Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) vừa hoàn thành ba cuộc thử nghiệm bay liên tiếp đối với hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) giai đoạn 2, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực xây dựng một lá chắn phòng thủ nhiều tầng có khả năng đối phó các mối đe dọa tên lửa ngày càng hiện đại.
Các vụ thử được tiến hành trong hai ngày 10 và 11/6, với kết quả cho thấy các tên lửa đánh chặn đã tiêu diệt thành công mục tiêu cả trong khí quyển lẫn ngoài khí quyển Trái Đất.
Nói cách khác, hệ thống mới chứng minh khả năng tiêu diệt các tên lửa tấn công đang bay ở nhiều độ cao khác nhau, từ giai đoạn còn nằm trong bầu khí quyển cho tới khi đã vươn ra không gian gần Trái Đất.
Hệ thống phòng thủ tên lửa giai đoạn 2 được thiết kế nhằm đối phó các loại tên lửa đạn đạo có tốc độ cao hơn và tầm bắn xa hơn đáng kể so với thế hệ đầu tiên. Về lâu dài, chương trình này còn được kỳ vọng có thể phát triển đủ năng lực để đánh chặn cả tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM).
Trong thông báo chính thức, Bộ Quốc phòng Ấn Độ cho biết: “Các tên lửa đánh chặn đã tiêu diệt thành công những mục tiêu được chỉ định. Hệ thống được thiết kế và phát triển bằng những công nghệ hiện đại nhất nhằm đối phó các mối đe dọa tên lửa đang nổi lên.”
Bộ này cũng khẳng định các cuộc thử nghiệm đã đưa Ấn Độ gia nhập nhóm rất ít quốc gia trên thế giới sở hữu năng lực phòng thủ tên lửa đủ tiềm năng đối phó các mối đe dọa ở cấp độ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.
Được thiết kế để đối phó các mục tiêu tầm xa hơn
Trái tim của hệ thống BMD giai đoạn 2 là hai loại tên lửa đánh chặn mới mang tên AD-1 và AD-2. Chúng được thiết kế để tiêu diệt các mục tiêu tên lửa đạn đạo ở những giai đoạn bay khác nhau.
Toàn bộ mạng lưới hoạt động theo mô hình tác chiến kết nối dữ liệu, bao gồm các bệ phóng, radar cảnh giới tầm xa, trung tâm điều khiển phóng và trung tâm chỉ huy tác chiến.
Mặc dù Bộ Quốc phòng Ấn Độ tuyên bố hệ thống có khả năng xử lý các mối đe dọa ở cấp độ ICBM, các mục tiêu được sử dụng trong đợt thử nghiệm gần đây được cho là mô phỏng các tên lửa có tầm bắn từ 2.000 đến 5.000 km.
Theo cách phân loại thông thường, đây là nhóm tên lửa đạn đạo tầm trung và tầm xa, trong khi tên lửa đạn đạo xuyên lục địa thường có tầm bắn vượt quá 5.500 km.
Dù vậy, giới chuyên gia nhận định đây vẫn là bước tiến vượt bậc so với hệ thống BMD giai đoạn 1 vốn chỉ được thiết kế để đối phó các loại tên lửa đạn đạo tầm ngắn hơn.
Hành trình kéo dài hơn hai thập kỷ
Chương trình phòng thủ tên lửa đạn đạo của Ấn Độ được khởi động từ cuối những năm 1990, trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực thay đổi mạnh sau các vụ thử hạt nhân của Pakistan năm 1998.
Bước ngoặt đầu tiên đến vào năm 2006 khi Ấn Độ lần đầu đánh chặn thành công một mục tiêu mô phỏng tên lửa đạn đạo Prithvi-II ở độ cao khoảng 48 km trong khí quyển.
Đến năm 2019, giai đoạn 1 của lá chắn phòng thủ tên lửa được hoàn thiện. Mục tiêu chính khi đó là bảo vệ các trung tâm chiến lược như thủ đô New Delhi và thành phố Mumbai.
Hệ thống sử dụng tên lửa đánh chặn Prithvi Defense Vehicle để tiêu diệt mục tiêu ở độ cao lớn, kết hợp với tên lửa Advanced Air Defense đảm nhiệm các mục tiêu ở tầng thấp hơn.
Giai đoạn 3 hướng tới vũ khí siêu vượt âm
Trong khi giai đoạn 2 vừa đạt được bước tiến quan trọng, DRDO đã bắt đầu nghiên cứu thế hệ tiếp theo của chương trình.
Giai đoạn 3 được định hướng để đối phó những mối đe dọa phức tạp hơn nhiều, bao gồm các phương tiện lướt siêu vượt âm và tên lửa trang bị đầu đạn MIRV.
Các phương tiện lướt siêu vượt âm được xem là một trong những thách thức lớn nhất đối với mọi hệ thống phòng thủ hiện nay. Chúng có thể bay với tốc độ vượt Mach 5, đồng thời liên tục thay đổi quỹ đạo trong quá trình di chuyển, khiến việc dự đoán và đánh chặn trở nên vô cùng khó khăn.
Trong khi đó, tên lửa mang đầu đạn MIRV còn nguy hiểm hơn khi một tên lửa duy nhất có thể tách ra thành nhiều đầu đạn độc lập, tấn công đồng thời nhiều mục tiêu khác nhau.
Theo các thông tin ban đầu, những tên lửa đánh chặn thế hệ mới mang định danh AD-AH và AD-AM đang được nghiên cứu ở cấp độ khái niệm. Chương trình vẫn còn ở giai đoạn sơ khai và chưa bước vào các cuộc thử nghiệm bay thực tế.
Các vụ thử mới nhất diễn ra trong bối cảnh môi trường chiến lược tại châu Á tiếp tục thay đổi nhanh chóng. Trung Quốc đang triển khai nhiều hệ thống tên lửa tiên tiến hơn, trong khi Pakistan cũng không ngừng mở rộng kho vũ khí tầm xa và phát triển các loại tên lửa có khả năng mang đầu đạn MIRV.
Đối với New Delhi, những cuộc đánh chặn thành công vừa qua không chỉ là thành tựu công nghệ quân sự mà còn là một bước tiến quan trọng trên con đường xây dựng lá chắn phòng thủ hiện đại nhằm đối phó các mối đe dọa tên lửa ngày càng phức tạp trong tương lai.
Theo IE
