Chuyên gia AI toàn cầu đến Đà Nẵng bàn về trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm

Ngoài lợi ích, AI cần duy trì sự tin cậy và đạo đức

Ngày 10/3, phiên khai mạc hội thảo quốc tế về Trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và Khoa học dữ liệu (EAI RAIDS 2026) đã chính thức diễn ra tại Đại học Đông Á (Đà Nẵng).

Đây là hội thảo quốc tế lần thứ 2 về Trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và Khoa học dữ liệu được đồng chủ trì bởi Liên minh Châu Âu vì sự Đổi mới (EAI) phối hợp cùng Viện Nghiên cứu quốc tế về Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu Đại học Đông Á (IAD).

Đây cũng là hội thảo quốc tế lần thứ 44 và là hội thảo lần thứ 12 về lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu được Đại học Đông Á đồng phối hợp tổ chức cùng các viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức quốc tế.

Phát biểu tại phiên khai mạc, GS Sebastien Thomassey - nhà nghiên cứu tại ENSAIT & GEMTEX, Đại học Lille (Pháp) cho rằng khác với các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, cách mạng công nghiệp lần thứ 5 nhấn mạnh sự cộng tác hài hòa giữa con người và các hệ thống máy móc thông minh, trong đó công nghệ không thay thế sự sáng tạo của con người mà đóng vai trò hỗ trợ và tăng cường năng lực đó.

Sự hợp tác này cho phép chúng ta phát triển những giải pháp và sản phẩm mang tính cá nhân hóa cao, đáp ứng chính xác hơn các nhu cầu và kỳ vọng của xã hội. Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm (Responsible Artificial Intelligence) và khoa học dữ liệu đã trở thành những trụ cột nền tảng.

“Bên cạnh hiệu năng công nghệ, các nguyên tắc này nhấn mạnh tính minh bạch của thuật toán và mô hình, việc ghi nhận và quản lý dữ liệu cũng như quá trình ra quyết định một cách rõ ràng, giảm thiểu thiên lệch thuật toán, đồng thời bảo vệ quyền riêng tư của dữ liệu.

Việc bảo đảm những giá trị này là điều kiện thiết yếu để các hệ thống AI có thể duy trì tính đáng tin cậy, tính đạo đức và mang lại lợi ích cho nhân loại”, GS.Sebastien Thomassey nhấn mạnh.

AI và thách thức của Cách mạng công nghiệp 5.0

Với vai trò đơn vị đăng cai, ông Lương Minh Sâm, Chủ tịch Hội đồng trường Đại học Đông Á cho biết thế giới chúng ta đang bước vào giai đoạn chuyển mình hướng tới Cách mạng công nghiệp 5.0 - nơi con người và các công nghệ thông minh hợp tác chặt chẽ hơn bao giờ hết.

Trong kỷ nguyên mới này, công nghệ không chỉ hướng đến hiệu quả hay tự động hóa, mà còn nhằm hỗ trợ sự sáng tạo của con người, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra những giải pháp đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

Cũng theo ông Sâm, câu hỏi cốt lõi mà thế giới đang đối mặt không chỉ là làm thế nào để xây dựng những hệ thống AI mạnh mẽ hơn, mà còn là làm thế nào để bảo đảm các hệ thống này minh bạch, có trách nhiệm, công bằng và phù hợp với các giá trị của con người.

Các vấn đề về quản trị dữ liệu, bảo vệ quyền riêng tư, thiên lệch thuật toán và khung pháp lý đòi hỏi sự hợp tác liên ngành cũng như đối thoại toàn cầu.

“Việc đăng cai tổ chức EAI RAIDS 2026 thể hiện cam kết mạnh mẽ của trường Đại học Đông Á trong việc tăng cường hợp tác học thuật quốc tế và thúc đẩy nghiên cứu trong các công nghệ mới nổi, cũng như được đóng góp vào cuộc đối thoại toàn cầu về trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm ngay tại thành phố Đà Nẵng - một đô thị năng động và đang phát triển nhanh của miền Trung Việt Nam”, ông Lương Minh Sâm chia sẻ.

EAI RAIDS 2026 được tổ chức cũng nằm trong khuôn khổ khoa học của sáng kiến hợp tác giữa Viện IAD Đại học Đông Á và Gemtex-Ensait, Đại học Lille (Pháp) thông qua việc thành lập International Chair in DS&XAI - “Chủ toạ hợp tác quốc tế về khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo có thể giải thích được” đặt tại Đại học Đông Á.

Hội thảo EAI RAIDS 2026 diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến ở các điểm cầu Việt Nam và quốc tế, quy tụ 43 báo cáo chuyên đề được trình bày bởi các chuyên gia đến từ các quốc gia trên thế giới: Mỹ, Pháp, Israel, Trung Quốc, Việt Nam… Đồng thời, hội thảo cũng thu hút sự quan tâm của đông đảo học giả từ các viện nghiên cứu, giảng viên các trường đại học, sinh viên các khoa chuyên ngành về Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu (AI&DS).

Dưới sự chủ trì của các chuyên gia quốc tế, các nội dung nghiên cứu mang học thuật, cùng những góc nhìn đa chiều về xu hướng phát triển của công nghệ AI trong bối cảnh toàn cầu đã được các chuyên gia đưa ra như: các mô hình AI tiết kiệm tài nguyên (frugal AI); tác động xã hội của AI cùng các nghiên cứu về AI đáng tin cậy, an toàn và ứng dụng công nghiệp; các ứng dụng tiên tiến của AI, Data Science và Machine Learning trong y tế, sức khỏe nơi làm việc, sản xuất công nghiệp, giáo dục đại học; hệ thống AIoT lai (kết hợp MCU–Edge–Cloud), phát triển robot tích hợp AI, phát hiện bất thường thời gian thực (anomaly detection),… Từ đó, các chuyên gia đưa ra các khuyến nghị, đề xuất chính sách nhằm định hướng cho sự phát triển bền vững của AI đối với từng lĩnh vực trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 5.0 đang phát triển mạnh mẽ.

Cũng trong khuôn khổ hội thảo, Công ty CP Công nghệ VN168 và Trường Đại học Đông Á đã ký hợp tác nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu và chuyển đổi số, nhất là trong các lĩnh vực nông nghiệp thông minh, quản lý tài nguyên thiên nhiên và chính quyền số tại khu vực Tây Nguyên.

Với hợp tác này, các bên sẽ cùng nghiên cứu và phát triển công nghệ (AI, khoa học dữ liệu, GIS, IoT, phân tích dữ liệu…); triển khai ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong quản lý nhà nước, nông nghiệp số, quản lý tài nguyên và môi trường; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, tổ chức khóa học, thực tập và các hoạt động học thuật cho sinh viên và giảng viên; kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hợp tác với doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các tổ chức nghiên cứu…