Iran trong hôm 19/3 đã gia tăng sức ép lên nhiều quốc gia vùng Vịnh bằng các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng của họ nhằm trả đũa cuộc không kích của Israel vào mỏ khí South Pars, đẩy cuộc chiến tiến gần hơn tới nguy cơ bùng nổ thành xung đột toàn diện trong khu vực.
Diễn biến nguy hiểm mới nhất chứng kiến Iran tấn công cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Ras Laffan của Qatar vào sáng sớm 19/3, trong chiến dịch rộng lớn hơn bao gồm các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng tại UAE và Arab Saudi, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran, được phát động ngày 28/2, sau khi Israel tiêu diệt Bộ trưởng Tình báo Iran Esmail Khatib và không kích cơ sở LNG South Pars hôm thứ Tư.
Khi Iran liên tiếp tấn công các nước láng giềng vùng Vịnh – nơi có sự hiện diện của các căn cứ và tài sản Mỹ – Tổng thống Donald Trump tiếp tục leo thang khi đe dọa trên mạng xã hội sẽ “thổi bay hoàn toàn” cơ sở South Pars nếu Iran tiếp tục nhắm vào Qatar.
“Tôi không muốn phê duyệt mức độ bạo lực và phá hủy như vậy vì hệ lụy lâu dài đối với tương lai Iran, nhưng nếu LNG của Qatar tiếp tục bị tấn công, tôi sẽ không do dự”, ông Trump nói.
Đồng thời, ông Trump tìm cách tách Mỹ khỏi cuộc tấn công của Israel vào South Pars, cho rằng đồng minh thân cận nhất của Washington tại Trung Đông đã “hành động dữ dội”, và cam kết điều này sẽ không tái diễn nếu Tehran ngừng tấn công Qatar.
Ông Trump khẳng định Mỹ “không liên quan” tới cuộc tấn công vào các cơ sở khí ngoài khơi tại tỉnh Bushehr của Iran.
Qatar – nước xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới – cho biết cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Iran vào tổ hợp Ras Laffan đã gây ra ba vụ cháy và thiệt hại lớn, dù sau đó các đám cháy đã được khống chế và không ghi nhận thương vong.
Bộ Ngoại giao Qatar yêu cầu các tùy viên quân sự và an ninh Iran rời khỏi nước này trong vòng 24 giờ, đồng thời lên án vụ tấn công là “mối đe dọa trực tiếp” đối với an ninh quốc gia và cáo buộc Iran hành xử “vô trách nhiệm”.
Tại UAE, nhà chức trách cho biết đang xử lý các sự cố tại cơ sở khí Habshan và mỏ dầu Bab do mảnh vỡ từ tên lửa bị đánh chặn rơi xuống. Các cơ sở này đã phải đóng cửa, nhưng không có thương vong.
Arab Saudi cho biết đã đánh chặn và phá hủy 4 tên lửa đạn đạo hướng về thủ đô Riyadh hôm thứ Tư, cùng một cuộc tấn công bằng drone nhằm vào cơ sở khí đốt phía đông. Đến hôm thứ Năm, Iran tiếp tục nhắm mục tiêu vào Riyadh.
Các vụ tấn công cũng được ghi nhận tại Kuwait và Bahrain.
Các nước vùng Vịnh có trả đũa?
Câu hỏi lớn hiện nay là liệu các quốc gia vùng Vịnh có tiến hành phản công Iran hay không – một bước đi có thể mở ra giai đoạn mới của cuộc chiến.
Phát biểu tại cuộc họp Ngoại trưởng của 12 quốc gia Hồi giáo ở Riyadh, Ngoại trưởng Arab Saudi, Hoàng tử Faisal bin Farhan Al Saud, nói: “Chúng tôi bảo lưu quyền thực hiện hành động quân sự nếu cần thiết”, đồng thời cảnh báo Iran rằng sức ép có thể “phản tác dụng về chính trị và đạo đức”.
Ông cũng kêu gọi Tehran “tính toán lại” chiến lược ngay lập tức.
Quốc vương Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, đã điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, hai bên nhận định cuộc tấn công của Iran là “sự leo thang nguy hiểm đe dọa an ninh và ổn định khu vực, đồng thời làm suy yếu an ninh năng lượng toàn cầu”.
Phóng viên Al Jazeera tại Dubai cho biết các cuộc tấn công của Iran đã “phá vỡ mọi nỗ lực ngoại giao” giữa các nước vùng Vịnh.
“Một mặt, có mong muốn rõ ràng phải đáp trả cái được gọi là hành động gây hấn của Iran”, một chuyên gia tại Đại học Georgetown ở Qatar nhận định. “Mặt khác, các quốc gia cũng hiểu rõ rằng nếu họ tham chiến với Iran, điều gì sẽ ngăn ông Donald Trump rút lui và tuyên bố chiến thắng, để lại họ đối đầu với một nước láng giềng?”
Trong khi đó, dù không nhận trách nhiệm về vụ tấn công South Pars, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đã hứa hẹn sẽ có thêm “bất ngờ” khi Tel Aviv tìm cách “chặt đầu” ban lãnh đạo Tehran.
Ngoài ra, Trung tâm Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu đã bị trúng “vật thể không xác định” cách Ras Laffan khoảng 4 hải lý (khoảng 7 km) về phía đông.
Theo AJ
