Đó là cảnh tượng ở thủ đô Tehran của Iran sau đòn không kích của Israel nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của thành phố. Cảnh tượng này cũng phản ánh tâm trạng của thị trường quốc tế khi chiến tranh ở Trung Đông leo thang, đẩy giá năng lượng tăng vọt và làm dấy lên nguy cơ bất ổn kinh tế toàn cầu.
Tại thủ đô Iran, giới chức cho biết các cuộc không kích của Israel đã đánh trúng một số cơ sở dầu khí trong và quanh thành phố. Trong một đoạn video được NBC News định vị địa lý, những cột lửa màu cam dữ dội cùng khói dày đặc bốc lên từ kho nhiên liệu Aghdasieh ở khu Tajrish phía bắc thành phố.
Lớp khói dày bao phủ thủ đô Iran đến mức giữa trưa trông giống như 10 giờ đêm, theo lời người dân. Họ cho biết khói khiến họ không thể rời khỏi nhà — và thậm chí gần như không thể thở ngay cả khi ở trong nhà.
“Tôi đang ngồi trong nhà với cơn đau đầu và miệng có vị đắng”, Armita, 42 tuổi, nói với NBC News hôm đầu tuần này từ bên trong thành phố.
“Thật khủng khiếp”, bà Mina, 70 tuổi, cho biết, nói rằng ngay cả sau khi cơn mưa đã cuốn trôi phần tồi tệ nhất, “bạn vẫn có thể ngửi thấy mùi khói".
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận trong một tuyên bố rằng vào tối thứ Bảy tuần trước, lực lượng này đã ném bom các cơ sở lưu trữ nhiên liệu ở Tehran.
Tổ chức Bảo vệ Môi trường Iran đã cảnh báo người dân ở trong nhà vì các vụ nổ đã giải phóng lượng lớn khí hydrocarbon độc hại cùng các oxit lưu huỳnh và nitơ.
Cơ quan này cho biết lượng mưa sau đó có thể “có tính axit cao và nguy hiểm, có thể gây bỏng hóa chất trên da và tổn thương nghiêm trọng ở phổi”. “Nếu nước mưa tiếp xúc với da, đừng chà xát, hãy rửa ngay bằng nước lạnh đang chảy”, cơ quan này cảnh báo.
Ngoài mưa, dầu bị hất tung lên không trung bởi các vụ nổ cũng rơi xuống xe cộ và người dân. Trong ít nhất một con phố, dầu chảy xuống cống dọc theo đại lộ Koohsar Boulevard ở khu Shahran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho rằng các cuộc tấn công này chẳng khác nào chiến tranh hóa học có chủ đích.
“Những kẻ xâm lược đang phát tán vật liệu nguy hiểm và các chất độc hại vào không khí, đầu độc dân thường, tàn phá môi trường và đe dọa sinh mạng trên quy mô lớn”, ông Baqaei viết trên X (Twitter).
Tehran đã trở thành tâm điểm của cuộc chiến khi liên tiếp hứng chịu các đợt tấn công từ Mỹ và Israel, khiến cửa kính rung chuyển và người dân mất ngủ nhiều đêm. Một số người thậm chí đứng trên mái nhà để quan sát các cuộc tấn công từ trên không.
Khi bầu trời phủ đầy khói đen, lực lượng an ninh phải điều tiết giao thông trong khi mặc áo bảo hộ đặc biệt và đeo mặt nạ để bảo vệ bản thân.
Theo ông Michael Stephens, nghiên cứu viên cao cấp tại RUSI – một viện nghiên cứu có trụ sở tại London – các cuộc tấn công do quân đội Israel tiến hành có thể cho thấy “mức độ chấp nhận rủi ro của Mỹ và Israel đối với nhiệm vụ là khác nhau”.
Ông cho rằng đây là chủ đề lặp lại trong suốt cuộc xung đột: “Có những khác biệt về thời gian biểu, mục tiêu và nhiệm vụ giữa Mỹ và Israel, cũng như sự thiếu thống nhất về mức độ rủi ro mà họ sẵn sàng chấp nhận”.
Nhà Trắng chưa phản hồi ngay các yêu cầu bình luận của truyền thông.
Tuy nhiên, bà Agnes Callamard, Tổng thư ký của Tổ chức Ân xá Quốc tế, đặt câu hỏi liệu các nhà máy lọc dầu có phải là mục tiêu quân sự hợp pháp hay không và liệu quân đội Israel có thực hiện “mọi biện pháp khả thi để tránh gây thiệt hại cho dân thường” hay không?
“Thiệt hại ngoài ý muốn đối với dân thường, bao gồm việc phát tán các chất độc hại, cho thấy các biện pháp phòng ngừa có thể đã không đủ và mức độ thiệt hại đối với dân thường là không tương xứng”, bà nói trong một tin nhắn văn bản hôm 9/3.
Những cảnh tượng như địa ngục ở Tehran cũng phản ánh mối liên hệ trực tiếp giữa cuộc chiến này, cơ sở hạ tầng năng lượng và thị trường toàn cầu.
Iran sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn thứ ba thế giới, và cuộc xung đột đã tạo ra những tác động lan tỏa nghiêm trọng. Iran đang siết chặt tuyến vận tải quan trọng eo biển Hormuz và tấn công các cơ sở dầu mỏ trên khắp Trung Đông trong chiến dịch trả đũa chết người, làm gián đoạn nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Các quan chức Arab nói rằng chiến lược của Iran là đẩy giá dầu lên cao nhằm tạo áp lực buộc các bên phải đạt được lệnh ngừng bắn.
Theo NBC
