Bức ảnh cận cảnh đầu tiên được công bố công khai về tên lửa không đối không tầm siêu xa PL-17 cho thấy loại vũ khí này có đường kính khoảng 305 mm và chiều dài xấp xỉ 5,8 mét, qua đó chấm dứt gần một thập kỷ đồn đoán về kích thước cũng như năng lực thực sự của nó.
Những hình ảnh đầu tiên về PL-17 xuất hiện từ năm 2016, khi tên lửa được ghi nhận đang được thử nghiệm trên tiêm kích J-16. Đến tháng 12/2023, lần đầu tiên các hình ảnh cho thấy J-16 đang hoạt động thực tế mang theo PL-17, cùng với các loại tên lửa khác gồm PL-15 tầm xa, PL-12 tầm trung và PL-10 tầm ngắn.
Cho tới nay, PL-17 vẫn là một trong những tên lửa bí ẩn nhất thế giới, đáng chú ý là chưa từng xuất hiện trong các cuộc duyệt binh lớn hay những thước phim công khai về hoạt động không quân Trung Quốc.
PL-17 được ước tính có tầm tác chiến lên tới 500 km, vượt xa các đối thủ cùng loại như R-37M của Nga hay AIM-174 của Mỹ. Mặc dù J-16 không thể bay cao hay nhanh bằng tiêm kích đánh chặn MiG-31BM của Nga – nền tảng đầu tiên triển khai R-37M – nhưng thiết kế vượt trội của PL-17 được cho là đủ để bù đắp hạn chế này.
Một lợi thế lớn của tên lửa Trung Quốc so với các đối thủ nước ngoài, ngoài tầm bắn, là đầu dò tiên tiến hơn, kết hợp radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) với đầu dò hồng ngoại, cho phép dẫn đường kép và tăng khả năng chống gây nhiễu cũng như bẫy mồi.
Bản thân J-16 cũng có tầm hoạt động vượt trội so với mọi loại tiêm kích phương Tây, với bán kính chiến đấu gần gấp đôi F-35 và F-22 thế hệ 5. Máy bay này còn được trang bị radar có kích thước lớn gấp khoảng 3 lần radar của F-35 – tiêm kích chủ lực hiện nay của NATO.
J-16 hiện là tiêm kích có khả năng mang tải vũ khí lớn nhất trong biên chế Trung Quốc và đang được sản xuất với tốc độ cao hơn bất kỳ dòng tiêm kích nào trên thế giới, ngoại trừ J-20 và F-35, với ước tính hơn 450 chiếc đã đi vào phục vụ.
Kích thước và độ tinh vi của radar trên J-16 được cho là đủ để dẫn bắn PL-17 nhằm vào các mục tiêu có kích thước tương đương tiêm kích không tàng hình ở cự ly khoảng 400 km.
Với các mục tiêu ở xa hơn hoặc các máy bay tàng hình, PL-17 được kỳ vọng sẽ dựa vào dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ các cảm biến ngoài máy bay, bao gồm các hệ thống cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AEW&C) như KJ-500 và mẫu KJ-3000 cỡ lớn hiện đang được phát triển. Trung Quốc hiện sở hữu đội máy bay AEW&C hiện đại lớn nhất và tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
PL-17 cũng được dự đoán có thể nhận dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ các tiêm kích tàng hình thế hệ 5 J-20 và J-35 triển khai phía trước, vốn có thể tiếp cận mục tiêu ở cự ly gần hơn nhờ khả năng tàng hình, điều mà J-16 thế hệ “4+” khó có thể thực hiện an toàn.
Một số suy đoán cho rằng PL-17 có thể được hiệu chỉnh quỹ đạo thông qua liên kết dữ liệu vệ tinh, tương tự các thế hệ tên lửa phòng không Trung Quốc mới đang được phát triển, dù điều này vẫn chưa được xác nhận chắc chắn.
Tên lửa này được đánh giá sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong bất kỳ kịch bản xung đột nào ở khu vực Thái Bình Dương, nơi sức mạnh không quân phương Tây phụ thuộc rất lớn vào các máy bay hỗ trợ cỡ lớn nhưng dễ bị tổn thương, chủ yếu là máy bay cảnh báo sớm như E-3 Sentry và máy bay tiếp dầu như KC-135. Radar nhỏ hơn nhiều và tầm hoạt động ngắn hơn của các tiêm kích phương Tây so với các đối thủ Trung Quốc và Nga là những yếu tố khiến các máy bay hỗ trợ này trở nên sống còn.
Trong bối cảnh đó, J-16 mang theo PL-17 được xem là phương tiện phù hợp nhất trên thế giới để đe dọa các máy bay hỗ trợ nói trên trên không phận Tây Thái Bình Dương, qua đó có thể bóp nghẹt đáng kể hoạt động không quân của phương Tây ngay cả khi chưa cần giao chiến trực tiếp với các tiêm kích đối phương.
Việc triển khai một hạm đội J-16 đông đảo và ngày càng gia tăng, được trang bị PL-17, được đánh giá là sự bổ trợ chiến lược quan trọng cho các khoản đầu tư song song nhằm mở rộng nhanh chóng lực lượng tiêm kích tàng hình J-20 của Trung Quốc.
Theo MW
