5 thành viên của đội tuyển bóng đá nữ Iran tham dự Cúp Bóng đá châu Á (AFC Asian Cup) tại Australia đã được cấp thị thực nhân đạo, Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết hôm 10/3, đồng thời xác nhận ông đã nhận cuộc gọi vào sáng sớm từ Tổng thống Mỹ về vấn đề này.
Những người ủng hộ đã kêu gọi chính phủ Australia cho các cầu thủ tị nạn vì lo ngại họ có thể bị đàn áp khi trở về Iran sau khi không hát quốc ca trước trận đấu đầu tiên hôm thứ Hai tuần trước.
Ông Albanese cho biết các quan chức đã xử lý vấn đề này trong một thời gian và các cầu thủ đã được đưa đến một địa điểm an toàn – lời đề nghị tương tự cũng được đưa ra cho những cầu thủ còn lại của đội.
“Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ các phụ nữ khác trong đội, nhưng đây là tình huống rất nhạy cảm và quyết định cuối cùng thuộc về họ. Chúng tôi nói với họ rằng nếu cần sự giúp đỡ của chúng tôi, chúng tôi luôn sẵn sàng”, ông Albanese nói trong cuộc họp báo hôm thứ Ba.
Trước đó, nhà báo thể thao Raha Pourbakhsh nói với kênh CNN rằng ít nhất 7 cầu thủ đã rời khách sạn nơi đội tuyển lưu trú, trong đó 5 người đã nộp đơn xin tị nạn với Cảnh sát Liên bang Australia.
Bà Pourbakhsh, người làm việc cho kênh truyền hình quốc tế Iran, nói với CNN rằng gia đình của 3 trong số 5 cầu thủ hiện đang được cảnh sát bảo vệ đã bị đe dọa. Bà cũng cho biết tung tích của ít nhất 2 cầu thủ khác vẫn chưa rõ sau khi họ rời khách sạn đội tuyển.
Bà Pourbakhsh cũng cho biết ông Mehdi Taj, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Iran, đã bị từ chối cấp thị thực khi cố gắng đến Australia để đưa đội tuyển về nước, khiến Phó Chủ tịch Farideh Shojaei phải thay ông thực hiện chuyến đi.
Trong một tuyên bố trên Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm đầu tuần này rằng sẽ là “một sai lầm nhân đạo khủng khiếp” nếu Australia cho phép đội tuyển trở về Iran, và Mỹ sẵn sàng cấp quy chế tị nạn cho các cầu thủ nếu Australia không làm điều đó. Tuyên bố này được đưa ra sau khi chính quyền của ông Trump áp đặt lệnh cấm đi lại đối với công dân Iran chỉ một năm trước.
Sau đó, ông Trump tiếp tục đăng bài cho biết đã nói chuyện với ông Albanese và rằng 5 cầu thủ “đã được chăm sóc”, còn “những người còn lại đang trên đường”.
Ông Albanese mô tả cuộc gọi lúc 2 giờ sáng theo giờ Australia với ông Trump là một “cuộc thảo luận rất tích cực”. “Tôi đã thông báo với ông ấy về các hành động chúng tôi đã thực hiện trong 48 giờ trước đó, rằng 5 thành viên của đội đã yêu cầu hỗ trợ, đã nhận được sự giúp đỡ và hiện đang ở nơi an toàn”, Thủ tướng nói.
Phó Tổng thống thứ nhất của Iran Mohammad Reza Aref đã bác bỏ sự việc, gọi đây là “chiến tranh tâm lý” và cáo buộc ông Trump can thiệp vào “công việc gia đình của đất nước Iran”.
Đáp lại điều ông gọi là chiến dịch truyền thông, ông Aref khẳng định chính phủ sẽ đảm bảo an toàn cho các cầu thủ. “Iran luôn chào đón những đứa con của mình bằng vòng tay rộng mở”, ông nói, theo truyền thông nhà nước.
Sự việc bắt đầu như thế nào?
Trước trận đấu đầu tiên của giải hôm thứ Hai tuần trước, các cầu thủ Iran đã đứng im lặng trong khi quốc ca được phát. Họ không giải thích hành động này, nhưng một số phe cứng rắn trong nước coi đó là dấu hiệu phản bội.
Các nguồn tin nói với CNN Sports rằng các cầu thủ đã bị buộc phải hát quốc ca trước trận đấu thứ hai hôm thứ Năm tuần trước. Đến Chủ nhật vừa qua, trước trận thua 0-2 trước Philippines, họ tiếp tục hát quốc ca và thực hiện động tác chào kiểu quân đội.
Sau trận thua cuối cùng của giải hôm Chủ nhật, những người ủng hộ đã tụ tập quanh xe buýt của đội và hét lên với cảnh sát: “Hãy cứu các cô gái của chúng tôi” khi chiếc xe rời đi.
Ông Hadi Karimi, một nhà hoạt động nhân quyền và thành viên cộng đồng người Iran địa phương, cho biết những người đứng bên ngoài xe buýt có thể thấy ít nhất 3 cầu thủ bên trong thực hiện tín hiệu tay quốc tế cầu cứu.
Tuy nhiên, một nguồn tin thân cận với đội nói với CNN rằng họ hoài nghi việc các cầu thủ có biết ý nghĩa của tín hiệu này hay không.
Hôm đầu tuần này, ông Karimi nói thêm rằng có hy vọng các cầu thủ khác sẽ gia nhập 5 đồng đội hiện đang ở với cảnh sát, đồng thời gọi việc một số người đã rời khỏi đội là “tin tuyệt vời”.
Sự chú ý toàn cầu
Hoàn cảnh của các cầu thủ cũng đã thu hút sự chú ý của Reza Pahlavi, con trai của quốc vương Iran bị lật đổ. Ông đã kêu gọi chính phủ Australia đảm bảo an toàn cho họ và cảnh báo rằng họ có thể phải đối mặt với “hậu quả nghiêm trọng” nếu trở về Iran.
“Kết quả của hành động bất tuân dân sự dũng cảm khi từ chối hát quốc ca của chế độ hiện tại, họ có thể phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng nếu trở về Iran”, ông Pahlavi viết trên X (Twitter). “Tôi kêu gọi chính phủ Australia đảm bảo an toàn và cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết cho họ”.
Một nguồn tin thân cận với đội nói với CNN rằng một số người có mặt tại trận đấu hôm Chủ nhật thực ra đến vì lý do chính trị nhằm vận động sự ủng hộ cho ông Pahlavi như một nhà lãnh đạo tương lai của Iran.
Cơ quan quản lý bóng đá thế giới FIFA nói rằng họ đang liên hệ chặt chẽ với các bên liên quan, bao gồm Liên đoàn Bóng đá châu Á, đơn vị tổ chức giải đấu mà Iran tham dự tuần trước.
“An toàn và an ninh của đội tuyển nữ Iran là ưu tiên của FIFA, và chúng tôi đang liên hệ chặt chẽ với AFC cũng như các cơ quan chức năng của Australia về tình hình của đội”, người phát ngôn FIFA cho biết.
Theo CNN