Trung Quốc sẽ hỗ trợ Cuba “theo cách tốt nhất có thể” khi quốc đảo này vật lộn với cuộc khủng hoảng năng lượng sau các biện pháp cứng rắn hơn do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận hôm 11/2.
Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lâm Kiếm cho biết Trung Quốc “sẽ làm những gì có thể” để hỗ trợ Havana, đồng thời một lần nữa lên án những gì ông mô tả là “các hành động vô nhân đạo tước đi quyền sinh tồn và phát triển của người dân Cuba”.
Khi được hỏi về các biện pháp cụ thể, ông Lâm từ chối xác nhận bất kỳ chương trình nào, nói rằng các bước tiếp theo sẽ “phụ thuộc vào tham vấn song phương” với Havana.
Những phát biểu này củng cố lập trường mà Bắc Kinh đã đưa ra trong những ngày gần đây, khi tình hình năng lượng của Cuba xấu đi nhanh chóng.
Hôm thứ Ba, ông Lâm thể hiện sự ủng hộ chính trị đối với chính phủ của Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel, tuyên bố Trung Quốc phản đối “sự can thiệp từ bên ngoài” vào công việc nội bộ của quốc đảo này.
Sự ủng hộ của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Cuba đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng sau khi Mỹ chặn các chuyến hàng dầu từ Venezuela.
Sau vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro bởi lực lượng Mỹ vào đầu tháng 1, Washington đã hành động nhằm ngăn chặn việc chuyển dầu từ Caracas tới Havana – nguồn sống năng lượng của Cuba – đồng thời tuyên bố “tình trạng khẩn cấp quốc gia” liên quan tới Cuba.
Ông Trump tiếp tục gia tăng sức ép khi ký sắc lệnh hành pháp đe dọa áp thuế bổ sung đối với các quốc gia bán dầu cho Cuba, cho rằng Cuba gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Mỹ và duy trì quan hệ với các đối thủ như Nga, Trung Quốc và Iran.
Theo dữ liệu được truyền thông quốc tế trích dẫn, với lệnh phong tỏa hiện tại, Cuba có thể chỉ còn đủ dự trữ dầu cho 15 đến 20 ngày.
Havana đã áp dụng các biện pháp khẩn cấp để tiết kiệm nguồn cung đang cạn kiệt. Hôm thứ Ba, chính phủ đình chỉ cung cấp nhiên liệu hàng không (kerosene), buộc các hãng bay quốc tế phải thực hiện các điểm dừng kỹ thuật tại nước khác để tiếp nhiên liệu.
Du lịch, đặc biệt từ Canada, là nguồn thu ngoại tệ quan trọng của Cuba, và quyết định này khiến nhiều du khách quốc tế bị mắc kẹt.
Giới chức cũng yêu cầu giảm giờ làm việc hằng ngày trong khu vực công và ra lệnh cho các trường đại học chuyển sang học trực tuyến.
Tuần trước, BBC đưa tin thủ đô Havana trải qua tình trạng cắt điện kéo dài tới 20 giờ mỗi ngày, ảnh hưởng đến bệnh viện, trường học và giao thông công cộng. Đài truyền hình Anh cho biết người dân phải sử dụng than củi và củi đốt để nấu ăn, trong khi các mặt hàng lương thực và thuốc men thiết yếu đang thiếu hụt.
Cuba ước tính cần khoảng 100.000 thùng dầu mỗi ngày nhưng chỉ sản xuất được khoảng 40.000 thùng, khiến nước này phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu. Venezuela trước đây là nhà cung cấp chính, nhưng các chuyến hàng đã bị ngừng sau hành động của Mỹ nhằm vào ông Maduro.
Bất chấp cảnh báo từ Washington, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết trong tuần này Mexico sẽ tiếp tục các “chuyến hàng nhân đạo” dầu mỏ. Tuy nhiên, truyền thông địa phương cho biết lượng giao hàng đã giảm và chuyến hàng gần nhất đến Cuba là vào đầu tháng 1.
Bà Sheinbaum cũng tuyên bố hôm đầu tuần này rằng việc áp thuế đối với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba có thể gây ra khủng hoảng nhân đạo, đồng thời thông báo gửi viện trợ lương thực.
“Không ai có thể phớt lờ tình cảnh mà người dân Cuba đang phải đối mặt vào thời điểm này vì các lệnh trừng phạt được áp đặt một cách rất bất công bởi Mỹ đối với bất kỳ quốc gia nào gửi dầu cho họ”, bà nói.
Trong khi đó, tại Bắc Kinh, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã gặp người đồng cấp Cuba Bruno Rodriguez vào tuần trước và, theo tuyên bố chính thức, khẳng định Trung Quốc “phản đối sự can thiệp vô căn cứ từ bên ngoài” và sẵn sàng cung cấp hỗ trợ trong khả năng của mình, đồng thời nhấn mạnh hai nước nên tăng cường hợp tác trong bối cảnh “những biến động phức tạp” tại Mỹ Latinh.
Sự ủng hộ công khai của Trung Quốc diễn ra khi chính quyền Trump coi Tây bán cầu là “phạm vi ảnh hưởng chiến lược” chủ yếu của mình và cảnh báo các cường quốc khác phải tôn trọng quyền hạn khu vực của Mỹ.
Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng Mỹ khó có thể sánh ngang sức mạnh kinh tế của Trung Quốc trong khu vực.
Tháng 1, Bắc Kinh thông báo sẽ gửi 60.000 tấn gạo và cung cấp 80 triệu USD hỗ trợ khẩn cấp cho Cuba.
Tại Washington, các nghị sĩ Cộng hòa bang Florida đang thúc ép chính quyền Trump siết chặt hơn nữa các hạn chế.
Theo SCMP
