Cơn bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) tại Thung lũng Silicon có thể đang chuẩn bị cho chiến dịch “hướng biển”.
Các nhà đầu tư công nghệ đang rót hơn 200 triệu USD vào một kế hoạch mang tính tương lai nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu AI nổi trên biển, sử dụng năng lượng sóng — một hướng đi táo bạo nhằm tránh những khó khăn ngày càng gia tăng khi xây dựng các cụm máy chủ khổng lồ trên đất liền, theo Ars Technica.
Công ty khởi nghiệp Panthalassa đứng sau dự án này, và đang nhận được sự hậu thuẫn lớn từ tỷ phú kiêm nhà đồng sáng lập Palantir Peter Thiel, người đã góp phần dẫn dắt vòng gọi vốn mới nhất trị giá 140 triệu USD để xây dựng một cơ sở sản xuất thử nghiệm gần Portland, Mỹ.
Khoản đầu tư này sẽ thúc đẩy phát triển các “nút” khổng lồ chạy bằng năng lượng sóng, nổi giữa đại dương và vận hành các hệ thống AI, theo Financial Times.
Thay vì truyền năng lượng tái tạo vào đất liền, công ty muốn các cấu trúc nổi này tự sản xuất điện tại chỗ và cung cấp trực tiếp cho các chip AI trên đó. Các hệ thống AI sau đó sẽ gửi kết quả về cho khách hàng trên toàn cầu thông qua kết nối vệ tinh.
“Ý tưởng của Panthalassa biến bài toán truyền tải năng lượng thành bài toán truyền tải dữ liệu,” ông Benjamin Lee nói với Ars Technica.
Các “nút” nổi này trông giống những quả cầu thép khổng lồ nhấp nhô trên biển, với một ống thẳng đứng dài kéo xuống dưới mặt nước. Khi sóng di chuyển cấu trúc, nước bị đẩy lên vào một buồng áp suất, sau đó được xả qua các tua-bin để tạo ra điện.
Nước biển xung quanh cũng sẽ làm mát tự nhiên cho các chip AI — một lợi thế rất lớn khi các trung tâm dữ liệu AI truyền thống tiêu thụ lượng điện và nước khổng lồ để làm mát.
“Tính toán trên biển có thể mang lại lợi thế làm mát rất lớn vì nhiệt độ môi trường xung quanh thấp,” ông Lee nói.
Nguyên mẫu mới nhất của Panthalassa, có tên Ocean-3, dự kiến bắt đầu thử nghiệm tại Bắc Thái Bình Dương vào cuối năm nay. Theo Ars Technica, cấu trúc này dài khoảng 85 mét — gần tương đương chiều cao của Tháp Big Ben hoặc tòa nhà Flatiron tại New York.
Công ty đã thử nghiệm các phiên bản trước đó của công nghệ này, bao gồm một nguyên mẫu đã hoàn thành thử nghiệm trên biển kéo dài ba tuần ngoài khơi bang Washington vào năm 2024.
Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Garth Sheldon-Coulson trước đó nói với CBS rằng ông hy vọng có thể triển khai hàng nghìn “nút” nổi như vậy trong tương lai.
Tuy nhiên, ý tưởng tham vọng này đang đối mặt với nhiều thách thức lớn.
Kết nối Internet vệ tinh hiện vẫn chậm hơn và kém ổn định hơn nhiều so với cáp quang được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu trên đất liền, điều này có thể gây khó khăn cho các hệ thống AI vốn cần giao tiếp liên tục giữa các máy chủ.
“Việc liên lạc và phối hợp thường xuyên giữa các nút có thể là một thách thức,” ông Lee nhận định.
Việc bảo trì cũng có thể trở thành cơn ác mộng nếu hàng nghìn hệ thống AI tự động được phân tán trên khắp các đại dương trong nhiều năm.
Theo một tin tuyển dụng gần đây của công ty, Panthalassa muốn các “nút” nổi này có thể tồn tại “hơn một thập kỷ trong những điều kiện đại dương khắc nghiệt nhất” mà không cần bảo trì bởi con người.
Dự án tương lai này cũng vấp phải hoài nghi trên mạng sau khi Financial Times đưa tin rằng các cấu trúc nổi có thể tự di chuyển theo sóng mà không cần động cơ.
Trong khi đó, một số người lại chỉ ra một lợi ích khác, bao gồm ông Jeff Bercovici, người đùa trên mạng xã hội rằng các trung tâm dữ liệu nổi có thể vô tình giải quyết một vấn đề kinh tế lớn hơn — vận tải biển.
“Nếu việc di chuyển trên biển không cần động cơ nữa thì chúng ta đã giải quyết được một vấn đề lớn hơn cả trung tâm dữ liệu,” ông viết.
Ý tưởng về trung tâm dữ liệu trên biển không hoàn toàn mới.
Microsoft từng thử nghiệm máy chủ trung tâm dữ liệu dưới nước thông qua dự án Project Natick vào các năm 2015 và 2018 trước khi tạm dừng.
Các công ty Trung Quốc cũng đã triển khai các trung tâm dữ liệu dưới nước gần đảo Hải Nam và Thượng Hải, trong khi công ty Keppel có trụ sở tại Singapore cũng đã phát triển các dự án trung tâm dữ liệu nổi, theo báo cáo.
Ars Technica nhận định tầm nhìn của Panthalassa là một trong những ý tưởng táo bạo nhất từ trước tới nay, trong bối cảnh các “ông lớn” công nghệ được dự báo sẽ chi tới 765 tỷ USD cho trung tâm dữ liệu AI vào năm 2026, đồng thời phải đối mặt với sự phản đối ngày càng tăng từ cộng đồng địa phương, thiếu hụt lao động và hạn chế nguồn điện trên đất liền.
Theo NYP
