Các công ty điện lực châu Á đang gia tăng sản xuất điện từ than nhằm cắt giảm chi phí và bảo đảm nguồn cung năng lượng, trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran làm gián đoạn nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và đẩy giá tăng vọt, theo các quan chức trong ngành.
Giá LNG giao ngay tại châu Á đã tăng gấp đôi, lên mức cao nhất trong 3 năm, trong cú sốc nguồn cung lớn thứ hai chỉ trong vòng 4 năm, khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như bị đình trệ.
Tại Nam Á, Bangladesh đang tăng cường sản xuất điện từ than và nhập khẩu điện than trong tháng 3, theo dữ liệu chính phủ hàng ngày.
Trong khi đó, Pakistan đặt mục tiêu tiếp tục gia tăng sản lượng điện từ nguồn nội địa, sau khi việc bổ sung năng lượng mặt trời giúp nước này tránh lặp lại tình trạng biến động nguồn cung LNG từng gây mất điện diện rộng sau cuộc xung đột Nga–Ukraine năm 2022.
Bộ trưởng Năng lượng Awais Leghari cho biết: “Với việc giảm sản xuất điện từ LNG, các nhà máy sử dụng than khai thác trong nước sẽ có thể tăng sản lượng trong giờ thấp điểm”.
Tại Đông Nam Á, Philippines đang tăng mạnh sản xuất điện than và cắt giảm sản lượng từ LNG. Trong khi đó, Thái Lan cũng đang tăng công suất tại nhà máy nhiệt điện than lớn nhất để tiết kiệm LNG.
Hàn Quốc dự kiến dỡ bỏ trần sản lượng điện than và tăng phát điện hạt nhân, trong khi công ty điện lực lớn nhất Nhật Bản là JERA cho biết sẽ duy trì tỷ lệ vận hành cao đối với các nhà máy điện than.
Tỷ trọng khí tự nhiên giảm trong sản xuất điện ở châu Á
Khí tự nhiên đã chiếm tỷ trọng giảm dần trong sản xuất điện của châu Á suốt gần một thập kỷ qua do sự gia tăng mạnh mẽ của năng lượng tái tạo, theo dữ liệu từ Ember, bất chấp việc các tập đoàn năng lượng toàn cầu đầu tư hàng tỷ USD vào kỳ vọng tăng trưởng nhu cầu LNG trong khu vực.
Các gián đoạn nguồn cung do chiến tranh được dự báo sẽ gây ra “phá hủy nhu cầu” LNG tại châu Á, khi giá cả nhiều khả năng vẫn ở mức cao và biến động mạnh ngay cả sau khi khủng hoảng kết thúc, theo các nhà phân tích và quan chức ngành.
Chi phí LNG cao sau cuộc xung đột Ukraine và tình trạng thiếu mạng lưới khí đốt đô thị đã khiến nhiều dự án nhập khẩu LNG tại Nam Á bị hủy bỏ hoặc trì hoãn, với khoảng 107 tỷ USD đầu tư hạ tầng có nguy cơ bị ảnh hưởng, theo báo cáo của Global Energy Monitor tuần trước.
Ông Aziz Khan, Chủ tịch Summit Group tại Bangladesh – đơn vị sở hữu một nhà máy tái hóa khí LNG – cho biết việc chuyển chi phí điện tăng cao sang người tiêu dùng là rất khó.
“Bạn đang phá vỡ xương sống của các nền kinh tế nghèo”, ông nói.
Do phần lớn hợp đồng LNG gắn với giá dầu với độ trễ ba tháng, người mua châu Á sẽ phải trả giá cao hơn từ tháng 6, theo công ty tư vấn Wood Mackenzie.
“Xung đột sẽ làm giảm đáng kể tăng trưởng nhu cầu LNG của châu Á vào năm 2026”, ông Lucas Schmitt nhận định, đồng thời hạ dự báo nhập khẩu LNG của khu vực xuống khoảng 5 triệu tấn từ mức 12,4 triệu tấn, giả định gián đoạn nguồn cung Trung Đông kéo dài hai tháng.
Nhập khẩu than chững lại, năng lượng tái tạo lên ngôi
Chỉ số chuẩn than nhiệt tại châu Á đã tăng 13,2% trong tháng này. Trong khi đó, hợp đồng tương lai than tại châu Âu tăng 14,2%, với các nhà phân tích của Kpler dự báo nhập khẩu than nhiệt của EU sẽ tăng 36% lên 30 triệu tấn trong năm nay do lượng dự trữ khí đốt thấp.
Tuy vậy, đà tăng này vẫn thấp hơn nhiều so với mức tăng mạnh của giá LNG toàn cầu và sẽ bị hạn chế khi nhu cầu nhập khẩu vẫn chưa tăng mạnh, do các nước tiêu thụ lớn như China, India, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn đang sử dụng lượng dự trữ than dồi dào và nguồn cung dài hạn ổn định, theo các nhà phân tích.
Chi phí nhập khẩu nhiên liệu tăng cao cũng củng cố lập luận chuyển sang năng lượng tái tạo.
“Những cú sốc gần đây một lần nữa bác bỏ quan điểm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu trong kế hoạch phát triển năng lượng, qua đó mở ra nhiều cơ hội hơn cho năng lượng tái tạo”, ông Sam Reynolds, trưởng bộ phận nghiên cứu LNG tại tổ chức IEEFA cho biết.
Theo Reuters
