Kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát, mức độ thiệt hại của quân đội Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh dường như nghiêm trọng hơn nhiều so với các thông báo chính thức.
Theo phân tích độc quyền ảnh vệ tinh của The Washington Post công bố ngày 7/5/2026, các cuộc không kích của Iran nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông có độ chính xác cực cao, đã khiến ít nhất 228 cơ sở hoặc thiết bị bị hư hại hoặc phá hủy, mức độ nghiêm trọng vượt xa tuyên bố chính thức thừa nhận của phía Mỹ. Các chuyên gia thậm chí còn nhận định hiện trường gần như không có hố đạn nào cho thấy đạn bắn lệch mục tiêu, chứng tỏ quân đội Mỹ đã đánh giá thấp nghiêm trọng năng lực tác chiến của Iran.
Ảnh vệ tinh cho thấy 228 mục tiêu tại các căn cứ Mỹ bị Iran phá hủy hoặc hư hại
Theo cuộc điều tra và phân tích mới nhất của The Washington Post dựa trên các ảnh vệ tinh, kể từ khi chiến sự nổ ra ngày 28/2, các cuộc không kích của Iran đã khiến 15 căn cứ Mỹ tại Trung Đông chịu thiệt hại nặng nề. Có tới 228 mục tiêu bị đánh trúng, bao gồm doanh trại, nhà chứa máy bay, kho nhiên liệu, máy bay, cùng các hệ thống radar, thông tin liên lạc và phòng không THAAD, Patriot quan trọng.
Con số này chênh lệch rất lớn so với thông tin mà quân đội Mỹ đã công khai thừa nhận. Bài báo của tờ Washington Post cho biết để bảo vệ an toàn cho binh sĩ, Mỹ đã sơ tán phần lớn quân nhân ra khỏi tầm hỏa lực Iran ngay từ giai đoạn đầu chiến tranh, nhưng những cơ sở còn lại vẫn trở thành “bia sống”.
Mỹ thừa nhận “thiệt hại nghiêm trọng”
Theo thống kê của quân đội Mỹ, tính đến cuối tháng 4, các đợt oanh kích của Iran đã khiến 7 binh sĩ thiệt mạng, trong đó 6 người ở Kuwait và 1 người ở Arab Saudi; ngoài ra còn có hơn 400 người bị thương. Dù phần lớn đã quay trở lại làm nhiệm vụ, nhưng ít nhất 12 người bị thương nặng.
Bị thiệt hại nặng nhất là tổng hành dinh Hạm đội 5 của Mỹ cùng ba căn cứ tại Kuwait. Một quan chức Mỹ tiết lộ căn cứ chi viện hoạt động của hải quân (Naval Support Activity) bị tàn phá ở mức “rộng khắp và nghiêm trọng”, buộc bộ chỉ huy phải tạm thời chuyển về căn cứ không quân MacDill ở bang Florida, Mỹ, và có thể khó quay lại sử dụng trong thời gian ngắn.
“Các cuộc tấn công của Iran cực kỳ chính xác, hoàn toàn không xuất hiện những hố cho thấy đạn bị bắn lệch”, ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao của Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược Mỹ (Center for Strategic and International Studies, CSIS), nhận định sau khi xem xét các hình ảnh liên quan. Theo ông, điều này cho thấy quân đội Mỹ đã đánh giá thấp khả năng ngắm bắn và tấn công chính xác của Iran.
Các chuyên gia cho rằng sự mong manh của Mỹ tại Trung Đông xuất phát từ nhiều tính toán sai lầm. Trước hết là sức chịu đựng và khả năng cầm cự của quân đội Iran vượt xa dự đoán của chính quyền Donald Trump, đồng thời quân đội Mỹ chưa thích nghi đầy đủ với chiến tranh UAV hiện đại.
Chính phủ Mỹ bị tố “hạn chế ảnh vệ tinh” để che giấu thiệt hại
Đáng chú ý, việc tiếp cận ảnh vệ tinh khu vực Trung Đông trong thời gian chiến tranh trở nên vô cùng khó khăn. Hai công ty vệ tinh Vantor và Planet được cho là đã hạn chế hoặc giữ lại việc công bố hình ảnh theo yêu cầu của chính phủ Mỹ. Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran liên tục đăng tải các hình ảnh độ phân giải cao trên mạng xã hội nhằm phô bày “chiến quả”.
Tờ Washington Post sau khi đối chiếu với ảnh từ hệ thống vệ tinh Copernicus của Liên minh châu Âu đã xác nhận tính xác thực của 109 bức ảnh do Iran công bố và không phát hiện dấu hiệu chỉnh sửa. Cụ thể, phân tích này đã đối chiếu 128 bức ảnh vệ tinh độ phân giải cao do truyền thông Iran công bố với ảnh độ phân giải trung bình từ hệ thống vệ tinh Copernicus của Liên minh châu Âu và ảnh độ phân giải cao của công ty Planet Labs của Mỹ. Kết quả xác nhận 109 bức ảnh là thật, còn 19 bức chưa thể xác minh tính xác thực. Phân tích không phát hiện dấu hiệu Iran làm giả hình ảnh.
The Washington Post cho biết phân tích này dựa trên các ảnh vệ tinh hiện có, nên chỉ phản ánh một phần thiệt hại của quân đội Mỹ. Hơn một nửa thiệt hại tập trung tại tổng hành dinh Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ ở Bahrain và ba căn cứ quân sự tại Kuwait.
Chuyên gia Maximilian Bremer - nghiên cứu viên tại Stimson Center, một viện nghiên cứu chính sách đối ngoại và an ninh quốc tế có trụ sở tại Washington, đồng thời là sĩ quan Không quân Mỹ đã nghỉ hưu - cảm thán rằng chiến trường hiện nay đã bước vào thời đại “minh bạch hoàn toàn”, và nói: “Cảm giác như lẽ ra chúng ta phải là bên tấn công, nhưng quanh các căn cứ này, chúng ta lại hoàn toàn ở thế phòng thủ”.
Ba nguyên nhân chính
Một số chuyên gia cho rằng việc quá nhiều tài sản quân sự bị phá hủy cho thấy quân đội Mỹ đã đánh giá thấp năng lực tấn công của Iran, chưa thích nghi hiệu quả với chiến tranh UAV hiện đại và lơ là bảo vệ một số căn cứ.
Bà Kelly Grieco, nghiên cứu viên cao cấp của Stimson Center, cho biết quân đội Mỹ hy vọng nhanh chóng phá hủy lực lượng tên lửa và UAV của Iran, nhưng đã đánh giá thấp mức độ tình báo mà Iran thu thập được về các cơ sở hạ tầng cố định của Mỹ, đồng thời không tính đến mức tiêu hao của hệ thống phòng không Mỹ và Israel sau “Cuộc chiến 12 ngày” hồi tháng 6 năm ngoái.
Theo ước tính của CSIS, từ ngày 28/2 đến 8/4, quân đội Mỹ đã sử dụng ít nhất 190 tên lửa đánh chặn THAAD và 1.060 tên lửa Patriot, tương đương lần lượt 53% và 43% kho dự trữ trước chiến tranh.
Các chuyên gia như ông Decker Eveleth thuộc Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ cho rằng quân đội Mỹ vẫn chưa hoàn toàn thích nghi với loại UAV tấn công một chiều. Loại UAV này của Iran tuy mang đầu đạn nhỏ nhưng khó đánh chặn hơn và có độ chính xác cao hơn, vì vậy tạo ra mối đe dọa lớn hơn đối với quân đội Mỹ.
Ngoài ra, các căn cứ Mỹ còn đối mặt với những thách thức mang tính cấu trúc như thiếu nơi trú ẩn. Ví dụ, tại trung tâm tác chiến chiến thuật ở Kuwait - nơi 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong một vụ UAV tấn công - hầu như không có biện pháp che chắn hoặc điểm ẩn nấp thích hợp. Thậm chí, máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry triển khai tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia trước khi bị phá hủy đã nhiều lần đỗ tại cùng một vị trí trên đường băng không có che chắn bảo vệ.
Theo Ettoday, Huanqiu
