Thủy quân Lục chiến Mỹ đã bắt đầu triển khai khoảng 3.000 quân tới khu vực Bắc Cực của Na Uy để tham gia các hoạt động quân sự phối hợp cùng Lực lượng Vũ trang Na Uy và các đơn vị NATO khác. Các lực lượng sẽ tiến hành các đợt huấn luyện tác chiến trong điều kiện thời tiết giá lạnh ngay từ tháng 1, trước khi cuộc tập trận Cold Response 26 chính thức khởi động vào tháng 3.
Cuộc tập trận này được thiết kế nhằm kiểm tra khả năng của NATO trong việc triển khai và tác chiến trong những điều kiện Bắc Cực khắc nghiệt. Dự kiến sẽ có hơn 25.000 quân nhân đến từ 12 quốc gia tham gia, hoạt động dưới các cấu trúc chỉ huy của NATO, biến Cold Response 26 trở thành một trong những cuộc diễn tập quân sự Bắc Cực lớn nhất của khối phương Tây trong nhiều năm trở lại đây.
Bộ Tư lệnh Thủy quân Lục chiến Mỹ tại châu Âu và châu Phi cho biết, sự tham gia của Mỹ nhằm nâng cao năng lực của NATO trong việc tăng viện nhanh cho khu vực Bắc Cực Na Uy trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.
Gần đây, Bộ Tư lệnh Liên quân NATO tại Norfolk đã chính thức đảm nhận trách nhiệm tác chiến đối với toàn bộ khu vực Bắc Âu, một bước đi được kỳ vọng sẽ cải thiện khả năng phối hợp của liên minh trên không gian bao gồm Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Đan Mạch và các vùng biển lân cận. Động thái này diễn ra không lâu sau khi Thụy Điển và Phần Lan gia nhập NATO. Các hoạt động huấn luyện tại Na Uy sẽ tập trung vào khả năng tương tác liên quân, bảo đảm hậu cần và tăng viện nhanh trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Lực lượng Mỹ tham gia bao gồm II Marine Expeditionary Force (II MEF), trong đó có các đơn vị thuộc Sư đoàn Thủy quân Lục chiến số 2 đóng tại căn cứ Camp Lejeune, bang North Carolina. Các đơn vị này sẽ triển khai trực tiếp từ lục địa Mỹ, đồng thời thử nghiệm toàn bộ quy trình tiếp nhận, tập kết, cơ động tiếp theo và hòa nhập lực lượng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Phát biểu về mục tiêu của cuộc diễn tập, Thiếu tướng Daniel L. Shipley, Tư lệnh Thủy quân Lục chiến Mỹ tại châu Âu và châu Phi, nhấn mạnh: “Cuộc tập trận này không chỉ nhằm chuẩn bị đối phó với các mối đe dọa hiện tại, mà còn để xây dựng năng lực và củng cố sức mạnh cần thiết nhằm răn đe các hành động gây hấn trong tương lai và bảo vệ những lợi ích chung của chúng ta”.
Song song với Thủy quân Lục chiến, Hải quân Mỹ sẽ triển khai máy bay tuần thám biển P-8 cùng các đơn vị công binh Seabee, trong khi Lục quân Mỹ đảm nhiệm cung cấp nhiên liệu số lượng lớn và hỗ trợ hậu cần. Không quân Mỹ sẽ đưa tới các tiêm kích F-35A, máy bay tiếp dầu KC-135 cùng nhiều loại máy bay hỗ trợ khác. Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Mỹ cũng sẽ tham gia, dù quy mô và nhiệm vụ cụ thể hiện chưa được công bố.
Trong những năm gần đây, Lực lượng Vũ trang Mỹ ngày càng nhấn mạnh tới năng lực tác chiến tại Bắc Cực. Na Uy thường xuyên là nơi tiếp nhận các khí tài có giá trị cao như máy bay ném bom chiến lược B-1B trong các cuộc tập trận và phô trương sức mạnh tại khu vực. Bang Alaska cũng được ưu tiên để trở thành nơi đồn trú thường trực của cụm tiêm kích thế hệ 5 lớn nhất nước Mỹ, bao gồm 54 chiếc F-35A và hai phi đội F-22.
Nhiệt độ toàn cầu gia tăng và băng tan được dự báo sẽ làm lộ ra trữ lượng lớn tài nguyên năng lượng và khoáng sản tại Bắc Cực, trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy Nga và nhiều quốc gia NATO tiếp tục mở rộng hiện diện quân sự tại khu vực này.
Tháng 12 năm ngoái, Tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Alexander Moiseyev, đã đưa ra những đánh giá đáng chú ý về tình hình khu vực, cảnh báo rằng: “Tôi phải nói rằng tình hình tại Bắc Cực vẫn rất phức tạp. Thay vì các cuộc thảo luận về hợp tác, chúng ta ngày càng nghe nhiều hơn những quan điểm trái ngược, bao gồm cả việc coi Bắc Cực là khu vực có nguy cơ xung đột trong tương lai”.
Ông Moiseyev cho biết các quốc gia NATO giáp Bắc Cực đã tăng tốc đáng kể việc đóng tàu phá băng và tàu chuyên dụng cho băng giá, đồng thời phát triển nhiều loại máy bay không người lái được thiết kế riêng cho tác chiến tại khu vực này.
Vị đô đốc Nga cũng cảnh báo rằng “nguy cơ xung đột đang gia tăng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các cường quốc nhằm giành quyền tiếp cận tài nguyên của Bắc Băng Dương và kiểm soát các tuyến giao thông hàng hải, hàng không then chốt”.
Theo ông, những yếu tố chính tác động tới tình hình bao gồm sự gia tăng hiện diện quân sự nước ngoài trong khu vực nói chung, nỗ lực của phương Tây nhằm cản trở các hoạt động kinh tế của Nga tại Bắc Cực, cũng như việc không công nhận chủ quyền của Nga đối với Tuyến đường Biển Phía Bắc.
Đáng chú ý, vào tháng 10/2025, Tuyến đường Biển Phía Bắc đã cho phép Trung Quốc thực hiện chuyến vận chuyển container đầu tiên tới châu Âu mà không phải đi qua eo biển Malacca và các vùng biển khác do phương Tây kiểm soát.
Tuyến hàng hải này ngày càng có ý nghĩa trong bối cảnh Mỹ và các đối tác chiến lược đang gia tăng các biện pháp nhắm vào hoạt động vận tải dân sự trên vùng biển quốc tế, trong đó khả năng áp dụng các biện pháp tương tự tại Bắc Cực được xem là yếu tố then chốt cho các kịch bản phong tỏa từ xa, tương tự những gì đang được áp dụng ngày càng nhiều đối với Venezuela và Nga.
Theo MW
