Vùng biển gần dảo Kharg, đầu mối xuất khẩu dầu quan trọng của Iran, bất ngờ xuất hiện nghi vấn rò rỉ dầu. Dựa trên ảnh chụp từ vệ tinh trong tuần qua, các chuyên gia nhận định khu vực phía tây dường như đã xuất hiện dấu hiệu dầu loang lan rộng, làm dấy lên lo ngại về việc cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể đang rơi vào tình trạng khó khăn dưới tác động của cuộc phong tỏa hàng hải do Mỹ áp đặt.
Nghi vấn nghi rò rỉ dầu nghiêm trọng qua ảnh vệ tinh
Theo hãng tin Reuters, đảo Kharg là nơi trung chuyển khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran, phần lớn được vận chuyển sang Trung Quốc. Quân đội Mỹ trước đó từng tuyên bố đã phá hủy các mục tiêu quân sự trên đảo này trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.
Theo hình ảnh do dự án Copernicus Programme của châu Âu thu thập từ các vệ tinh Sentinel-1, Sentinel-2 và Sentinel-3 chụp trong thời gian từ ngày 6 đến 8/5, khu vực biển phía tây hòn đảo dài khoảng 8 km này đã bị bao phủ bởi một dải màu xám trắng nghi là dầu loang. Tổ chức giám sát dầu loang có tên Orbital EOS cho The New York Times biết tính đếnngày 7/5, phạm vi vệt dầu loang có vẻ đã quá 52 km², với có thể hơn 3.000 thùng dầu thô đã bị rò rỉ.
Theo hãng tin Pháp AFP, Conflict and Environment Observatory Observatory (Đài quan sát xung đột và môi trường) - một tổ chức nghiên cứu độc lập có trụ sở tại London, chuyên theo dõi tác động của chiến tranh, xung đột quân sự và hoạt động an ninh đối với môi trường - đăng trên nền tảng X rằng: “Nguồn phát tán ban đầu vẫn chưa rõ, trong khi vệt dầu đang trôi dần về phía nam và có vẻ khó được xử lý thích đáng”. Nhà nghiên cứu Leon Moreland thuộc tổ chức này cho biết: “Xét về mặt hình ảnh, dải sáng này phù hợp với đặc điểm của dầu loang”.
Ông Louis Goddard, đồng sáng lập công ty tư vấn khí hậu và hàng hóa Data Desk, cũng nhận định hình ảnh vệ tinh nhiều khả năng cho thấy một vụ dầu loang. Ông cho rằng đây có thể là sự cố rò rỉ dầu lớn nhất kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công Iran cách đây 70 ngày.
Ông Leon Moreland cũng cho biết nguyên nhân và nguồn gốc của vụ nghi ngờ rò rỉ hiện vẫn chưa rõ ràng, đồng thời nói thêm rằng ảnh chụp ngày 8/5 chưa cho thấy dấu hiệu xuất hiện thêm vệt dầu mới.
Đảo Kharg là trung tâm của ngành xuất khẩu dầu mỏ Iran và cũng là huyết mạch của nền kinh tế đang chịu nhiều tổn thất của nước này. Trên đảo có cảng dầu lớn nhất Iran, cùng các đường ống dẫn dầu, bể chứa và cơ sở hạ tầng liên quan. Hòn đảo nằm ngoài khơi bờ biển Iran ở Vịnh Ba Tư, cách eo biển chiến lược Hormuz vài trăm km về phía tây bắc.
Khi xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát ngày 28/2, Iran về cơ bản đã phong tỏa eo biển Hormuz. Sau đó, Mỹ áp đặt phong tỏa các cảng của Iran, khiến cơ sở hạ tầng dầu khí của nước này chịu áp lực lớn, đồng thời làm nhiều tàu chở dầu mắc kẹt tại eo biển này.
Những giả thuyết về nguồn gốc vệt dầu
Theo New York Times, việc chính phủ Iran hạn chế tàu thuyền qua lại đã khiến tàu chở dầu bị ùn ứ, xuất khẩu bị hạn chế, đồng thời làm không gian lưu trữ dầu thô của Iran nhanh chóng cạn kiệt, làm dấy lên lo ngại về khả năng xảy ra rò rỉ dầu hoặc các tai nạn khác tại Kharg Island.
Chuyên gia năng lượng Iran Dalga Khatinoglu thuộc tổ chức dữ liệu độc lập Iran Open Data cho biết hiện có một lượng lớn dầu thô đang được lưu trữ trên các tàu chở dầu, điều này càng làm gia tăng nguy cơ rò rỉ.
Ông Dalga Khatinoglu cũng cho rằng một nguồn rò rỉ khác có thể đến từ đường ống ngầm nối đảo Kharg với mỏ dầu ngoài khơi Abuzar Oil Field. Đây là một mỏ dầu lớn nằm phía tây đảo Kharg. Theo ông, đường ống đã cũ hàng chục năm và bảo trì kém này từng xảy ra nhiều vụ rò rỉ trong vài năm qua, trong đó có một vụ vỡ đường ống vào tháng 10/2024.
Quân đội Mỹ và phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc ở Geneva hiện chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về các hình ảnh này. Tuy nhiên, theo hãng thông tấn Iran Tasnim, sáng 9/5, ông Pourkabbani nghị sĩ Quốc hội Iran, cho biết thông tin truyền thông nói rằng “Iran xả dầu ra biển do các bồn chứa dầu đã đầy” là không đúng sự thật và là một phần của chiến dịch chiến tranh tâm lý do kẻ thù tung ra.
Ông Pourkabbani cho biết hình ảnh vệ tinh cho thấy khu vực quanh đảo Kharg xuất hiện vệt dầu loang, nhưng trên thực tế đó là dầu thải và nước dầm tàu do một tàu chở dầu châu Âu xả ra, hành vi mà ông nói đã gây tổn hại tới môi trường.
Theo TVBS, Singtao
