Các hình ảnh cho thấy một tiêm kích MiG-29 của Không quân Serbia bay mang theo 2 tên lửa đạn đạo CM-400AKG do Trung Quốc cung cấp cho thấy lực lượng này đã trở thành khách hàng nước ngoài thứ hai vận hành loại tên lửa này. Việc mua sắm này được cho là đã “cách mạng hóa” năng lực tấn công vốn trước đây rất hạn chế của các máy bay chiến đấu Serbia.
Tốc độ của loại tên lửa này có thể vượt quá Mach 6, khiến các tiêm kích MiG-29 của Serbia trở thành những máy bay chiến đấu đầu tiên ở châu Âu có khả năng tấn công siêu vượt âm.
CM-400AKG là tên lửa không đối đất được phát triển dựa trên rocket SY400. Tên lửa nặng khoảng 910 kg, cho phép ngay cả các tiêm kích hạng nhẹ như JF-17 Thunder – loại máy bay mà tên lửa này ban đầu được thiết kế để trang bị – cũng có thể mang 2 quả.
Các báo cáo khác nhau cho biết tầm bắn của tên lửa nằm trong khoảng từ 240 km đến 400 km, có thể tùy thuộc vào từng biến thể. Hệ thống dẫn đường của CM-400AKG kết hợp dẫn đường quán tính, dẫn đường vệ tinh và dẫn đường radar thụ động, đồng thời có thể trang bị đầu dò hồng ngoại hoặc truyền hình.
Serbia thừa hưởng một số lượng nhỏ tiêm kích MiG-29 từ Không quân Nam Tư trước đây, và sau đó nhận thêm các máy bay từ Belarus và Nga dưới dạng viện trợ trong những năm 2000 và 2010.
Điều đáng chú ý là hiện không có loại tiêm kích nào khác ở châu Âu được tích hợp tên lửa không đối đất có khả năng hoạt động ở tốc độ siêu vượt âm, bao gồm cả các tiêm kích của Không quân Mỹ đang triển khai tại các căn cứ trên khắp lục địa.
Mặc dù các nguồn tin địa phương từng cho biết trong năm 2025 rằng Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga đã tích hợp tên lửa không đối đất siêu vượt âm – có thể dựa trên tên lửa hành trình Zircon – cho tiêm kích thế hệ 5 Su-57, nhưng thông tin này vẫn chưa được xác nhận.
Các tiêm kích MiG-29 của Serbia sử dụng radar lạc hậu hơn nhiều thế hệ so với công nghệ tiên tiến hiện nay, điều này đã hạn chế đáng kể khả năng không chiến của chúng. Tuy nhiên, việc tích hợp tên lửa CM-400AKG đã cải thiện đáng kể năng lực chiến đấu tổng thể, bù đắp cho những điểm yếu khác của máy bay.
Do tên lửa được phóng dựa trên dữ liệu mục tiêu do các cảm biến bên ngoài cung cấp, tuổi đời của radar trên MiG-29 không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả tác chiến.
Trước đó, từng có suy đoán rằng Bộ Quốc phòng Serbia có thể sẽ cho loại biên các tiêm kích MiG-29, khi vào tháng 4/2024 nước này được cho là đã hoàn tất thỏa thuận mua tiêm kích Dassault Rafale từ Pháp.
Các máy bay Rafale bán cho Serbia được cho là sẽ bị hạ cấp đáng kể, khi loại tên lửa không đối không chủ lực của chúng là Meteor không được cung cấp cho họ.
Việc lựa chọn Rafale được cho là chịu ảnh hưởng mạnh từ các yếu tố chính trị cũng như kế hoạch hội nhập sâu hơn của Serbia vào Liên minh châu Âu (EU).
Áp lực từ châu Âu cũng là yếu tố chính hạn chế các thương vụ mua sắm vũ khí từ Nga, bao gồm cả kế hoạch trước đây của Serbia về việc mua các hệ thống phòng không tầm xa S-300 hoặc S-400.
Mặc dù Serbia cũng chịu áp lực đáng kể không mua vũ khí từ Trung Quốc, quyết định này được xem là ít gây tranh cãi hơn ở châu Âu do mức độ đối đầu của EU với Nga lớn hơn nhiều.
Do đó Serbia đã lựa chọn hệ thống phòng không HQ-22 của Trung Quốc như một giải pháp thay thế cho S-300 và S-400, đánh dấu bước phát triển lớn trong quan hệ quốc phòng trước đây còn hạn chế giữa hai nước.
Theo một số báo cáo, tên lửa CM-400AKG từng được Không quân Pakistan sử dụng để tấn công lực lượng Ấn Độ vào tháng 5/2025, gây nhiều thương vong, mặc dù thông tin này vẫn chưa được xác nhận.
Khi kết hợp với khả năng cất cánh từ đường băng ngắn hoặc sân bay dã chiến của MiG-29 – cho phép máy bay phân tán lực lượng và khó bị vô hiệu hóa từ trên không – loại tên lửa này mang lại cho Serbia một phương tiện răn đe bất đối xứng đối với lực lượng NATO trong trường hợp xảy ra xung đột khu vực mới.
Việc quyết định hiện đại hóa MiG-29 bằng các tên lửa Trung Quốc mới cho thấy các máy bay này nhiều khả năng sẽ tiếp tục được duy trì trong biên chế trong tương lai gần, và thậm chí có thể khiến Bộ Quốc phòng Serbia xem xét mua thêm MiG-29 từ Nga.
Việc tích hợp tên lửa này cũng có thể thu hút sự chú ý của các quốc gia khác đang vận hành MiG-29 như Algeria, Myanmar, Belarus và Turkmenistan, khiến họ cân nhắc các thương vụ tương tự với Trung Quốc nhằm nâng cấp năng lực cho lực lượng tiêm kích của mình.
Theo MW
