnh đạo Nga cũng xác nhận sẽ tham dự hội nghị APEC tại thành phố Thâm Quyến của Trung Quốc vào tháng 11.
Ông Trump tuần trước cũng nói rằng ông có thể tham dự hội nghị này.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với báo Izvestia rằng cuộc gặp giữa ông Putin và ông Trump bên lề hội nghị ở Thâm Quyến là “về mặt lý thuyết hoàn toàn có thể xảy ra”.
Quan hệ quốc phòng gần gũi hơn
Bắc Kinh và Moscow cam kết tăng cường quan hệ quân sự song phương, củng cố lòng tin trong lĩnh vực quốc phòng và cải thiện các cơ chế hợp tác.
Hai bên cũng nhất trí mở rộng các cuộc tập trận chung cũng như tuần tra trên không và trên biển, theo tuyên bố về việc thúc đẩy quan hệ đối tác toàn diện do Điện Kremlin công bố.
Ngoài ra, hai nước tái khẳng định ý định phát triển hợp tác trong ứng dụng quân sự của trí tuệ nhân tạo ở cả cấp song phương lẫn đa phương.
Gia hạn chính sách miễn thị thực
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết Bắc Kinh quyết định gia hạn chính sách miễn thị thực cho công dân Nga tới hết năm 2027.
Trong khi đó, ông Peskov nói với hãng Tass rằng Nga cũng sẽ kéo dài chính sách miễn thị thực cho công dân Trung Quốc.
Việc gia hạn áp dụng với khách nhập cảnh vì mục đích du lịch, công tác, kinh doanh và giao lưu.
Năm ngoái, hơn 2 triệu người Nga đã tới Trung Quốc, trong khi khoảng 1 triệu công dân Trung Quốc sang Nga.
Hàng loạt thỏa thuận được ký kết
Điện Kremlin cho biết hai bên sẽ ký khoảng 40 văn kiện trong chuyến thăm của ông Putin, trải rộng từ thương mại, năng lượng tới văn hóa và giao lưu nhân dân.
Tháp tùng ông Putin có Giám đốc điều hành Rosneft Igor Sechin, Giám đốc Gazprom Alexei Miller, tỷ phú nhôm Oleg Deripaska cùng lãnh đạo ngân hàng phát triển quốc gia VEB, tập đoàn hạt nhân Rosatom và cơ quan vũ trụ Roscosmos.
Giám đốc Sberbank German Gref, Giám đốc VTB Andrei Kostin và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina cũng nằm trong phái đoàn, cùng với 5 phó thủ tướng và 8 bộ trưởng.
Quỹ đầu tư quốc gia Nga RDIF thông báo ba dự án lớn với đối tác Trung Quốc, tập trung vào phát triển cụm công nghiệp không gian, công nghệ vệ tinh và các chương trình không gian thương mại.
Nga mở cuộc tập trận quân sự
Trong lúc ông Putin bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc, Nga hôm thứ Ba đã khởi động cuộc tập trận quân sự kéo dài ba ngày với sự tham gia của các lực lượng hạt nhân.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, hơn 64.000 binh sĩ, 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu mặt nước và 13 tàu ngầm tham gia diễn tập.
Lực lượng tên lửa chiến lược Nga, Hạm đội phương Bắc, Hạm đội Thái Bình Dương và Bộ tư lệnh Không quân tầm xa đều tham gia.
Hôm thứ Tư, Bộ Quốc phòng Nga cũng công bố hình ảnh thử nghiệm các tổ hợp Iskander-M – hệ thống tên lửa đạn đạo tầm ngắn cơ động.
Các cuộc diễn tập diễn ra trong bối cảnh Ukraine gia tăng mạnh các đợt tấn công bằng UAV vào lãnh thổ Nga. Ít nhất ba người đã thiệt mạng, nhiều tòa nhà và cơ sở công nghiệp ở ngoại ô Moscow bị hư hại trong cuộc tấn công cuối tuần qua.
Theo SCMP, Reuters
