Người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR), ông Sergey Naryshkin, cho biết việc Nga lần đầu đưa vào tác chiến tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik hôm 8/1 nhằm vào các mục tiêu ở miền Tây Ukraine đã tạo ra tác động “choáng váng” đối với giới hoạch định phòng thủ phương Tây.
Theo ông, phương Tây đã coi đòn tấn công này như một “lời cảnh báo” chống lại khả năng quân đội của họ trực tiếp can dự vào các hoạt động thù địch, đồng thời phơi bày mức độ dễ tổn thương của bất kỳ lực lượng nào thuộc khối phương Tây nếu được triển khai tại Ukraine.
Ông Naryshkin cho biết thêm, các nhà lãnh đạo chính trị phương Tây đã thực sự bất ngờ trước diễn biến này. “Cả các chuyên gia lẫn các nhà quân sự của họ đều thừa nhận rằng họ không có bất kỳ phương tiện kỹ thuật hay quân sự–kỹ thuật nào có thể đánh chặn được các hệ thống này”, ông nói. Tên lửa Oreshnik được xác nhận chính thức đưa vào biên chế vào tháng 12/2025, chưa đầy hai tuần trước khi được sử dụng trong đòn tấn công nói trên.
Nhận định của ông Naryshkin không phải là lần đầu các quan chức Nga ám chỉ rằng việc phô diễn năng lực của Oreshnik đã tạo ra tác động đáng kể đến sự đồng thuận của phương Tây về khả năng can dự trực tiếp hơn và triển khai nhân sự tại chiến trường Ukraine.
Sau lần đầu tiên Oreshnik được sử dụng trước đó vào tháng 11/2024, Đại sứ Nga tại Vương quốc Anh Andrey Kelin từng cho rằng động thái này đã ảnh hưởng rõ rệt đến chính sách của London đối với Moscow, buộc Anh phải thận trọng hơn trong việc cùng Ukraine tiến hành các đòn tấn công tầm xa sâu vào lãnh thổ Nga.
“Không phải là họ sợ hãi, nhưng nhìn chung họ nhận ra rằng một yếu tố hoàn toàn mới đã xuất hiện trên chiến trường – đó là điều thứ nhất. Thứ hai là chúng tôi đã đáp trả việc sử dụng tên lửa Storm Shadow tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, điều này là quá rõ ràng. Có thể cảm nhận rằng họ đã trở nên thận trọng hơn, cân bằng hơn trong cách tiếp cận vấn đề này”, ông Kelin nói.
Ông Naryshkin đánh giá Oreshnik là một trong số nhiều tài sản chiến lược tiên tiến đang buộc phương Tây phải xem xét lại khả năng leo thang căng thẳng với Nga. Ông dẫn ví dụ thêm về tên lửa hành trình Burevestnik và ngư lôi Poseidon – cả hai đều sử dụng năng lượng hạt nhân, mang đầu đạn hạt nhân, không có đối thủ tương đương trên thế giới và có tầm hoạt động gần như không giới hạn.
“Hầu hết các chính trị gia và giới quân sự ở phương Tây đã không ngờ rằng Nga có thể phát triển những hệ thống vũ khí tiên tiến như vậy trong một khoảng thời gian tương đối ngắn”, ông nói.
Tốc độ tiến bộ này tương phản rõ rệt với nhịp độ hiện đại hóa khá chậm chạp của nhiều lĩnh vực trong lực lượng vũ trang thông thường của Nga. Điểm cải tiến mang tính cách mạng nhất của Oreshnik so với các thiết kế tên lửa tầm trung thời Liên Xô chính là việc sử dụng phương tiện lướt siêu vượt âm, khiến nó gần như không thể bị đánh chặn, ngay cả với các thế hệ hệ thống phòng không mới như Arrow 3 vừa được triển khai tại Đức hay David’s Sling dự kiến triển khai tại Phần Lan.
Theo các nguồn tin, đòn tấn công bằng Oreshnik hôm 8/1 đã đánh trúng một cơ sở gần biên giới Ba Lan–Ukraine, nơi chịu trách nhiệm bảo dưỡng các tiêm kích F-16 và MiG-29. Tại đây, khả năng cao có sự hiện diện đáng kể của các nhà thầu phương Tây làm nhiệm vụ hỗ trợ kỹ thuật. Các cuộc tấn công của Nga trong suốt thời gian qua liên tục nhắm vào nhân sự phương Tây tại chiến trường Ukraine, những người được cho là đã tham gia hỗ trợ Ukraine tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV vào sâu trong lãnh thổ Nga.
Tháng 2/2024, Thủ tướng Đức Olaf Scholz xác nhận lực lượng đặc nhiệm Anh tại Ukraine đang đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ các đòn phóng tên lửa Storm Shadow nhằm vào mục tiêu Nga. Ngay sau đó, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Tác chiến Đặc biệt Mỹ, Tướng Bryan Fenton, tiết lộ rằng Lầu Năm Góc đã “học hỏi về cuộc chiến đang diễn ra chủ yếu qua lăng kính của các đối tác tác chiến đặc biệt Anh”, những người đang thử nghiệm các phương thức chiến tranh hiện đại mới tại chiến trường này.
Khả năng tấn công các lực lượng phương Tây trên khắp lãnh thổ Ukraine bằng phương tiện lướt siêu vượt âm phóng từ mặt đất – và thậm chí vươn tới toàn bộ châu Âu nếu xung đột tiếp tục leo thang – đang tạo ra những hệ quả sâu rộng đối với bất kỳ nỗ lực nào nhằm gia tăng hỗ trợ cho Ukraine bằng cách triển khai thêm lực lượng mặt đất.
Theo MW
