Trong nhiều thập kỷ, các vật liệu hấp thụ sóng radar luôn được xem là “đặc sản” của những vũ khí tối tân nhất thế giới, từ tiêm kích tàng hình, tên lửa hành trình cho tới các nền tảng quân sự công nghệ cao. Điểm chung của chúng là hiệu năng vượt trội nhưng đi kèm chi phí cực kỳ đắt đỏ.
Tuy nhiên, tại Trung Quốc, bức tranh đó có thể đang thay đổi nhanh chóng.
Một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Phật Sơn (Foshan University) vừa công bố một loại vật liệu hấp thụ vi sóng giá rẻ mới, được chế tạo từ than chì giãn nở (expanded graphite) và titan dioxide. Kết quả nghiên cứu đã được đăng trên tạp chí khoa học bình duyệt Tạp chí Gốm sứ hồi tháng 4.
Theo nhóm nghiên cứu, vật liệu mới vừa có khả năng suy giảm sóng điện từ mạnh, vừa sở hữu quy trình sản xuất tương đối đơn giản, qua đó giúp giảm đáng kể chi phí so với nhiều loại vật liệu hấp thụ radar hiệu năng cao đang được sử dụng hiện nay.
Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi trong nhiều năm, các hệ thống vật liệu tàng hình tiên tiến thường phải dựa vào những thành phần đắt đỏ như graphene, ống nano carbon hoặc các vật liệu composite được chế tạo phức tạp.
Ngược lại, nhóm nghiên cứu Trung Quốc lựa chọn than chì giãn nở – một vật liệu carbon rẻ hơn nhiều và có nguồn cung dồi dào hơn. Theo các tác giả, hướng tiếp cận này có thể giúp việc sản xuất hàng loạt trở nên khả thi hơn, đồng thời mở rộng phạm vi ứng dụng sang cả lĩnh vực dân sự thay vì chỉ giới hạn trong quân sự.
“Đây là một quy trình đơn giản để chế tạo các vật liệu hấp thụ vi sóng có chi phí thấp nhưng hiệu năng cao”, nhóm nghiên cứu viết trong bài báo.
Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh các cuộc thảo luận về công nghệ tàng hình giá rẻ đang trở nên sôi động hơn tại Trung Quốc.
Ngày 1/6, trang Defence Blog đưa tin rằng công ty công nghệ quốc phòng Star-Navi có trụ sở tại Thâm Quyến đang công khai chào bán các loại sơn hấp thụ radar dành cho máy bay không người lái (UAV), với các quy cách đóng gói 1 kg, 5 kg và 10 kg.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Một số người thậm chí còn đùa rằng công nghệ tàng hình giờ đây có thể được mua dễ dàng chẳng khác gì sơn nhà.
Theo Defence Blog, các sản phẩm được giới thiệu thuộc dòng XRAM-C, bao gồm XRAM-C105, XRAM-C112 và XRAM-C113B. Mỗi phiên bản được cho là tối ưu cho những dải tần radar khác nhau.
Bài viết cho biết lớp phủ này có thể đạt hiệu quả hấp thụ radar với độ dày chỉ từ 0,4 đến 0,6 mm, chịu được nhiệt độ khoảng 250 độ C trong thời gian dài và có thể được sử dụng để giảm khả năng bị phát hiện của UAV.
Những thông số đó lập tức gây chú ý trong giới phân tích quốc phòng bởi nếu chính xác, đây sẽ là hiệu năng rất cao đối với một lớp phủ cực mỏng.
Defence Blog cho rằng các sản phẩm trên có liên quan tới Shenzhen Star-Navi Technology Co. Tuy nhiên, các dữ liệu doanh nghiệp công khai cho thấy lĩnh vực hoạt động chính của công ty này tập trung vào cảm biến hình ảnh CMOS, công nghệ quang học, hệ thống an ninh và điện tử ô tô.
Do tính nhạy cảm của các sản phẩm liên quan đến quốc phòng, SCMP cho biết họ không thể tìm thấy các hồ sơ công khai xác nhận việc kinh doanh hoặc bán ra rộng rãi các sản phẩm XRAM-C.
Để đánh giá mức độ đáng tin cậy của những thông tin này, SCMP đã liên hệ với một nhà nghiên cứu vật liệu quân sự có học vị tiến sĩ. Người này yêu cầu giấu tên vì tính chất nhạy cảm của chủ đề.
Theo chuyên gia, việc các doanh nghiệp Trung Quốc phát triển hoặc cung cấp vật liệu hấp thụ radar với số lượng lớn “không hẳn là thông tin sai lệch”.
Ông cho rằng nhu cầu đối với các công nghệ tàng hình chi phí thấp đã tăng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt khi chiến tranh bằng UAV, tác chiến điện tử và các công nghệ bảo vệ điện từ phát triển nhanh chóng.
Vị chuyên gia lưu ý rằng các vật liệu tàng hình đạt chuẩn quân sự vẫn nằm trong diện kiểm soát nghiêm ngặt. Tuy nhiên, các sản phẩm dân sự phục vụ mục đích che chắn điện từ hoặc hấp thụ sóng vô tuyến hiện đã trở nên phổ biến hơn nhiều trên thị trường.
Sự kết hợp giữa nhu cầu ngày càng lớn của ngành UAV và những nỗ lực giảm giá thành sản xuất đang khiến ranh giới giữa công nghệ tàng hình quân sự và vật liệu hấp thụ sóng thương mại trở nên mờ nhạt hơn.
Nếu các nghiên cứu mới thực sự giúp hạ thấp đáng kể chi phí sản xuất, những công nghệ vốn chỉ xuất hiện trên các vũ khí đắt tiền có thể sẽ được triển khai trên quy mô rộng hơn rất nhiều trong tương lai. Khi đó, cuộc cạnh tranh về khả năng tàng hình có thể không còn là sân chơi riêng của các tiêm kích hàng trăm triệu USD, mà sẽ mở rộng sang cả những đội UAV giá rẻ được sản xuất với số lượng lớn.
Theo SCMP
