Trong khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc liên tục tăng điểm và làn sóng đầu tư của giới trẻ ngày càng sôi động, nhiều người trẻ nước này lại đang đối mặt với một cảm giác hoàn toàn trái ngược: thị trường càng đi lên, họ càng thấy mình nghèo đi.
Theo Chosun Ilbo, hơn một nửa người Hàn Quốc trong độ tuổi 20-30 cho biết họ có cảm giác như “bỗng chốc trở nên nghèo hơn chỉ sau một đêm”. Nguyên nhân là tốc độ tăng thu nhập không thể theo kịp đà leo thang của giá nhà và các loại tài sản khác. Dù vẫn đi làm đều đặn, mục tiêu tích lũy tài sản và mua nhà ngày càng trở nên xa vời, khiến không ít người chấp nhận lao vào các khoản đầu tư đòn bẩy rủi ro cao.
Kim, 28 tuổi, là một ví dụ điển hình. Sau thời gian phải đi lại tới 4 giờ mỗi ngày để làm việc ở Seoul, anh quyết định chuyển đến sống một mình tại thủ đô. Tuy nhiên, giá nhà quá cao khiến việc mua nhà là điều không tưởng. Lo ngại rủi ro khi thuê nhà dài hạn, anh chỉ dám chọn hình thức thuê theo tháng.
Mỗi tháng, tiền thuê nhà và phí quản lý đã ngốn gần 1 triệu won (khoảng 18 triệu đồng). Cộng thêm chi phí ăn uống, đi lại và điện thoại, tổng chi tiêu cố định lên tới khoảng 2 triệu won. Với mức thu nhập sau thuế khoảng 3,5 triệu won/tháng, sau khi trừ các khoản chi tiêu cơ bản và giao tiếp xã hội, mỗi năm anh chỉ tiết kiệm được khoảng 5 triệu won. Sau ba năm đi làm, khoản tiết kiệm của Kim chỉ khoảng 15 triệu won (gần 270 triệu đồng).
“Giá nhà và tiền thuê tăng quá nhanh. Tôi có cảm giác bị mắc kẹt và không biết còn phải hoãn chuyện kết hôn đến bao giờ”, anh nói.
Giá nhà tăng gấp gần 3 lần sau 10 năm
Khảo sát do báo Chosun Ilbo phối hợp với Tập đoàn tài chính KB thực hiện cho thấy, 55,1% người trẻ từ 20-30 tuổi cảm thấy “bị tước đoạt cơ hội vì khoảng cách tài sản ngày càng lớn”.
Nỗi thất vọng này không chỉ xuất hiện khi so sánh với thế hệ cha mẹ, mà còn ngay trong nhóm bạn bè đồng trang lứa. Mười năm trước, giá trung bình một căn hộ ở Seoul vào khoảng 560 triệu won. Với tỷ lệ cho vay cao khi đó, người mua chỉ cần chuẩn bị khoảng 170 triệu won tiền đối ứng là có thể mua trả góp.
Đến nay, giá trung bình của một căn hộ ở Seoul đã tăng lên khoảng 1,57 tỷ won, cao gấp 2,8 lần so với một thập kỷ trước. Theo quy định tín dụng hiện hành, người mua cần chuẩn bị tới 1,17 tỷ won tiền trả trước.
Truyền thông Hàn Quốc tính toán, nếu một hộ gia đình dưới 30 tuổi không chi tiêu gì, dành toàn bộ thu nhập để tiết kiệm, họ vẫn phải mất hơn 22 năm mới có thể gom đủ số tiền này.
Thị trường nhà cho thuê cũng không khá hơn. Giá thuê đặt cọc một căn hộ ở Seoul hiện đã tiến sát ngưỡng 700 triệu won, khiến nhiều người trẻ dù đã vay tiền để thuê nhà vẫn khó có cơ hội tiến tới sở hữu nhà riêng.
Một công chức 33 tuổi họ Chun cho biết, riêng tiền lãi vay mua nhà và khoản vay sinh viên khi xưa mỗi tháng đã lên tới 750.000 won. Sau khi trừ mọi chi phí sinh hoạt, anh chỉ để dành được khoảng 900.000 won mỗi tháng. “Tôi còn chưa phải trường hợp khó khăn nhất, nhưng vẫn có cảm giác mình đang giậm chân tại chỗ”, anh nói.
Chấp nhận đầu tư rủi ro để “đuổi kịp” khoảng cách tài sản
Theo truyền thông Hàn Quốc, nếu trước đây nỗi lo lớn nhất của giới trẻ là khó tìm việc, thì hiện nay vấn đề lại nằm ở chỗ: có việc làm nhưng ngày càng khó tích lũy tài sản. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều người coi đầu tư là cơ hội duy nhất để thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.
Jang, 28 tuổi, vừa làm việc tại một cửa hàng đồ thể thao vừa nhận việc làm thêm để tăng thu nhập. Anh tiết kiệm tối đa, thường ăn trưa tại căng tin công ty và dùng số tiền dư để đầu tư vào các sản phẩm rủi ro cao, trong đó có quỹ ETF đòn bẩy (Leveraged ETF) gấp đôi theo dõi chỉ số Nasdaq 100 của Mỹ.
“Biết là rủi ro rất lớn, nhưng với những người không có điều kiện gia đình hỗ trợ như tôi, nếu không chấp nhận mạo hiểm thì không thể nào theo kịp khoảng cách tài sản”, anh thẳng thắn chia sẻ.
Theo giới quan sát, việc giới trẻ Hàn Quốc đổ tiền vào cổ phiếu, ETF đòn bẩy, cổ phiếu công nghệ Mỹ hay tiền mã hóa không hoàn toàn xuất phát từ tâm lý đầu cơ, mà phản ánh áp lực kinh tế ngày càng lớn.
“Đây không phải thất bại cá nhân mà là một vấn đề mang tính cấu trúc”
Thực trạng này cũng được đề cập trong cuốn sách “Cheongnyeon Pasan” (Thanh niên phá sản), do Park Ki-tae - một luật sư chuyên xử lý tái cơ cấu nợ và phá sản tại Hàn Quốc chấp bút.
Theo tác giả, trong vòng 10 năm qua, nợ của thanh niên Hàn Quốc đã tăng tới 217,9%, trong khi tài sản lại có xu hướng suy giảm. Giá nhà tăng cao, áp lực việc làm và thu nhập trì trệ khiến ngày càng nhiều người trẻ coi vay nợ và đầu tư rủi ro là công cụ để thay đổi số phận.
Cuốn sách ghi nhận nhiều trường hợp người trẻ bị lừa tham gia các nhóm tư vấn chứng khoán, mắc bẫy các dự án kiếm tiền online hoặc thậm chí cho thuê tài khoản ngân hàng và cuối cùng vướng vào các vụ án tài chính. Tác giả kết luận: “Đây không phải là thất bại của từng cá nhân, mà là một khó khăn mang tính cấu trúc của xã hội”.
Ông cho rằng nhiều thanh niên Hàn Quốc bước vào đời với gánh nặng nợ vay sinh viên, phải đối mặt với thị trường việc làm trì trệ, chi phí nhà ở leo thang và mức lương tăng chậm. Cùng lúc, các hành vi lừa đảo tài chính, thao túng đầu tư, tuyển dụng việc làm giả hay lừa đảo qua mạng viễn thông ngày càng gia tăng, khiến tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (Fear of Missing Out, viết tắt FOMO) lan rộng trong giới trẻ và tiếp tục đẩy họ vào vòng xoáy nợ nần và đầu tư rủi ro.
Theo Ifeng
